Ο Τόνι Μπλερ σκεφτόταν ένα «μακροπρόθεσμο δανεισμό» των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα, ελπίζοντας ότι σε αντάλλαγμα η Αθήνα θα υποστήριζε την υποψηφιότητα του Λονδίνου για τους Ολυμπιακούς αγώνες του 2012, αποκαλύπτουν έγγραφα που δόθηκαν τώρα στη δημοσιότητα.
Η Ελλάδα ασκούσε παρασκηνιακές πιέσεις στον τότε Βρετανό πρωθυπουργό για ένα μακροπρόθεσμο δανεισμό, παρακάμπτοντας το ζήτημα της ιδιοκτησίας των Γλυπτών του Παρθενώνα, γράφει ο Guardian, με βάση τα έγγραφα που έδωσαν στη δημοσιότητα τα Εθνικά Αρχεία της χώρας.
Το ελληνικό σχέδιο της επανένωσης ήταν να τοποθετηθούν στα Γλυπτά του Παρθενώνα στο μουσείο της Ακρόπολης που σχεδιαζόταν τότε για αυτό τον σκοπό, ενόψει των Ολυμπιακών αγώνων της Αθήνας το 2004, σύμφωνα με την πρόταση που παρέδωσε ο Κώστας Σημίτης στον Τόνι Μπλερ, κατά τη διάρκεια συνάντησής τους τον Οκτώβριο του 2002, σημειώνει η βρετανική εφημερίδα.
Η θέση της βρετανικής κυβέρνησης ήταν πως επρόκειτο για ζήτημα που θα το έκριναν αποκλειστικά οι διαχειριστές του Βρετανικού Μουσείου. Η τότε υπουργός Πολιτισμού, Τέσα Τζόουελ είχε συμβουλεύει τον Τόνι Μπλερ πως όποιος δανεισμός θα ήταν σε «μακροπρόθεσμη, στην πραγματικότητα μόνιμη» βάση.
Γλυπτά του Παρθενώνα: Οι συμβουλές στον Μπλερ για «αλλαγή τακτικής»
Εκείνη την εποχή, το Λονδίνο σκεφτόταν να διεκδικήσει τους Ολυμπιακούς αγώνες του 2012 και την Ελλάδα είχε αναλάβει την προεδρία της ΕΕ το 2003, ενώ προετοιμαζόταν να φιλοξενήσει το κορυφαίο αθλητικό ραντεβού το 2004.
Η σύμβουλος πολιτικής για θέματα πολιτισμού του Τόνι Μπλερ, η Σάρα Χάντερ, έγραψε στον Βρετανό πρωθυπουργό τον Απρίλιο του 2003 ότι υπήρχαν «καλοί λόγοι για αλλαγή τακτικής» αναφορικά με τα Γλυπτά του Παρθενώνα και προκειμένου να «ενθαρρύνει» ιδιωτικά και δημόσια το Βρετανικό Μουσείο να βρει έναν «συμβιβασμό».
Στο έγγραφο, η Σάρα Χάντερ σημείωνε πως η υπόθεση έχει γίνει πιο «σύνθετη» καθώς η Αθήνα επιχειρηματολογούσε για «ένα δανεισμό γιατί για αποκατάσταση της ιδιοκτησίας», κάτι που, υπογράμμιζε, «έρχεται σε αντίθεση με την τυφλή αδιαλλαξία του Βρετανικού Μουσείου να εξετάσει τυχόν συμβιβασμούς».
«Τα Γλυπτά του Παρθενώνα θα μπορούσαν να είναι ένα ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί στην ψηφοφορία της ΔΟΕ για τους Ολυμπιακούς αγώνες του 2012. Η δημοσιότητα που θα συνόδευε αυτή την κίνηση θα μπορούσε να εξασφαλίσει ένα ελληνικό χρίσμα και να βοηθήσει να συγκεντρωθεί ένα ευρύ φάσμα άλλων ψήφων της ΔΟΕ, αν και θα έπρεπε να λάβουμε τα μέτρα μας για άλλα έθνη που ζητούν αμοιβαίες ενέργειες», επεσήμανε στο ίδιο έγγραφο η σύμβουλος του Τόνι Μπλερ.
Ο ρόλος του Ντέιβιντ Όουεν και οι προειδοποιήσεις
Ο Ντέιβιν Όουεν, πρώην υπουργός Εξωτερικών, είχε προτείνει η ελληνική και η βρετανική κυβέρνηση να καταλήξουν σε συμφωνία διαμοιρασμού, σημείωνε η σύμβουλος.
«Φαίνεται λογικό. Η ορθολογική χάραξη πολιτικής ευνοεί τους Έλληνες. Αλλά αυτή δεν είναι μία επιλογή που εμπίπτει στην εξουσία μας: μόνο οι διαχειριστές του Βρετανικού Μουσείου έχουν τη θεσμική εξουσία για έναν δανεισμό», τόνισε η Χάντερ στο έγγραφό της και προειδοποιούσε ότι μια κυβερνητική «άσκηση πειθούς», τη χρονιά που το Βρετανικό Μουσείο συμπλήρωνε 250 χρόνια θα προκαλούσε «αντίσταση και μεγάλη ανησυχία».
Στο έγγραφό της, η σύμβουλος ρωτούσε τον Τόνι Μπλερ αν έπρεπε να διερευνήσει το θέμα. Στη χειρόγραφη απάντησή του στο έγγραφο ο τότε Βρετανός πρωθυπουργός ανέφερε: «Ναι. Γιατί να μην μπει ο Ντέιβιντ Όουεν επικεφαλής αυτής της διαπραγμάτευσης; Έχει επιρροή και πιθανότατα θα μπορούσε να βοηθήσει με το Βρετανικό Μουσείο», σημειώνοντας πως έτσι η κυβέρνηση θα κρατούσε κάποιες αποστάσεις από το ζήτημα.
Νωρίτερα, σε επιστολή του προς το υπουργικό συμβούλιο, που διαβιβάστηκε στον Τόνι Μπλερ, ο Ντέιβιντ Όουεν ανέφερε πως είχε ενημερωθεί ότι «η ΔΟΕ κάνει εκτενείς διαβουλεύσεις με τη διοργανώτρια χώρα για την καταλληλότητα μελλοντικών υποψηφίων και δεν θα ήταν δύσκολο να πειστούν οι Έλληνες να υποστηρίξουν μια υποψηφιότητα του Λονδίνου σε ένα δούναι και λαβείν».
Όμως, ο Άντριου Άντονις, τότε επικεφαλής της μονάδας πολιτικής της Ντάουνινγκ Στριτ, προειδοποιούσε σε χειρόγραφο σημείωμα: «Αυτό χρειάζεται πολύ προσεκτικό χειρισμό. Ας μιλήσουμε. Δεν πιστεύω ότι πρέπει να κινηθούμε μέχρι να είναι σαφές τι θα κάνουμε με την υποψηφιότητά μας».
Τελικά, το μουσείο της Ακρόπολης ολοκληρώθηκε το 2007 και εκτιμάται πως ο Ντέιβιντ Όουεν δεν προσεγγίστηκε ποτέ για να διαπραγματευτεί τον όποιο δανεισμό των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα, καταλήγει ο Guardian.
