Η Τζίνα Πούλου είναι καθηγήτρια φωνητικής, performer και δημιουργός της μεθόδου YogaYourVoice, μιας προσέγγισης που συνδυάζει τη φωνή, την αναπνοή, τη σωματική επίγνωση και την ελεύθερη έκφραση. Μέσα από τη διδασκαλία και την προσωπική της έρευνα ασχολείται με τη σχέση του τραγουδιού με την ψυχική αποφόρτιση, την αυτογνωσία και τη σύνδεση σώματος και συναισθήματος.

 

Στο βιβλίο της Γεννήθηκες για να τραγουδάς, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Key Books στις 11 Ιουνίου, προσεγγίζει το τραγούδι όχι ως τεχνική δεξιότητα ή προνόμιο των επαγγελματιών, αλλά ως βαθιά ανθρώπινη ανάγκη και τρόπο ύπαρξης.

 

Στο απόσπασμα που ακολουθεί, η συγγραφέας ξεκινά από ένα απλό ερώτημα - «Μήπως τελικά χρειάζεται να τραγουδάω;» - για να εξερευνήσει τη βαθιά σχέση της φωνής με το σώμα, τη μνήμη, το συναίσθημα και την ανθρώπινη ιστορία:

 

«Ό,τι δεν κατάφερα με τους ψυχολόγους, το κατάφερα τραγουδώντας» μου είπε κάποια στιγμή με χιούμορ ένας ασκούμενός μου, ενώ δουλεύαμε μαζί. Το τραγούδι τού επέτρεπε να αφεθεί, να “εκτεθεί”, να εξωτερικεύσει το μέσα του και να νιώσει απίστευτη χαρά και ευεξία. Εκείνη η φράση στάθηκε η αφορμή για να γεννηθεί ένα ερώτημα που με ακολουθεί μέχρι σήμερα: «Μήπως τελικά χρειάζεται να τραγουδάω;»

 

Έχω συναντήσει πολλούς ανθρώπους που δεν είναι σίγουροι αν μπορούν να τραγουδήσουν. Και δεν εννοώ με την τεχνική έννοια. Εννοώ ότι αμφισβητούν το δικαίωμά τους να τραγουδούν. Σαν να μην τους επιτρέπεται να τραγουδήσουν. Πολλοί μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον που τους υπαγορεύει να σωπαίνουν. Να ακούν, αλλά να μην πολυεκφράζονται. Να μιλάνε όταν πρέπει και να τραγουδούν μόνο αν είναι καλοί και «έχουν φωνή». Μήπως όμως το τραγούδι δεν είναι πολυτέλεια αλλά ανάγκη; Μήπως είναι μια διέξοδος; Μια απόπειρα να συνδεθούμε τόσο με τον εσωτερικό μας εαυτό όσο και με τους άλλους γύρω μας;

 

Μήπως το τραγούδι δεν είναι απλώς τέχνη αλλά τρόπος ύπαρξης; Ένας τρόπος να εκφράζουμε τα: «είμαι εδώ», «πονάω», «αγαπώ», «νιώθω», «δεν τα παρατάω»; Το βιβλίο αυτό δεν θα σου μάθει πώς να τραγουδάς. Θέλω όμως να πιστεύω ότι θα σου δώσει απαντήσεις στο γιατί χρειάζεται να τραγουδάς.

 

Γιατί, όπου κι αν ταξιδέψουμε, θα βρούμε ανθρώπους που τραγουδούν. Μόνοι ή μαζί. Από χαρά ή από λύπη. Στα νανουρίσματα της μητέρας, στις παρέες, στις γιορτές, στα αυτοκίνητα, ακόμη και στις πιο σκοτεινές περιόδους της ανθρώπινης ιστορίας.

 

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, άνθρωποι σε όλον τον κόσμο βγήκαν στα μπαλκόνια τους και τραγουδούσαν. Δεν το έκαναν επειδή είχαν όλοι ωραίες φωνές. Το έκαναν γιατί το τραγούδι λειτούργησε σαν ανάγκη επιβίωσης. Σαν μια συλλογική ανάσα. Το τραγούδι όμως συνόδευε τον άνθρωπο πολύ πριν από εμάς. Ίσως πριν ακόμη από τη γλώσσα.

 

Πολλοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι οι πρώτοι άνθρωποι επικοινωνούσαν μέσα από μελωδικούς φωνητικούς ήχους, πριν αναπτυχθεί η ομιλία όπως τη γνωρίζουμε σήμερα. Ότι η ανθρώπινη φωνή υπήρξε πρώτα ρυθμός, τόνος και συναίσθημα — και μετά λέξεις. Σκέψου το πρώτο πράγμα που κάνει ένας άνθρωπος όταν έρχεται στον κόσμο. Δεν μιλά. Αφήνει έναν ήχο. Ένα κλάμα που δηλώνει: «Είμαι εδώ».

 

Η φωνή μας δεν είναι απλώς εργαλείο επικοινωνίας. Είναι το σώμα μας που ζητά να υπάρξει. Είναι η ανάσα μας που γίνεται ήχος. Είναι το “μέσα” μας που βρίσκει τρόπο να βγει προς τα έξω.

 

Και κάπου εκεί γεννιέται το τραγούδι.

Όχι ως τεχνική.

Όχι ως επίδειξη.

Αλλά ως ανάγκη.

 

Κατά τη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας, το τραγούδι συνδέθηκε με τις πιο κρίσιμες στιγμές της ζωής: τη γέννηση, τον έρωτα, τον πόνο, τον πόλεμο, τον θάνατο, την προσευχή, την επανάσταση. Οι άνθρωποι τραγουδούσαν για να ενωθούν, να αντέξουν, να παρηγορηθούν, να θυμηθούν ποιοι είναι.

 

Οι Σπαρτιάτες τραγουδούσαν πριν από τη μάχη.

Οι στρατιώτες στους πολέμους φώναζαν ρυθμικά συνθήματα.

Οι εργάτες τραγουδούσαν στη δουλειά.

Οι μητέρες τραγουδούσαν στα παιδιά τους.

Οι λαοί τραγουδούσαν για την ελευθερία τους.

 

Το τραγούδι δεν ήταν ποτέ απλώς ψυχαγωγία. Ήταν τρόπος σύνδεσης. Τρόπος επιβίωσης. Τρόπος να μη φοβάσαι μόνος. Και ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο σημαντικό. Ότι το τραγούδι δεν απαιτεί τελειότητα.

 

Απαιτεί παρουσία.

Να τολμήσεις να ακουστείς.

Να αφήσεις τη φωνή σου να υπάρξει χωρίς φόβο.

Να επιτρέψεις στον εαυτό σου να εκφραστεί χωρίς να ζητά συγγνώμη γι’ αυτό.

 

Γιατί όταν ο λόγος δεν αρκεί, αρχίζει το τραγούδι. Και εκεί που παύει το τραγούδι, ο άνθρωπος παύει να είναι ολόκληρος.

 

Το βιβλίο Γεννήθηκες για να τραγουδάς της Τζίνας Πούλου κυκλοφορεί στις 11 Ιουνίου από τις εκδόσεις Key Books.