Το αριστούργημα του ανανεωτή της όπερας, Christoph Willibald Gluck, η «Ιφιγένεια εν Ταύροις» παρουσιάζεται σε μία νέα παραγωγή, με ένα εξαιρετικό καστ διακεκριμένων λυρικών καλλιτεχνών, υπό τη διεύθυνση του Γιώργου Πέτρου.
Με τη φρέσκια σκηνοθετική ματιά του Θάνου Παπακωνσταντίνου, τα σκηνικά και κοστούμια της Νίκης Ψυχογιού, ο αρχαίος μύθος θα ζωντανέψει στη σκηνή του Ολύμπια μέσα από την έντονα δραματική μουσική του Gluck η οποία αποτυπώνει εύγλωττα την ιδιαίτερη ψυχοσύνθεση των χαρακτήρων του δράματος.
Μια εξωτική τοποθεσία, μια χαμένη αδελφή, ένας τρελός αδελφός, ανθρωποθυσία, αγωνία, κίνδυνος, θεϊκή παρέμβαση: αυτά τα χαρακτηριστικά σίγουρα συνθέτουν μια συναρπαστική τραγωδία. Η όπερα «Ιφιγένεια εν Ταύροις» του Gluck, βασισμένη στην ομότιτλη τραγωδία του Ευριπίδη αφηγείται το σημείο τομής και την κατάληξη των μύθων της Ιφιγένειας και του Ορέστη.
Μέσα από μια εξαιρετικά οργανωμένη “περιπέτεια” περνάμε από την αγωνία και τη φρίκη της επικείμενης ανθρωποθυσίας, στον θρήνο για την καταστροφή του οίκου των Ατρειδών μέχρι να φτάσουμε στην τελική λύτρωση: τα δύο αδέλφια εν τέλει αναγνωρίζονται λίγο πριν την θυσία του Ορέστη και, με παρέμβαση της θεάς Άρτεμης, επιστρέφουν μαζί στην πατρίδα τους.
Η «Ιφιγένεια εν Ταύροις» είναι η νέα παραγωγή της σεζόν και εντάσσεται στον κύκλο του αφιερώματος στη Μαρία Κάλλας που πραγματοποιεί φέτος ο Δήμος Αθηναίων. Η όπερα αυτή, σε σκηνοθεσία του Visconti, υπήρξε μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της ντίβας στη Σκάλα το 1957.
Μετά το εξαιρετικά επιτυχημένο ανέβασμα των έργων «Le Siège de Corinthe», «Idomeneo» και «Βαπτιστικός», ο Γιώργος Πέτρου επιστρέφει στο Δημοτικό Θέατρο Ολύμπια και κάνει το ντεμπούτο του στην «Ιφιγένεια», λίγο πριν διευθύνει την όπερα στη Ζυρίχη, αυτή τη φορά με την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ.
«Εμπιστεύτηκα στον Θάνο Παπακωνσταντίνου τη σκηνοθεσία, καθώς πιστεύω ότι εκτός από την απαράμιλλη ομορφιά της αριστουργηματικής μουσικής του Gluck, υπάρχει μια πρωτόγονη και ζοφερή διάσταση στο έργο, την οποία ο Παπακωνσταντίνου θα αναδείξει με τον καλύτερο τρόπο, δημιουργώντας μια ιδιαίτερη αισθητική και ατμόσφαιρα. Για τη διανομή επέλεξα τραγουδιστές από όλο τον κόσμο, την Αργεντινή, τον Καναδά, τη Γαλλία, την Ιταλία και ασφαλώς την Ελλάδα: είμαι ιδιαίτερα ευτυχής που η Ελληνοκαναδή υψίφωνος, Σούλα Παρασίδη, θα εμφανιστεί για πρώτη φορά στο ελληνικό κοινό, ερμηνεύοντας τον ομώνυμο ρόλο» αναφέρει ο Olivier Descotes, καλλιτεχνικός διευθυντής του Ολύμπια.
«Στόχος μου για το Ολύμπια είναι να υπάρχει ένας διάλογος μεταξύ των Τεχνών. Η "Ιφιγένεια" έγινε η έμπνευση για το φωτογραφικό πρότζεκτ της Έφης Γούση, βάζοντας μας στον κόσμο της παράστασης με τον καλύτερο τρόπο».
«Μια εξωτική τοποθεσία, μια χαμένη αδελφή, ένας τρελός αδελφός, ανθρωποθυσία, αγωνία, κίνδυνος, θεϊκή παρέμβαση: αυτά τα χαρακτηριστικά σίγουρα συνθέτουν μια συναρπαστική τραγωδία. Η όπερα “Ιφιγένεια εν Ταύροις” του Gluck, βασισμένη στην ομώνυμη τραγωδία του Ευριπίδη αφηγείται το σημείο τομής και την κατάληξη των μύθων της Ιφιγένειας και του Ορέστη» περιγράφει ο σκηνοθέτης Θάνος Παπακωνσταντίνου.
«Μέσα από μια εξαιρετικά οργανωμένη “περιπέτεια” περνάμε από την αγωνία και τη φρίκη της επικείμενης ανθρωποθυσίας, στον θρήνο για την καταστροφή του οίκου των Ατρειδών μέχρι να φτάσουμε στην τελική λύτρωση: τα δύο αδέλφια εν τέλει αναγνωρίζονται λίγο πριν την θυσία του Ορέστη και, με παρέμβαση της θεάς Άρτεμης, επιστρέφουν μαζί στην πατρίδα τους.
Το πρόσωπο της θεάς στάθηκε κομβικής σημασίας, καθώς η πλοκή, στην προσέγγιση μας, κινείται σε τρία παράλληλα επίπεδα: καταρχήν στην ιστορία της "ξενιτεμένης" αδελφής και του “φυγά” αδελφού που μέσα από διαδοχικές ανατροπές αναγνωρίζονται. Κατά δεύτερον, στην “εξημέρωση” της λατρείας της θεάς που σηματοδοτείται με το πέρασμα από τις ανθρωποθυσίες στις αναίμακτες θυσίες. Τρίτον, στην τελετή των Αρκτείων (που χρησιμοποιήσαμε με την Έφη σαν θεματική για τη φωτογράφιση) τη λατρευτική τελετή διάβασης κοριτσιών προς τιμήν της θεάς.
Βιολογικά, στις γυναίκες, το πέρασμα από την παιδική ηλικία στην ενηλικίωση σηματοδοτείται με την έμμηνο ρύση: δηλαδή με ροή αίματος. Η διπλοτυπία σφαγής / εμμήνου ρύσεως διατρέχει την αφήγηση της παράστασης: η διαβατήρια τελετή μιας ομάδας κοριτσιών τέμνει την πλοκή της τραγωδίας και φωτίζει την πορεία της ηρωίδας προς την “ενηλικίωση” της που έρχεται στο φινάλε με την πολυπόθητη επιστροφή στην πατρίδα της.
Κάθε συνεργασία μας με την Έφη δεν είναι τόσο ένα preview της παράστασης, όσο μια εικαστική αποτύπωση του διαλόγου μας σχετικά με τον κόσμο της παράστασης, όπως αυτός εγγράφεται στη δημιουργική φαντασία της. Κάθε φορά περιμένω με αγωνία να δω τι θα βγει. Κάθε φορά εκπλήσσομαι όλο και περισσότερο» καταλήγει ο σκηνοθέτης.
«Η φωτογράφιση για την "Ιφιγένεια" που ανεβαίνει τον Μάρτιο στο Ολύμπια στηρίχθηκε στην "Τελετή των Αρκτείων", που γινόταν στο πλαίσιο της γιορτής των Βραυρωνείων. Το ιερό ήταν αρχικά αφιερωμένο στην Ιφιγένεια και στη συνέχεια πήρε τη θέση της η Άρτεμις, όμως συνέχισαν να λατρεύονται και οι δύο.
Κατά τη διάρκεια της τελετής, κορίτσια ηλικίας δέκα περίπου ετών ζούσαν για ένα διάστημα στο ιερό της Αρτέμιδος στη Βραυρώνα, βιώνοντας τελετουργικά το πέρασμά τους από την παιδική στην εφηβική ηλικία. Τα κοριτσάκια αυτά, οι μικρές "άρκτοι", οι αρκουδίτσες, ηλικίας από 8-14 χρόνων, υποκαθιστούσαν τη χαμένη αρκούδα της Αρτέμιδος.
Επέλεξα να αναδείξω αυτό το κομμάτι του μύθου, των μικρών κοριτσιών – τις αρκουδίτσες στο ιερό της Αρτέμιδος, στη βιολογική τους μετάβαση τους από παιδιά σε γυναίκες. Ήταν μια πολύ όμορφη και δημιουργική διαδικασία για μένα, όπως σε κάθε πρότζεκτ του Θάνου Παπακωνσταντίνου και τον ευχαριστώ για την ελευθερία, την εμπιστοσύνη και την γενναιοδωρία του» καταλήγει η φωτογράφος Έφη Γούση για το πρότζεκτ που παρουσιάζεται στο LIFO.gr.
17, 19, 21, 23 Μαρτίου 2023
Ολύμπια Δημοτικό Μουσικό Θέατρο «Μαρία Κάλλας», Ακαδημίας 59, Αθήνα, 106 79
Βρείτε πληροφορίες για την προπώληση εισιτηρίων της παράστασης «Ιφιγένεια εν Ταύροις» εδώ.
