Κατά τη διάρκεια της θητείας του στην υπηρεσία αντικατασκοπείας του βρετανικού πολεμικού ναυτικού, ο Ίαν Φλέμινγκ, συγγραφέας της σειράς κατασκοπευτικών μυθιστορημάτων με ήρωα τον πράκτορα Τζέιμς Μποντ συνεργαζόταν τακτικά με την οργάνωση κατασκοπείας του Ουίνστον Τσόρτσιλ, η οποία βρισκόταν 30 μέτρα κάτω από το έδαφος, σε έναν λαβύρινθο από σήραγγες στο κεντρικό Λονδίνο.
Το συγκρότημα σηράγγων του Kingsway Exchange, που εκτείνεται σε 8.000 τετραγωνικά μέτρα κάτω από το High Holborn κοντά στον σταθμό του μετρό Chancery Lane, φιλοξένησε την Εκτελεστική Υπηρεσία Ειδικών Επιχειρήσεων (SOE) και λέγεται ότι ενέπνευσε το Q Branch στα μυθιστορήματα του Φλέμινγκ, του οποίου το πρώτο κατασκοπευτικό μυθιστόρημα, το «Casino Royale», κυκλοφόρησε το 1953.
Τα σχέδια που θέλουν να δώσουν πνοή σε αυτό το εγκαταλελειμμένο υπόγειο δίκτυο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, όπως είναι φυσικό, θα περιλαμβάνουν μια μόνιμη έκθεση για την ιστορία της Υπηρεσίας Πληροφοριών και της κατασκοπείας.
Το Μουσείο Στρατιωτικών Πληροφοριών πρόκειται να συνεργαστεί με την εταιρεία London Tunnels, αναπτύσσοντας το συγκρότημα, για να παρουσιάσει τα πρωτότυπα αντικείμενα, τον εξοπλισμό, τα όπλα και τα έγγραφά του μέσα από τη σύγχρονη hi-tech εμπειρία που προτείνει αυτό το νέο τουριστικό αξιοθέατο του Λονδίνου, αξίας 220 εκατομμυρίων λιρών, το οποίο έχει προγραμματιστεί να ανοίξει το 2028.
Σήμερα οι σήραγγες παραμένουν κλειστές, αλλά το εσωτερικό τους αποκαλύπτει πολλά στοιχεία για το συναρπαστικό παρελθόν τους.
Η κατασκευή τους ξεκίνησε το 1940 για την προστασία των Λονδρέζων κατά τη διάρκεια του Βlitzkrieg, αλλά δεν ολοκληρώθηκε μέχρι το 1942, επομένως οι σήραγγες δεν χρησιμοποιήθηκαν ποτέ για τον αρχικό τους σκοπό. Υπάρχει ακόμα μια φαρδιά σκάλα που οδηγεί στις σήραγγες, την οποία χρησιμοποιούσαν όσοι διέφευγαν από τους βομβαρδισμούς της Luftwaffe. Η είσοδος, που είναι κλειστή εδώ και καιρό, ήταν στον σταθμό Chancery Lane.
Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η SOE, που ιδρύθηκε το 1940 για να κάνει κατασκοπεία, δολιοφθορές και αναγνωρίσεις στην κατεχόμενη από τη Γερμανία Ευρώπη και για να βοηθά τα τοπικά κινήματα αντίστασης, δραστηριοποιήθηκε επινοώντας κάθε είδους ευφάνταστους τρόπους για την αναχαίτιση των Ναζί.
Το προσωπικό της επιχειρούσε σε όλα τα εδάφη που κατείχαν οι δυνάμεις του Άξονα ή δέχονταν επίθεση από αυτές, εκτός από τις συμφωνημένες με τους κύριους συμμάχους της Βρετανίας, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Σοβιετική Ένωση, οριοθετημένες περιοχές. Η οργάνωση χρησιμοποιούσε ουδέτερο έδαφος κατά καιρούς ή προετοιμαζόταν σε περίπτωση που ουδέτερες χώρες δέχονταν επίθεση από τον Άξονα. Απασχολούσε ή έλεγχε άμεσα περισσότερα από 13.000 άτομα, εκ των οποίων 3.200 ήταν γυναίκες – στις κατεχόμενες από τον Άξονα χώρες υπηρέτησαν ως πράκτορες άνδρες όσο και γυναίκες.
Σε μεταγενέστερη φάση οι σήραγγες χρησιμοποιήθηκαν ως το τηλεφωνικό κέντρο Kingsway, το οποίο τη δεκαετία του 1950, κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, αποτέλεσε κέντρο εσωτερικής επικοινωνίας. Υπάρχει ακόμα εκεί ένα αρτεσιανό πηγάδι για την παροχή γλυκού νερού σε όσους θα εγκλωβίζονταν εκεί σε περίπτωση πυρηνικής επίθεσης.
Η British Telecom ανέλαβε τον χώρο τη δεκαετία του 1980, δημιουργώντας για το κυβερνητικό προσωπικό το πιο βαθιά χωμένο στη γη αδειοδοτημένο μπαρ στον κόσμο. Το παλιό μπαρ, σε καφέ, πορτοκαλί και κίτρινο χρώμα, που τότε ήταν της μόδας, παραμένει επίσης στη θέση του, όπως και η εδώ και καιρό εγκαταλελειμμένη καντίνα του προσωπικού. Το σχέδιο τώρα είναι να δημιουργηθεί ένα νέο μπαρ, το πιο υπόγειο που υπάρχει σε οποιαδήποτε μεγάλη πόλη.
Οι προτάσεις, οι οποίες έχουν εγκριθεί από την Πολεοδομία, περιλαμβάνουν το μπαρ, καθηλωτικές διαδραστικές εκθέσεις, αλλά και κάποιες για τον Τζέιμς Μποντ και τον Ψυχρό Πόλεμο, καθώς και ένα μνημείο για την αεροπορική επίθεση των Γερμανών στο Λονδίνο.
Με έμπνευση το Bassins des Lumières στο Μπορντό, οι χώροι που θα δημιουργηθούν θα παρέχουν στους επισκέπτες μοναδικές ψηφιακές εμπειρίες.
Ο φορέας που διαχειρίζεται τις σήραγγες του Λονδίνου δήλωσε ότι οι εργασίες έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσουν το 2027 και να ολοκληρωθούν το 2028. Στόχος τους είναι να προσελκύουν έως και 3 εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως, αναζωογονώντας μια περιοχή του Λονδίνου με μειωμένη επισκεψιμότητα από την πανδημία του Covid και μετά.
Ο χώρος θα παρέχει «την πιο έγκυρη μόνιμη έκθεση στρατιωτικών πληροφοριών στον κόσμο», δήλωσε ο στρατηγός σερ Τζιμ Χόκενχαλ, διοικητής της Στρατηγικής Διοίκησης και του Σώματος Πληροφοριών.
«Οι σήραγγες θα παρέχουν ένα δραματικό σκηνικό και μια συναρπαστική νέα προσέγγιση της ιστορίας του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος των υπηρεσιών στρατιωτικών πληροφοριών».
Η έκθεση θα περιλαμβάνει ιστορίες από τη Μάχη της Βρετανίας και την Απόβαση στη Νορμανδία, από τις εξαιρετικές κατασκοπευτικές επιχειρήσεις του Ψυχρού Πολέμου και τον αγώνα για τα νησιά Φώκλαντ, από τις ειρηνευτικές αποστολές και την τρομοκρατική απειλή του 21ου αιώνα. Μια ειδική έκθεση που δημιουργήθηκε από το μουσείο θα είναι αφιερωμένη στη SOE.
Ο Άνγκους Μάρεϊ, διευθύνων σύμβουλος των London Tunnels, δήλωσε: «Οι σήραγγες, που κατασκευάστηκαν και σχεδιάστηκαν για να προστατεύσουν τους Λονδρέζους κατά τη διάρκεια του πολέμου, αποτελούν το ιδανικό σκηνικό για την προβολή των αξιοσημείωτων και ανείπωτων ως τώρα ιστοριών των ανδρών και των γυναικών που έπαιξαν ζωτικό ρόλο στην προστασία της Βρετανίας τότε, και του ρόλου των Ενόπλων Δυνάμεων στη χώρα σήμερα».
Ξενάγηση στις σήραγγες του Λονδίνου
Με πληροφορίες από Guardian
