Ανασκαφές στον τάφο Μ39 του νεκροταφείου Σαντζιάμπαο, στην Κίνα, αποκάλυψαν ένα χάλκινο μπουκάλι που περιείχε την εντυπωσιακή ποσότητα των 15 φλιτζανιών μπίρας ηλικίας 2.300 ετών, απίστευτα καλά σφραγισμένη και διατηρημένη.
Σε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Archaeological Science: Reports, μια ομάδα ερεύνησε το περιεχόμενο του εμφιαλωμένου αλκοολούχου ποτού, το οποίο χρονολογείται μεταξύ 547 και 221 π.Χ. Ο στόχος των ερευνητών ήταν να κατανοήσουν καλύτερα πώς γινόταν η παρασκευή μπίρας κατά την εποχή του κράτους των Τσιν.
«Η μελέτη αυτή παρέχει αρχαιολογικά στοιχεία για τις πρακτικές παρασκευής μπίρας του λαού των Τσιν», έγραψαν οι συγγραφείς, «τα οποία αντικατοπτρίζουν άμεσα την αυθεντική τεχνολογία ζυθοποιίας, τη χρήση ποικίλων δημητριακών, αλλά και την αποτελεσματική μέθοδο σφράγισης». Η νέα έρευνα προσθέτει μια ακόμη συνταγή στην πλούσια ιστορία των παραδοσιακών κινεζικών τεχνικών ζυθοποιίας.
Η ανάλυση του περιεχομένου του μπουκαλιού
Η ανάλυση του άοσμου, ανοιχτόχρωμου, γαλαζοπράσινου υγρού αποκάλυψε ότι περιέχει περισσότερες από 2.400 μοναδικές χημικές ενώσεις. Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν ότι αυτό το υγρό δεν σχηματίστηκε τυχαία. «Ο μεγάλος αριθμός ενώσεων, που υπερβαίνει κατά πολύ αυτόν του δείγματος εδάφους ελέγχου, έδειξε ότι το υγρό που διατηρήθηκε στο δοχείο M39:5 δεν ήταν απλώς υπόγειο νερό, αλλά ένα αυθεντικό αρχαίο οργανικό υπόλειμμα», έγραψαν οι συγγραφείς. «Το υγρό ήταν πιθανότατα ένα αλκοολούχο ποτό».
Και μάλιστα ένα πολύπλοκο. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι το υγρό ήταν ένα ποτό με βάση τα δημητριακά — σκεφτείτε τη μπύρα — με υψηλές συγκεντρώσεις γαλακτικού οξέος και οξαλικού οξέος, και χαμηλές συγκεντρώσεις τρυγικού οξέος. Μαζί με 23 άλλες κατηγορίες οργανικών ενώσεων (που κυμαίνονται από αμινοξέα και λιπαρά οξέα έως υδατάνθρακες), τα περίπλοκα σάκχαρα που βρέθηκαν στο υγρό αποκαλύπτουν ότι οι δημιουργοί του είχαν βαθιά γνώση της ζύμωσης.
Πριν ακόμη αναλύσουν το περιεχόμενο, οι ερευνητές είχαν μια σαφή ένδειξη ότι το μπουκάλι περιείχε αλκοολούχο ποτό. Το χάλκινο δοχείο είχε στόμιο σε σχήμα κεφαλής σκόρδου, ένα συνηθισμένο διακοσμητικό μοτίβο στην αρχαία κινεζική κουλτούρα για τα μπουκάλια που περιείχαν αλκοολούχα ποτά.
Η μπίρα των Τσιν περιείχε 8.571 κύτταρα ζύμης, κεχρί, σιτάρι, κριθάρι και αμινοξέα που είχαν προστεθεί για γεύση, αποδεικνύοντας μια εκλεπτυσμένη και τεχνικά εξελιγμένη διαδικασία ζυθοποιίας που εφάρμοζαν οι ζυθοποιοί των Τσιν.
Οι τεχνικές ζυθοποιίας στην Κίνα
«Η ανακάλυψη χιλιάδων κυττάρων ζύμης στο αρχαίο αλκοολούχο ποτό με βάση τα δημητριακά από το Σαντζιάμπαο μπορεί να υποδηλώνει την ανώτερη απόδοση της «βάσης» που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι της δυναστείας Τσιν», έγραψαν οι συγγραφείς. «Το υγρό ήταν ένα αλκοολούχο ποτό με βάση τα δημητριακά και όχι κρασί φρούτων».
Ο συνδυασμός κεχριού και σιταριού ή κριθαριού με ένα μέσο ζύμωσης ως βάση αποτελεί μια μοναδική τεχνική ζυθοποιίας του λαού των Τσιν, η οποία δεν έχει εντοπιστεί μέχρι στιγμής σε άλλα ιστορικά κείμενα.
Για να διατηρήσουν το υγρό, οι ζυθοποιοί ακολουθούσαν μια γνωστή τοπική πρακτική: σφράγιζαν το εσωτερικό του ανοιχτού φιαλιδίου με ύφασμα και ανακάτευαν λάσπη και οργανικές ουσίες πάνω από το στόμιο. Είναι ενδιαφέρον ότι αυτή η τεχνική διπλής σφράγισης χρησιμοποιούνταν επίσης ευρέως στα αρχαία κινεζικά νεκροταφεία.
Το νεκροταφείο Σαντζιάμπαο, με 183 τάφους, ήταν πιθανώς ένας δημόσια προσβάσιμος χώρος ανάπαυσης τόσο για τις τοπικές στρατιωτικές δυνάμεις όσο και για τους πολίτες. Η σημαντική ποσότητα μπύρας που ήταν σωστά σφραγισμένη μέσα σε έναν κατά τα άλλα κανονικό τάφο υποδηλώνει ότι οι ζυθοποιοί των Τσιν είχαν κατακτήσει την προηγμένη τέχνη των τεχνικών ζύμωση, καθιστώντας την προσβάσιμη σε πολλούς.
Με πληροφορίες από Popular Mechanics
