Ο τίτλος της ταινίας του Αμίρ Φαχέντ Ελντίν μπορεί να θυμίζει την αραβική μετάφραση της Ελλάδας αλλά δεν αναφέρεται στη χώρα μας. Είναι η βιβλική ονομασία του Ιωνά, και ακριβώς στην καρδιά του κήτους ταξιδεύει ο ήρωας της ιστορίας, ένας Σύριος συγγραφέας που πιστεύει πως έχει προβλήματα υγείας, εγκαθίσταται σε μια απομακρυσμένη τοποθεσία σε νησί της Βόρειας Θάλασσας προσπαθώντας να ξεπεράσει την έλλειψη λογοτεχνικής έμπνευσης, και έρχεται αντιμέτωπος με μια μυστηριώδη χήρα και τον στριφνό γιο της. Μόνος και απογοητευμένος σε ένα αγρόκτημα και στις σκοτεινές σκέψεις του, άπατρις και δανεικός από ένα background άγνωστο στον θεατή, καταδιώκεται από μια παλιά ιστορία που του έλεγε ξανά και ξανά η μητέρα του, περίεργη και κρυπτική στον συμβολισμό της, με πρωταγωνιστή έναν βοσκό και το μισογεμάτο ποτήρι του που δεν αδειάζει ποτέ, και σταδιακά καλείται να επανέλθει σε έναν ζωτικό παλμό, να μαζέψει τις λιγοστές δυνάμεις του και να συμπορευτεί με τους ανθρώπους. Στο μεταξύ, αναρωτιέται σοβαρά για βαριά και θεμελιώδη θέματα: γιατί να συνεχίσει και ποιο τελικά είναι το νόημα μιας άδειας ζωής. Το άγχος του συγγραφέα είναι υπαρξιακό, και το περιβάλλον που επιλέγει μακριά από την αστική επανάληψη μοιάζει ιδανικό, αν και επώδυνο αντίδοτο στο ασαφές συναισθηματικό του τοπίο. Η απώλεια και η εξορία είναι το παρόν που αδυνατεί να τοποθετήσει στην καθημερινότητά του, γι’ αυτό και σε συνθήκες εσωτερικής παρατήρησης ίσως καταφέρει να συνδέσει τους χαμένους κρίκους του παρελθόντος με το αβέβαιο μέλλον. Πρέπει να βυθιστεί σε έναν ψυχισμό που δεν έχει τακτοποιήσει άλυτα ζητήματα, όπως περίπου είναι η μικρή νησιωτική κάτω χώρα που επέλεξε να κατοικήσει προσωρινά και θεραπευτικά.

 

Η Χάνα Σιγκούλα, η θρυλική μούσα του Φασμπίντερ, προσθέτει το ειδικό της βάρος στη μεταφυσική παραβολή του Σύριου σκηνοθέτη που εδώ και χρόνια ζει και εργάζεται στη Γερμανία. Είναι ο καταλυτικός βράχος σε μια ποιητική ματιά που μας παραπέμπει απέριττα σε ένα παλιότερο, στοχαστικό σινεμά του δημιουργού, χωρίς εύκολες λύσεις και τρανταχτό δράμα. Άλλωστε, τι είδους twist να έχει μια ταινία με θέμα έναν καλλιτέχνη που επιστρέφει σε έναν τόπο από όπου δεν έφυγε ποτέ…