Τα Χανιά μεταμορφώνονται σε τόπος συνάντησης, ιδεών και σκέψης, μουσικής και συζητήσεων με σημαντικούς συγγραφείς και δημιουργούς, με τον κόσμο του βιβλίου να δηλώνει την παρουσία του και να ζωντανεύει το Θέατρο Μίκης Θεοδωράκης, το Μεγάλο Αρσενάλι, το Κέντρο Αρχιτεκτονικής της Μεσογείου, το Γιαλί Τζαμί, τον Φιλολογικό Σύλλογο «Χρυσόστομος» πολλά σημεία των Χανίων όπως η Φορτέτζα, Χώρος Τέχνης Χανίων, με τη σύμπραξη της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος και άλλων πολιτιστικών οργανισμών και φορέων (Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Κρήτης, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Βενιζέλος», Νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων), καθώς και βιβλιοπωλείων της πόλης.
Το 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων με κεντρικό του θέμα «Στις γραμμές των συνόρων» θα πραγματοποιηθεί από την Τετάρτη 29 Ιουνίου έως και την Κυριακή 3 Ιουλίου 2022 , σε συνδιοργάνωση της Περιφέρειας Κρήτης και του Δήμου Χανίων και με τη στήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.
Το φεστιβάλ συγκροτείται από ένα πλούσιο πρόγραμμα με τη συμμετοχή περισσότερων των 100 ομιλητών -συγγραφέων Ελλήνων, Κυπρίων, από την Γαλλία, την Ισπανία, την Ιταλία, την Μεγάλη Βρετανία, την Ουκρανία και το Περού, εκδοτών, ακαδημαϊκών, μεταφραστών και διανοουμένων-, και περισσότερες από 60 παρουσιάσεις, συζητήσεις, σεμινάρια, συναυλίες, προβολές ντοκιμαντέρ, μελοποιημένες αφηγήσεις παραμυθιών και θεατρικά αναλόγια βιβλίων σύγχρονης ελληνικής και ξένης πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμίου, παιδικής λογοτεχνίας, από τις εκδόσεις Gutenberg, Άγρα, Άπαρσις, Διόπτρα, Εκκρεμές, Έρεισμα, Ίκαρος, Καστανιώτης, Κέδρος, Κείμενα, Μεταίχμιο, Μετρονόμος, Μίνωας, Πατάκης, Πόλις, Ποταμός, Πυξίδα της Πόλης, Ραδάμανθυς, κ.ά.
Θα διερευνηθούν η έννοια του συνόρου και του ορίου στα πεδία της λογοτεχνίας, της Ιστορίας και της διεθνούς πολιτικής, ενώ θα αναπτυχθούν θεματικές όπως «Σύνορα στην Ευρώπη», «Τα όρια Ιστορίας και Λογοτεχνίας», «Διαβαίνοντας τα σύνορα της προσφυγιάς», «Η Κρήτη ως όριο», και «Μίκης Θεοδωράκης: Ένας διανοούμενος εκτός ορίων».
Συνολικά πάνω από 70 Έλληνες και Κύπριοι συγγραφείς, πεζογράφοι, ποιητές, ιστορικοί και ακαδημαϊκοί, θα δώσουν το παρών στη μεγάλη γιορτή του βιβλίου στα Χανιά, ανάμεσα στους οποίους οι: Δημήτρης Αγγελάτος, Γιώργος Αγοραστάκης, Ορφέας Απέργης, Ανδρέας Αποστολίδης, Μάρω Βασιλειάδου, Ιωσήφ Βεντούρας, Κατερίνα Βλαχάκη, Μαρινέλα Βλαχάκη, Σταύρος Γ. Βλοντάκης, Ρούλα Βουράκη, Λευτέρης Γιαννακουδάκης, Σπύρος Γιανναράς, Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη, Βασίλης Δανέλλης, Γιάννης Δημητρακάκης, Αγαθή Δημητρούκα, Λένα Διβάνη, Νάσια Διονυσίου, Γιάννης Δούκας, Μάρω Δούκα, Ισαβέλλα Ζαμπετάκη, Ζυράννα Ζατέλη, Λένια Ζαφειροπούλου, Σταύρος Ζουμπουλάκης, Ισίδωρος Ζουργός, Λεωνίδας Κακάρογλου, Αγγελική Καραθανάση-Μανουσάκη, Παρασκευάς Καρασούλος, Σταύρος Καρτσωνάκης, Δημήτρης Καταλειφός, Κώστας Κατσουλάρης, Ελένη Κατσούλη, Ηλίας Κολοβός, Νίνα Κουλετάκη, Κώστας Κουτσουρέλης, Χριστίνα Κωνσταντουδάκη, Χριστιάνα Λαμπρινίδη, Δημήτρης Λέντζος, Ηλίας Μαγκλίνης, Στέλιος Μάινας, Μιχάλης Μαλανδράκης, Ελένη Μαρινάκη, Πέτρος Μάρκαρης, Χρήστος Μαρκογιαννάκης, Μαρία Μαυρικάκη, Χρήστος Μαχαιρίδης, Μιχάλης Μοδινός, Τηλέμαχος Ε. Μουδατσάκις, Παντελής Μπουκάλας, Ιωάννα Μπουραζοπούλου, Γιάννης Ξανθούλης, Δημήτρης Οικονόμου, Σπύρος Πετρουλάκης, Γεώργιος-Στυλιανός Ν. Πρεβελάκης, Βαγγέλης Ραπτόπουλος, Μαρία Σαββάκη, Τάσος Σακελλαρόπουλος, Μαρίνος Σαρηγιάννης, Γιάννης Σκαλιδάκης, Νικόλας Σμυρνάκης, Πέλα Σουλτάτου, Νίκη Τρουλλινού, Αντώνης Τσαπατάκης, Ματθαίος Φραντζεσκάκης, Δημήτρης Χατζηκωνσταντίνου, Νίκος Χριστοδούλου, Χρήστος Χωμενίδης, Χάρης Ψαρράς, Νίκος Ψιλάκης κ.ά.
Η παρουσία διακεκριμένων δημιουργών από όλο τον κόσμο, που θα παρουσιάσουν το έργο τους, αλλά και θα συνομιλήσουν με Έλληνες συναδέλφους τους απαρτίζει ένα πρόγραμμα στο οποίο παίρνουν μέρος ο βραβευμένος με το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας της Ισπανίας, Βάσκος συγγραφέας Μπερνάρντο Ατσάγα (Bernardo Atxaga), που το διεθνώς αναγνωρισμένο έργο του έχει μεταφραστεί σε περισσότερες από 20 γλώσσες, ο Γάλλος μυθιστοριογράφος, αλλά και σκηνοθέτης δύο ταινιών Ερίκ Βυϊγιάρ (Éric Vuillard), που μεταξύ άλλων έχει τιμηθεί με το Βραβείο Goncourt 2017, τα βραβεία Franz Hessel και Alexandre-Vialatte, και ήταν υποψήφιος για το βραβείο International Booker, ο βραβευμένος με το βραβείο Runciman Award 2022 (για το βιβλίο του «John Craxton: Ο αγαπημένος της ζωής. Μία ελληνική ψυχή») συγγραφέας βιβλίων για την τέχνη και επιμελητής εκθέσεων, Ίαν Κόλινς (Ian Collins), συνεργάτης του Yale Center for British Art, του Βρετανικού Μουσείου, του Sainsbury Centre του Norwich, του Μουσείου Μπενάκη (και επιµελητής της τωρινής έκθεσης «John Craxton:Μία ελληνική ψυχή», έως και τις 11.09.2022) και της Λεβέντειου Πινακοθήκης της Λευκωσίας, ο δημοφιλέστερος πεζογράφος της Ουκρανίας Αντρέι Κούρκοφ (Andrej Kurkow), που τα βιβλία του έχουν μεταφραστεί σε 21 γλώσσες, η Βρετανίδα ποιήτρια και μυθιστοριογράφος Ρουθ Παντέλ (Ruth Padel) -τρισέγγονη του Δαρβίνου, ο οποίος έχει εμπνεύσει και το ποιητικό της έργο-, καθηγήτρια Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και στο Βασιλικό Κολλέγιο του Λονδίνου, η οποία συμμετείχε και στις ανασκαφές της Βρετανικής Σχολής στη Κνωσό και στον Μύρτο, ο Σαντιάγο Ρονκαλιόλο (Santiago Roncagliolo), Περουβιανός μυθιστοριογράφος, σεναριογράφος, δραματουργός, συγγραφέας παιδικών βιβλίων, μεταφραστής και τακτικός συνεργάτης της εφημερίδας «El País», ο νεότερος συγγραφέας της Λατινικής Αμερικής που τιμήθηκε ποτέ με το Βραβείο Αλφαγκουάρα, η Σκωτσέζα πεζογράφος, δραματουργός, κριτικός και δημοσιογράφος Άλι Σμιθ (Ali Smith), που έχει τιμηθεί με πολυάριθμα βραβεία (Βραβεία Goldsmiths Prize, Costa Book Award, Baileys Women’s Prize for Fiction) και υπήρξε τέσσερις φορές υποψήφια για το Βραβείο Booker, καθώς και η Ιταλίδα Μαρία Καρακάουζι (Maria Caracausi), καθηγήτρια Ελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο του Παλέρμο και πρόεδρος της Ιταλικής Εταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών, που το πλούσιο μεταφραστικό έργο της με σημαντικούς Έλληνες ποιητές έχει αποσπάσει πολυάριθμες διακρίσεις (Εταιρεία Μεταφραστών Λογοτεχνίας 1989, Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης 2020, Βραβείο «Jean Moréas» 2020 για την ανάδειξη των Ελληνικών Γραμμάτων).
Από το πρόγραμμα δε θα μπορούσαν να λείπουν οι παράλληλες εκδηλώσεις, εικαστικές εκθέσεις, συναυλίες, θεατρικά αναλόγια, μελοποιημένες αφηγήσεις παραμυθιών, ντοκιμαντέρ, σεμινάρια.
Ο Χώρος Τέχνης Χανίων (Παπαναστασίου 59) θα παρουσιάσει την έκθεση «Μίτος: στα όρια του Λαβυρίνθου» (επιμέλεια: Γιάννης Π. Μαρκαντωνάκης, γραμματειακή υποστήριξη: Ζωή Κολλάρου, επιστημονικός συνεργάτης: Δημήτρης Αγγελάτος) με τη συμμετοχή 34 Κρητών εικαστικών δημιουργών (Σοφία Βλαζάκη, Γιάννης Διαλινός, Βίκυ Καμένου, Ειρήνη Κανά, Αμαλία Καρκούλια, Στέλλα Κουκουλάκη, Γιάννης Π. Μαρκαντωνάκης, Λαμπρινή Μποβιάτσου, Παγώνα Ξενάκη, Κώστας Παγωμένος, Αγλαΐα Περάκη, Σύλβια Πετσούρα, Βάσω Πρωτοπαπαδάκη, Ειρήνη Τσιράκη, Αντώνης Φραντζεσκάκης, Εύη Φωτοπούλου, κ.ά.), με μοναδικά βιβλία τέχνης (art books), που αναδεικνύουν τον τρόπο με τον οποίο οι Κρήτες δημιουργοί αντιλαμβάνονται τα ποικίλα όρια -ιστορικά, μυθολογικά, κοινωνιολογικά, ψυχολογικά- μέσα από το πρίσμα που συνδέει το Βιβλίο και την Τέχνη στο πέρασμα των αιώνων.
Η διεθνούς φήμης πιανίστα Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου θα παρουσιάσει για πρώτη φορά την υπό έκδοση δουλειά της πάνω στην ποίηση του Μίλτου Σαχτούρη, την Πέμπτη 30 Ιουνίου, 23:00-24:00, στο Θέατρο Μίκης Θεοδωράκης.
Ο συνθέτης και ερμηνευτής Κώστας Γανωτής (κιθάρα, φωνή) θα παρουσιάσει τη δουλειά του με μελοποιημένα ποιήματα του Κωνσταντίνου Καβάφη, μαζί με τον Χάικ Γιατζιτζιάν (ούτι, φωνή), την Παρασκευή 1 Ιουλίου, 22:00-23:00, στο Γιαλί Τζαμί.
Η πιανίστα Ντόρα Μπακοπούλου θα παρουσιάσει το μουσικό πρόγραμμα «Ποίηση που έγινε τραγούδι», αφιερωμένο στους στίχους σπουδαίων ποιητών (Ελύτη, Γκάτσου,Λειβαδίτη, Ρίτσου, Σεφέρη, κ.ά.) που μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης, με την Αγγελική Λιούκα στο τραγούδι, στο πλαίσιο εκδήλωσης του θεματικού άξονα «Μίκης Θεοδωράκης: Ένας διανοούμενος εκτός ορίων», την Κυριακή 3 Ιουλίου, 21:00-23:00, στο Θέατρο Μίκης Θεοδωράκης.
Το Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Κρήτης συμπράττει με το 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων και προτείνει τέσσερις ηθοποιούς που ζουν στα Χανιά, οι οποίες θα διαβάζουν αποσπάσματα από το έργο ισάριθμων καλεσμένων συγγραφέων, καθ’ όλη τη διάρκεια του Φεστιβάλ, στη Σκάλα της οδού Αγίου Μάρκου (Μεγάλο Αρσενάλι): Η Μαρίνα Πανηγυράκη από βιβλία της Μάρως Δούκα, η Ιώ Ασηθιανάκη από βιβλία της Ζυράννας Ζατέλη, η Βαλεντίνα Παπαδημητράκη από βιβλία της Άλι Σμιθ και η Στελλίνα Ιωαννίδου από βιβλία του Ερίκ Βυϊγιάρ.
Οι Παραμυθάδες του Εθνικού (στίχοι, μουσική, τραγούδι: Φίλιππος Πλακιάς, αφήγηση: Δημήτρης Β. Προύσαλης) θα παρουσιάζουν τα «Ταξίδια στων παραμυθιών τη ράχη…» και άλλες αφηγήσεις, για παιδιά από 7 έως… 107 ετών, καθ’ όλη τη διάρκεια του Φεστιβάλ, στο Γιαλί Τζαμί.
Επιπλέον, θα προβληθεί, στην πλήρη διάρκεια των 67΄ και το ντοκιμαντέρ «Latin Noir»του βραβευμένου σκηνοθέτη και συγγραφέα αστυνομικών μυθιστορημάτων Ανδρέα Αποστολίδη -ένα ταξίδι στη Λατινική Αμερική, στη ζωή και το έργο των διάσημων συγγραφέων Πάκο Iγνάσιο Tάιμπο II (Paco Ignacio Taibo II) από το Μεξικό, Λεονάρδο Παδούρα (Leonardo Padura) από την Κούβα, Λουίς Σεπούλβεδα (Luis Sepulveda) από τη Χιλή, Σαντιάγο Ρονκαλιόλο (Santiago Roncagliolo) από το Περού και Κλαούδια Πινιέιρο (Claudia Pineiro) από την Αργεντινή-, την Παρασκευή 1 Ιουλίου, 21:00-22:00, στο Θέατρο Μίκης Θεοδωράκης.
Τα μέλη της ομάδας Social Media του 1ου Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων (Τμήμα Επικοινωνίας και Ψηφιακών Μέσων Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, Εργαστήριο Ψηφιακών Μέσων και Στρατηγικής Επικοινωνίας) θα πραγματοποιήσουν το σεμινάριο «Ψηφιακή αφήγηση και επικοινωνία στον πολιτισμό», το Σάββατο 2 Ιουλίου, 11:00-12:00,στο Μεγάλο Αρσενάλι.
