Ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, αναδεικνύεται σε έναν από τους βασικούς παράγοντες ισχύος στην Τεχεράνη, καθώς το πολιτικό σκηνικό έχει αποδυναμωθεί από διαδοχικές απώλειες και εσωτερικές ανακατατάξεις.
Η αυξημένη προβολή του έχει προκαλέσει εκτιμήσεις ότι θα μπορούσε να λειτουργήσει ως δίαυλος επικοινωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ωστόσο το ενδεχόμενο αυτό παραμένει αμφίβολο. Στην Ουάσινγκτον έχουν διατυπωθεί εκτιμήσεις ότι ο Γκαλιμπάφ θα μπορούσε να αποτελέσει έναν από τους συνομιλητές με επιρροή στο εσωτερικό του ιρανικού καθεστώτος, καθώς το πολιτικό σκηνικό στην Τεχεράνη αναδιαμορφώνεται.
Ωστόσο, η προσέγγιση αυτή αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό, καθώς η εξουσία στο Ιράν δεν συγκεντρώνεται σε μεμονωμένα πρόσωπα αλλά σε ένα πολυεπίπεδο σύστημα. Ο ανώτατος ηγέτης διατηρεί τον τελικό λόγο σε κρίσιμες αποφάσεις, ενώ θεσμοί όπως οι Φρουροί της Επανάστασης και το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας διαμορφώνουν το πλαίσιο άσκησης πολιτικής. Η ανάδειξη του Γκαλιμπάφ δεν αλλάζει αυτή τη δομή, γεγονός που περιορίζει τον ρόλο του σε ένα ευρύτερο σύστημα εξουσίας.
Ιράν: Το προφίλ του Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ
Ο ίδιος προέρχεται από τους Φρουρούς της Επανάστασης και έχει διαγράψει μακρά πορεία σε στρατιωτικές και διοικητικές θέσεις. Κατά τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ διοίκησε μονάδες πρώτης γραμμής, ενώ στη συνέχεια ανέλαβε καίριους ρόλους, από την ηγεσία της αεροδιαστημικής δύναμης των Φρουρών έως τη διοίκηση της αστυνομίας. Η πολιτική του πορεία ενισχύθηκε με τη θητεία του ως δήμαρχος της Τεχεράνης, όπου συνδέθηκε με έργα υποδομών αλλά και με καταγγελίες για διαφθορά.
Η εικόνα του διαμορφώνεται περισσότερο ως «σκληρού» διαχειριστή παρά ως διαπραγματευτή. Έχει ταχθεί υπέρ της αυστηρής καταστολής διαδηλώσεων, από τις φοιτητικές κινητοποιήσεις του 1999 έως τις πρόσφατες διαμαρτυρίες για τα δικαιώματα των γυναικών και την οικονομική κρίση. Δηλώσεις του στο παρελθόν επιβεβαιώνουν την ενεργή συμμετοχή του στην καταστολή, στοιχείο που ενισχύει την ταύτισή του με το σκληροπυρηνικό στρατόπεδο.
Παρά τις κατά καιρούς προσπάθειες να παρουσιαστεί ως πιο πραγματιστής, η πολιτική του διαδρομή δεν υποστηρίζει τον ρόλο ενός μετριοπαθούς συνομιλητή. Σε αντίθεση με άλλες μορφές της ιρανικής πολιτικής σκηνής που διατηρούσαν διεθνείς επαφές, ο Γκαλιμπάφ δεν διαθέτει ανάλογο δίκτυο ή εμπειρία σε διαπραγματεύσεις υψηλού επιπέδου.
Επιπλέον, δεν θεωρείται ρεαλιστικός υποψήφιος για την ανώτατη ηγεσία της χώρας, καθώς δεν έχει θρησκευτικό κύρος, μία βασική προϋπόθεση για τον ρόλο του ανώτατου ηγέτη. Ακόμη και σε περίπτωση αλλαγών στην κορυφή της εξουσίας, η πιθανότητα να αναλάβει τέτοια θέση παραμένει περιορισμένη.
Ο ρόλος του Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ στα σχέδια των ΗΠΑ για το Ιράν
Στο εσωτερικό, το κενό που δημιουργήθηκε σε καίριες θέσεις έχει ήδη καλυφθεί από πρόσωπα με στενούς δεσμούς με το στρατιωτικό κατεστημένο, ενισχύοντας την εικόνα ενός συστήματος που κινείται προς μεγαλύτερη συγκέντρωση ισχύος στους κύκλους ασφαλείας.
Από αμερικανικής πλευράς, το ερώτημα δεν είναι απαραίτητα αν ο Γκαλιμπάφ είναι μετριοπαθής, αλλά αν έχει πρόσβαση στα πραγματικά κέντρα εξουσίας στο Ιράν. Η διαδρομή του στους Φρουρούς της Επανάστασης και οι σχέσεις του με στρατιωτικούς κύκλους τον καθιστούν, στα μάτια ορισμένων στην Ουάσινγκτον, πιθανό δίαυλο προς αυτούς που λαμβάνουν τις αποφάσεις.
Ο ίδιος, ωστόσο, απορρίπτει δημόσια κάθε τέτοιο ενδεχόμενο. Σε πρόσφατη ανάρτησή του, διέψευσε κατηγορηματικά σενάρια διαπραγματεύσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες, κάνοντας λόγο για «ψευδείς ειδήσεις» που αποσκοπούν στη χειραγώγηση των αγορών και στην αποπροσανατολισμό από τις πιέσεις που δέχονται οι ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Η προβολή του ως πιθανού συνομιλητή ενδέχεται να λειτουργεί και ως μήνυμα προς το εξωτερικό, ιδίως σε ένα περιβάλλον όπου τα πρόσωπα με πραγματική επιρροή αποτελούν συχνά στόχο. Την ίδια στιγμή, αυξάνει την πίεση προς τον ίδιο να αποδείξει ότι παραμένει ευθυγραμμισμένος με τη σκληρή γραμμή του καθεστώτος.
Με πληροφορίες από Guardian
