Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι επέστρεψε τη Δευτέρα στον Λευκό Οίκο για νέες συνομιλίες με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Στη συνάντηση παραβρέθηκαν και αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες, λίγες ημέρες μετά τη σύνοδο του Τραμπ με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στην Αλάσκα, η οποία δεν κατέληξε σε εκεχειρία.
Συνοψίζοντας τις πλούσιες σε διπλωματικές διεργασίες τελευταίες ώρες, αυτά είναι τα τέσσερα βασικότερα συμπεράσματα:
1. Στο τραπέζι συνάντηση Πούτιν - Ζελένσκι για την Ουκρανία;
Μετά τη σύνοδο, ο Τραμπ έγραψε στο Truth Social ότι κάλεσε τον Πούτιν στο τηλέφωνο για να ξεκινήσουν οι προετοιμασίες μιας συνάντησης με τον Ζελένσκι.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι έπειτα από μια τέτοια διμερή συνάντηση, σε τόπο που θα καθοριστεί, θα ακολουθήσει τριμερής, στην οποία θα συμμετάσχει και ο Αμερικανός πρόεδρος.
Σύμβουλος του Πούτιν ανέφερε ότι οι δύο ηγέτες μίλησαν τηλεφωνικά για 40 λεπτά τη Δευτέρα.
Λίγο πριν οι Ευρωπαίοι ηγέτες καθίσουν με τον Τραμπ στην East Room του Λευκού Οίκου, ένα ανοιχτό μικρόφωνο κατέγραψε συνομιλία του Αμερικανού προέδρου με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν. «Νομίζω ότι θέλει να κάνει μια συμφωνία. Νομίζω ότι θέλει να κάνει μια συμφωνία για μένα. Το καταλαβαίνεις αυτό; Όσο τρελό κι αν ακούγεται», είπε ο Τραμπ στον Μακρόν, αναφερόμενος προφανώς στον Πούτιν.
Παραμένει αβέβαιο αν θα είναι εφικτό να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι για πρώτη φορά, μετά την εισβολή του Φεβρουαρίου 2022, δύο τόσο σκληροί αντίπαλοι. Ο Ζελένσκι εδώ και μήνες πιέζει για συνάντηση με τον Πούτιν, αν και αυτό θεωρείται περισσότερο μια τακτική κίνηση για να αποδείξει ότι η Μόσχα δεν ενδιαφέρεται πραγματικά για ειρήνη.
Η Ρωσία έχει απορρίψει κατ’ επανάληψη την ιδέα μιας τέτοιας συνάντησης. Δήλωση του συμβούλου του Κρεμλίνου, Γιούρι Ουσακόφ, τη Δευτέρα το βράδυ ανέφερε ότι είναι «χρήσιμο» να «εξεταστεί η πιθανότητα αναβάθμισης του επιπέδου εκπροσώπησης» των δύο πλευρών στις συνομιλίες.
2. Οι Ευρωπαίοι πιέζουν για εκεχειρία στην Ουκρανία, ενώ ο Τραμπ εμφανίζεται επιφυλακτικός
Ο Τραμπ έδειξε να απορρίπτει την ανάγκη εκεχειρίας πριν από την έναρξη διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου.
Μέχρι τώρα, η Ουκρανία έχει καταστήσει σαφές ότι θεωρεί την παύση των εχθροπραξιών προϋπόθεση για περαιτέρω συνομιλίες με τη Ρωσία και για μια μακροπρόθεσμη συμφωνία.
Η εκεχειρία θα μπορούσε να είναι πιο εύκολη να επιτευχθεί από μια πλήρη ειρηνευτική συμφωνία, που θα απαιτούσε μήνες διαπραγματεύσεων, με τον πόλεμο να συνεχίζεται στο μεταξύ.
«Δεν ξέρω αν είναι απαραίτητο», δήλωσε ο Τραμπ για την εκεχειρία. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αντέδρασαν, με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς να εκφράζει την πιο έντονη διαφωνία. «Δεν μπορώ να φανταστώ ότι η επόμενη συνάντηση θα γίνει χωρίς εκεχειρία», τόνισε. «Ας εργαστούμε λοιπόν προς αυτήν την κατεύθυνση και ας προσπαθήσουμε να πιέσουμε τη Ρωσία».
Ο Ζελένσκι, όταν του ζητήθηκε να τοποθετηθεί, δεν επανέλαβε τις προηγούμενες εκκλήσεις του για εκεχειρία.
3. Ο Τραμπ αφήνει να εννοηθεί για εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία
Ο Αμερικανός πρόεδρος διαβεβαίωσε τον Ζελένσκι ότι οι ΗΠΑ θα συμβάλουν στην παροχή εγγυήσεων ασφαλείας σε μια μελλοντική συμφωνία, χωρίς να δώσει συγκεκριμένες λεπτομέρειες.
Απέφυγε να μιλήσει για αμερικανικά στρατεύματα στο ουκρανικό έδαφος, ωστόσο δεν το απέκλεισε ρητά όταν ρωτήθηκε σχετικά.
«Η Ευρώπη είναι η πρώτη γραμμή άμυνας», σημείωσε, «αλλά θα είμαστε κι εμείς μέσα. Θα τους δώσουμε καλή προστασία». Ήταν η πιο σαφής δήλωση του Τραμπ μέχρι σήμερα για το θέμα των εγγυήσεων ασφαλείας, που θεωρούνται κομβικές για κάθε συμφωνία με τη Ρωσία.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι στη σύνοδο της Αλάσκας ο Πούτιν είχε αποδεχθεί την ύπαρξη εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής συμφωνίας.
Σε συνέντευξη Τύπου μετά τις συνομιλίες, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι μέρος των εγγυήσεων θα περιλαμβάνει συμφωνία εξοπλισμών ύψους 100 δισ. δολαρίων με τις ΗΠΑ.
Η συμφωνία θα αφορά όπλα που η Ουκρανία δεν διαθέτει, όπως αεροπορικά και αντιπυραυλικά συστήματα, καθώς και άλλα που δεν αποκαλύφθηκαν. Παράλληλα, οι ΗΠΑ θα αγοράσουν ουκρανικά drones, ενισχύοντας τη χρηματοδότηση της εγχώριας παραγωγής τους.
Ο Ουκρανός πρόεδρος υπογράμμισε ότι οι εγγυήσεις ασφαλείας για το Κίεβο αναμένεται να οριστικοποιηθούν μέσα σε 10 ημέρες.
4. Ο Ζελένσκι σε «επίθεση γοητείας»
Έπειτα από την τεταμένη τελευταία επίσκεψή του στον Λευκό Οίκο τον Φεβρουάριο, ο Ζελένσκι κατέβαλε μεγάλη προσπάθεια να εμφανιστεί πιο φιλικός προς τους Αμερικανούς συνομιλητές του - εκφράζοντας έξι φορές «ευχαριστώ» μέσα στα πρώτα λεπτά της συνάντησης.
Την προηγούμενη φορά, είχε δεχθεί παρατήρηση από τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς για έλλειψη ευγνωμοσύνης απέναντι στη στήριξη των ΗΠΑ.
Αυτή τη φορά εμφανίστηκε με σκούρο κοστούμι, αντί για την καθιερωμένη στρατιωτική ενδυμασία, γεγονός που είχε σχολιαστεί και τότε και σχολιάστηκε και τώρα.
Ο Ζελένσκι πρόσφερε επίσης στον Αμερικανό πρόεδρο μια επιστολή της Ουκρανής πρώτης κυρίας, Ολένα Ζελένσκα, προς τη Μελάνια Τραμπ. «Δεν είναι για εσάς - είναι για τη σύζυγό σας», είπε στον Τραμπ.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, με τη σειρά τους, επαίνεσαν τον Αμερικανό πρόεδρο για την πρωτοβουλία του να τους φέρει γύρω από το ίδιο τραπέζι. «Θέλω πραγματικά να σας ευχαριστήσω για την ηγεσία σας», δήλωσε ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε.
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι πρόσθεσε ότι, αν και μέχρι πρόσφατα δεν υπήρχαν ενδείξεις πως η Ρωσία επιθυμεί ειρήνη, «κάτι έχει αλλάξει» χάρη στον Τραμπ. Παρά τις θερμές δηλώσεις, οι Ευρωπαίοι τόνισαν ότι και οι ίδιοι αισθάνονται εκτεθειμένοι σε πιθανή μελλοντική ρωσική επιθετικότητα. «Όταν μιλάμε για εγγυήσεις ασφαλείας, μιλάμε και για την ασφάλεια της ευρωπαϊκής ηπείρου», είπε με έμφαση ο Μακρόν.
Με πληροφορίες από BBC
