«Σε τρελαίνουν και σε τυφλώνουν με αγάπη».
Ετσι αρχίζει η Γκρέις Κόντινγκτον και, εδώ που τα λέμε, δεν χρειάζεται σχεδόν τίποτε άλλο. Γιατί πριν εμφανιστεί οποιοσδήποτε άνθρωπος, πριν σταθεί το όνομα ενός φωτογράφου, πριν αποκτήσει βάρος ένα λεύκωμα, έχουν ήδη μπει οι γάτες. Μπαίνουν πρώτες, όπως μπαίνουν πάντα. Αθόρυβα, αυτάρεσκα, με εκείνη την αλλόκοτη εξουσία που έχουν ορισμένα πλάσματα να μετατρέπουν ένα σπίτι σε σκηνή και μια ζωή σε επικράτειά τους.
Πρώτες έρχονται οι άγριες γάτες πίσω από το παραθαλάσσιο ξενοδοχείο των γονιών της στη βόρεια Ουαλία. Δεν τις βλέπεις ακριβώς, αλλά είναι εκεί, σε μια γωνιά της παιδικής της ηλικίας, να κάνουν ήδη αυτό που θα κάνουν για πάντα: να οργανώνουν τη μνήμη χωρίς να το ζητούν.
Η μικρή Γκρέις παίζει μαζί τους και αργότερα, σαν να μην πέρασε ούτε μία δεκαετία, το γράφει απλά: ήταν εθισμένη μαζί τους από παιδί. Οχι απλώς τρυφερή, όχι απλώς γοητευμένη. Εθισμένη. Η σωστή λέξη, γιατί εδώ που τα λέμε οι γάτες δεν μπαίνουν ποτέ στη ζωή σου με μέτρο. Μπαίνουν στη ζωή σου απροσδόκητα, και πριν το καταλάβεις γίνονται τρόπος ζωής, καθημερινή λατρεία, σαν μια μικρή επικράτεια τρυφερότητας και ιδιοτροπίας.
Κι ύστερα ο χρόνος περνά όπως περνά πάντα: με σπίτια, με γάμους, με μετακομίσεις, με ανθρώπους που έρχονται και φεύγουν. Οι γάτες, όμως, δεν εμφανίζονται εδώ σαν τυπικες λεπτομέρειες μιας κομψής ζωής. Εμφανίζονται σαν η αληθινή της συνέχεια. Σαν νήμα. Σαν οικογενειακή γραμμή. Σαν κάτι που επιμένει όταν όλα τα άλλα αλλάζουν όνομα, διεύθυνση, μορφή.
Κάπου στη μέση του κειμένου της για το λεύκωμα Family Cats του Walter Chandoha , σχεδόν χωρίς προειδοποίηση, έρχεται η φράση που τα αλλάζει όλα. Ο πρώτος της γάμος, γράφει, διαλύθηκε εν μέρει επειδή δεν της επιτρεπόταν να έχει γάτα στο σπίτι. Ο άντρας της ήταν αλλεργικός. Και αργότερα, όταν τέλειωσε και ο δεύτερος γάμος, η μόνη της απαίτηση στον διακανονισμό ήταν «οι δυο πανέμορφοι British Blues μας». Κι εκεί, ξαφνικά, οι γάτες παύουν να είναι ιδιορρυθμία.
Γίνονται αυτό που σώζεις
όταν δεν σώζεται τίποτε άλλο.
Και μετά έρχονται τα ονόματα, ένα ένα, σαν να περνά από μπροστά σου όχι απλώς μια σειρά από κατοικίδια αλλά ένας ολόκληρος πληθυσμός με προσωπικότητα, διαθέσεις, μικρές τριχωτές τρέλες και την ολοδικιά τους θέση μέσα στον μύθο της ζωής της. Brian και Stanley. Maureen και Daureen. Coco και Henri. Madame Grey, ή Baby. Puff Puff. Bart. Pumpkin. Blanket. Blondie. Jimi.
Αυτά τα ονόματα δεν λειτουργούν σαν ιδιοτροπίες μιας κομψής γυναίκας με αδυναμία στις γάτες. Λειτουργούν σαν ένα συναισθηματικό αρχείο γατίσιας αγάπης. Σαν ένας τρόπος να μετριέται ο χρόνος όχι με χρόνια, αλλά με πλάσματα που πέρασαν από τα δωμάτια, ανέβηκαν σε καναπέδες, κοίταξαν από παράθυρα, κοιμήθηκαν στα σωστά σημεία του σπιτιού λες και τα ήξεραν πριν απ’ όλους.
Και βέβαια υπάρχει ο Bart, «ο έρωτας της ζωής μου», μια φράση που αν τη διαβάσεις βιαστικά μπορεί να σε κάνει να χαμογελάσεις, αλλά αν σταθείς λίγο περισσότερο πάνω της καταλαβαίνεις ότι δεν έχει τίποτα το αστείο. Οι γάτες δεν έρχονται εδώ να συμπληρώσουν μια ζωή. Της δίνουν το σχήμα της. Οχι γιατί η γάτα θα σου επιστρέψει αφοσίωση με τον ανθρώπινο τρόπο, αλλά γιατί θα σου δώσει κάτι πιο παράξενο και ίσως πιο ακριβές: παρουσία. Μια ιδιότροπη, απαιτητική, σιωπηλή παρουσία που δεν χρειάζεται να αποδείξει τίποτα για να γίνει αδιαπραγμάτευτη.
Εδώ ακριβώς συναντιέται και ο Walter Chandoha με τον κόσμο της Κόντινγκτον. Οχι απλώς ως φωτογράφος γατών, που είναι μια φράση πολύ μικρή για να τον χωρέσει, αλλά ως άνθρωπος που κατάλαβε ότι οι γάτες δεν φωτογραφίζονται σαν θέμα. Φωτογραφίζονται σαν χαρακτήρες. Σαν μικρές περσόνες που κουβαλούν ήδη ένα δράμα, μια γελοιότητα, μια αλαζονεία, μια κωμική αυτοκυριαρχία.
Η Κόντινγκτον βλέπει στις εικόνες του ένα γατάκι-κλόουν να γελά στον φακό, βλέπει τον Loco να πυγμαχεί μπροστά στον καθρέφτη σαν κανονικός πρωταθλητής, βλέπει εκείνο που κάθε αληθινός γατόφιλος ξέρει χωρίς να το λέει εύκολα: ότι καμία γάτα δεν είναι ποτέ απλώς «μια γάτα». Είναι πάντα ένα πλάσμα με ρόλο, με ρυθμό, με γνώμη για το δωμάτιο, με αίσθηση του πού πρέπει να πέσει το φως.
Οι γάτες σε τρελαίνουν και σε τυφλώνουν με αγάπη, γράφει η Κόντινγκτον. Και στο κείμενό της αυτό δεν ακούγεται σαν υπερβολή αλλά σαν καταγραφή. Οι άνθρωποι περνούν, τα σπίτια αλλάζουν, οι γάμοι κάποτε τελειώνουν.
Οι γάτες, όμως, μένουν πάντα δίπλα σου, αφήνοντας λίγες τρίχες στα ρούχα, ονόματα στη μνήμη και εκείνη τη σιωπηλή παρουσία που, χωρίς να το καταλάβεις, γίνεται από τα πιο σταθερά πράγματα στη ζωή σου.
με στοιχεία από Another Magazine
