«Ο Ήχος της Πτώσης»: H Λευκή Κορδέλα αυτής της δεκαετίας

Το «Sound of Falling» (πρωτότυπος τίτλος: In die Sonne schauen) σηματοδοτεί τη δυναμική επιστροφή της Βερολινέζας δημιουργού Mascha Schilinski με ένα καθηλωτικό δράμα που έχει ήδη ξεχωρίσει στα μεγάλα διεθνή φεστιβάλ. Η ταινία απέσπασε το Βραβείο της Επιτροπής στις Κάννες 2025 και επιλέχθηκε ως επίσημη υποβολή της Γερμανίας για το Όσκαρ Διεθνούς Ταινίας, ενώ το ελληνικό κοινό την γνώρισε πρώτη φορά στις περσινές Νύχτες Πρεμιέρας, όπου τιμήθηκε με τη Χρυσή Αθήνα.

Η πολυβραβευμένη ταινία έρχεται στις 5 Φεβρουαρίου στους Ελληνικούς κινηματογράφους από το Cinobo. Μια ποιητική, στοιχειωμένη κινηματογραφική εμπειρία που εξερευνά τη μνήμη, το σώμα και το διαγενεακό τραύμα μέσα από έναν αιώνα γερμανικής ιστορίας. 

 

Τέσσερα κορίτσια μεγαλώνουν σε διαφορετικές εποχές, αλλά μοιράζονται μια κοινή, άρρητη κληρονομιά. Από τις αρχές του 20ού αιώνα μέχρι τη σύγχρονη Γερμανία, παρακολουθούμε πώς το σώμα και η επιθυμία συναντούν τη βία και μετασχηματίζονται και πώς οι μεγάλες ιστορικές αποτυχίες συνεχίζουν να διαπερνούν την καθημερινότητα.

Το φιλμ εκτυλίσσεται σχεδόν αποκλειστικά σε ένα αγρόκτημα στη βορειοανατολική Γερμανία το οποίο μετατρέπεται σε ενεργό πεδίο δράσης — έναν τόπο που λειτουργεί τόσο μεταφορικά όσο και κυριολεκτικά μέσα στα πλάνα, γεμάτο μυστικά και ψίθυρους. Ο ίδιος χώρος επιστρέφει σε τέσσερις διαφορετικές χρονικές περιόδους, ως ζωντανό αρχείο βιωμάτων, σιωπών και ανεπούλωτων πληγών.

Χωρίς γραμμική αφήγηση και χωρίς εμφανείς χρονικούς δείκτες, η Σιλίνσκι συνθέτει ένα παζλ εμπειριών όπου οι χαρακτήρες συνδέονται περισσότερο μέσω συναισθημάτων παρά συγγενικών δεσμών, μέσα σε έναν κύκλο οικογενειακών τραγωδιών που επαναλαμβάνονται μέσα στον χρόνο.

Ένας ακρωτηριασμένος άνδρας λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στις γενιές. Μέσα από τη δική του ιστορία αποκαλύπτεται μία από τις πιο σκοτεινές αλήθειες της ταινίας: η οικογένεια τον ακρωτηρίασε σκόπιμα για να αποφύγει τη στράτευσή του στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτή η πράξη «προστασίας» γίνεται το αρχικό τραύμα από το οποίο φαίνεται να ξεκινούν όλα — μια ανείπωτη βία που μεταμφιέζεται σε φροντίδα και αφήνει μακρόχρονες ψυχικές ουλές.

 

Η κάμερα κινείται σαν φάντασμα μέσα στο σπίτι: διασχίζει διαδρόμους, παρατηρεί μέσα από χαραμάδες και κλειδαρότρυπες, συμμετέχει σε παιδικά παιχνίδια που ξαφνικά μετατρέπουν τη χαρά και την παιδική/εφηβική περιέργεια σε αβεβαιότητα και τρόμο. Παράλληλα, αναδεικνύεται η συστημική κακοποίηση των γυναικών: βλέμματα, σιωπές και μισοειπωμένες φράσεις καλύπτουν εγκλήματα και απαρχαιωμένες, οδυνηρές πρακτικές, παρουσιασμένες μέσα από την παγωμένη, αθώα ματιά ενός παιδιού.

Σε συνέντευξή της στους The New York Times, η Schilinski αποκάλυψε πως, στην έρευνά της για το φιλμ, βρήκε μια ανατριχιαστική μαρτυρία του 1910 που μιλούσε για «γυναίκες που έπρεπε να γίνονται ασφαλείς για τους άντρες» — αναφορά στη βίαιη πρακτική της στείρωσης των υπηρετριών.

Η ταινία φέρνει εύλογα στον νου τη Λευκή Κορδέλα του Michael Haneke, αν και διαφοροποιείται αισθητά στην πορεία της. Ενώ και τα δύο έργα ξεκινούν από τη βόρεια Γερμανία λίγο πριν τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και η βία δεν παρουσιάζεται ωμά, αλλά υπονοείται μέσα από υπαινιγμούς και την ατμόσφαιρα, η Λευκή Κορδέλα λειτουργεί ως αλληγορία για τη γέννηση του φασισμού και του συλλογικού τραύματος, μέσα από αυστηρή ασπρόμαυρη εικονογραφία. Αντίθετα, η Σιλίνσκι κινηματογραφεί με μια μελαγχολική ρευστότητα που αγγίζει τα όρια του φολκλορικού τρόμου. Παρότι καταπιάνεται με την ίδια βαριά θεματική, η σκηνοθετική προσέγγιση της  παραμένει ανάλαφρη, σχεδόν αέρινη.

Μιλώντας για το ίδιο τραύμα, η Σιλίνσκι ενδιαφέρεται λιγότερο για την αιτία του κακού και εστιάζει περισσότερο στο κομμάτι της συλλογικής μνήμης που μεταβιβάζεται από γενιά σε γενιά και που πηγάζει μέσα από τις λεπτομέρειες και τα μικρά πράγματα. Θέτει δύσκολα ερωτήματα χωρίς να προσφέρει εύκολες απαντήσεις και δημιουργεί ένα τολμηρό, σύγχρονο έργο για την κληρονομιά του τραύματος και τη σιωπηλή αντοχή των γυναικείων σωμάτων στον χρόνο.

Από 5 Φεβρουαρίου στους κινηματογράφους από το Cinobo.