Γεννήθηκα στην Κυψέλη, στην Αγίας Ζώνης νοικιάζαμε τότε. Η γιαγιά μου ήταν μια φτωχιά γυναίκα που ήρθε με ένα μωρό στην αγκαλιά από την Καρδίτσα για μια καλύτερη ζωή, δούλεψε σκληρά και κατάφερε με τις οικονομίες της στη δεκαετία του ’80 να αγοράσει αυτό το ισόγειο διαμέρισμα, πάλι στην Κυψέλη – ήταν τυχερή σε αυτό, γιατί σήμερα είναι εντελώς απίθανο ένας βιοπαλαιστής να καταφέρει να αποκτήσει δική του στέγη. Βιοπαλαίστρια ήταν και η μάνα μου, αυτή και η γιαγιά μου με μεγάλωσαν. Έζησα μερικά χρόνια με τη μητέρα μου στη Ρόδο και στα 18 μου χρόνια επέστρεψα στην Αθήνα όπου επιχείρησα να κάνω καριέρα στη μόδα, ανεπιτυχώς δυστυχώς, γιατί ούτε χρήματα υπήρχαν ούτε υποστηρικτικό περιβάλλον. Δούλεψα σε διάφορα περιοδικά, δεν έβλεπα όμως μέλλον, δεν με χώραγε κι ο τόπος και το 2000 έφυγα για Λονδίνο. Έμεινα κάπου δεκαπέντε χρόνια, έκανα ό,τι μπορείς να φανταστείς, προσπάθησα κι εκεί να δικτυωθώ στον χώρο της μόδας, αλλά πάλι χωρίς επιτυχία, επειδή μου έλειπε όχι το ταλέντο αλλά κυρίως οι δεξιότητες. Η βιομηχανία της μόδας είναι, ξέρεις, πολύ σκληρή, χρειάζεται να κατέχεις άριστα κάποια πράγματα, να διαθέτεις τις κατάλληλες επαφές αλλά και να μπορείς να «πουλάς» καλά αυτό που κάνεις. Εν τέλει, αποφάσισα να κλείσω κι αυτό το κεφάλαιο και το 2016 επέστρεψα στην Αθήνα και στο σπίτι της γιαγιάς, το οποίο φυσικά δεν διέθετε τη διακόσμηση που έχει τώρα. Όλα αυτά τα έργα τέχνης, δικά μου ή καλλιτεχνών που με έχουν ζωγραφίσει, τα έβαλα εγώ.
«Το drag βοηθάει να εκφράσεις και ορισμένες εξτρίμ απόψεις που έτσι γίνονται πιο αποδεκτές, επομένως ναι, για μένα είναι τέχνη και πολιτική ταυτόχρονα, είναι queer politics που αφορούν τις επιθυμίες, την καταπίεση και τους αγώνες μας».
• Πώς ξεκίνησα με το drag; Εντελώς τυχαία, δεν το είχα σκοπό και δεν φανταζόμουν καν βλέποντας άλλες drag queens ότι θα καταφέρω να γίνω σαν αυτές. Εκκεντρικό κουιράκι ήμουν μεν από μικρός, δεν ήμουν ωστόσο θηλυπρεπής. Έπειτα, το drag είναι κάτι άλλο. Ώσπου μια μέρα –ήταν, θυμάμαι, Νοέμβρης του ’17– η «κόρη» μου η Βερονίκ, που είναι ζωγράφος και ουσιαστικά αυτή που με «δημιούργησε», έπιασε να με βάφει. Όταν κοιτάχτηκα στον καθρέφτη έπαθα σοκ, με κατέλαβε μια εμμονή, είπα «αυτό είναι»! Πλέον με έβαφε καθημερινά –συγκατοικούσαμε τότε– και ύστερα σκαρώναμε αστεία βιντεάκια που τα ανεβάζαμε στο κανάλι που είχα φτιάξει στο YouTube. Η ανταπόκριση ήταν μεγάλη και σύντομα άρχισαν να με καλούν σε διάφορα μέρη για σόου. Η πρώτη επίσημη, πάντως, ήταν σε ένα event των ΦΥΤΩΝ στην Atopos όπου έκανα lip sync performance ένα κομμάτι όχι της Madonna, της Kάιλι Μινόγκ ή της Άννας Βίσση, ας πούμε, αλλά των Einstürzende Neubauten παρακαλώ, γιατί είμαι τρελή! Ε, μετά άρχισαν να μπαίνουν όλα σε μια σειρά κι εγώ να νιώθω για πρώτη φορά στη ζωή μου ότι μπορώ να πετύχω κάπου, ότι έχω κάτι πολύ δυνατό στα χέρια μου.
• Άρχισα έκτοτε λοιπόν να χτίζω το brand name «Kangela», το οποίο, ως καλλιτεχνική φύση, εξέλαβα ως art project. Δεν σκόπευα δηλαδή απλώς να διασκεδάσω τον κόσμο αλλά να τον ταρακουνήσω, να τον ιντριγκάρω. Στο πλαίσιο αυτό διατήρησα το μουστάκι που ήδη είχα, καθότι άνθρωπος αντισυμβατικός που του αρέσει να προκαλεί και να φέρνει τα πάνω κάτω, με συνέπεια να γίνω η πρώτη Ελληνίδα drag queen με τριχωτή μούρη. Το αστείο είναι ότι πολλοί μου λένε πως σαν με κοιτούν δεν «βλέπουν» το μουστάκι, γιατί απλώς δεν ξεχωρίζει από το όλο κόνσεπτ. Μέσα από αυτό το brandname συνειδητοποίησα ότι μπορούσα να λέω ό,τι θέλω, έβαλα επομένως και ένα έντονο πολιτικό στοιχείο, εξού και το επώνυμο Tromokratisch. Φορώντας αυτή την «πανοπλία» νιώθω σούπερ ηρωίδα, άτρωτη, θεά! Το drag βοηθάει, έπειτα, να εκφράσεις και ορισμένες εξτρίμ απόψεις που έτσι γίνονται πιο αποδεκτές, επομένως ναι, για μένα είναι τέχνη και πολιτική ταυτόχρονα, είναι queer politics που αφορούν τις επιθυμίες, την καταπίεση και τους αγώνες μας.
• Προσπαθώ γενικώς μέσα από ό,τι κάνω, από το «Άι μωρή» που είχα τραγουδήσει στη σκηνή του Athens Pride το 2018 μέχρι τη συμμετοχή μου σε ταινίες όπως το «Avant-Drag!» το 2024 αλλά και την πολυσυζητημένη μου φωτογράφιση με φόντο την Ακρόπολη στα 200 χρόνια από την Επανάσταση του ’21 ως ένα υβρίδιο Μπουμπουλίνας και Κολοκοτρώνη, που πάτησα μια ελληνική σημαία –είχαν λυσσάξει τότε ακροδεξιές φυλλάδες όπως ο «Στόχος»!–, να βοηθώ στην ορατότητα και την ενδυνάμωση της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας. Είναι, καθώς ξέρεις, μεγάλη η καταπίεση που τρώμε σε μια χώρα βαθιά συντηρητική και πατριαρχική όπως η Ελλάδα – ναι, σίγουρα υπήρξαν χειρότερες εποχές, όμως ούτε αυτές που ζούμε τώρα είναι πολύ καλύτερες, παρότι θα μπορούσαν. Πιστεύω ότι αυτό συμβαίνει επειδή αλλάζει ριζικά πλέον και διεθνώς ο τρόπος που οι άνθρωποι βλέπουν τη σεξουαλικότητα, την ταυτότητα, την έκφραση φύλου, τον τρόπο ζωής τους συνολικά, με συνέπεια όσοι δεν μπορούν να παρακολουθήσουν αυτές τις αλλαγές να συντηρητικοποιούνται ακόμα περισσότερο εξαιτίας του φόβου τους για το καινούργιο και το άγνωστο το οποίο, μην μπορώντας να το κατανοήσουν, το δαιμονοποιούν. Γι’ αυτό και αναζητάνε έναν Τραμπ, μπας και τους λυτρώσει από όλα αυτά τα «τέρατα».
• Ισχύει ότι η πρώτη «έκρηξη» του drag στην Ελλάδα έγινε τις δεκαετίες ’80-’90, ακόμα θυμάμαι τον θρυλικό Λεν στο City! Στη συνέχεια –αν εξαιρέσουμε τον Τάκη Ζαχαράτο που το έκανε πιο mainstream και τα σόου στις Κούκλες– παρουσίασε μια ύφεση, για να επανέλθει δριμύτερο μετά το 2010. Ίσως να συνέβαλε και η κρίση, πάντως όταν γύρισα στην Αθήνα το drag είχε ήδη «επιστρέψει» και αρκετά νέα παιδιά δοκιμάζονταν στο είδος. Ανάμεσά τους ο μακαρίτης ο Ζακ, η Zackie-Oh, που η άγρια δολοφονία του σόκαρε τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα, έκανε ωστόσο ευρύτερα γνωστό το drag, έστω με αυτόν τον τραγικό τρόπο. Είχαμε συνυπάρξει ως drag queens σε διάφορα events, αλλά δεν προλάβαμε δυστυχώς να γνωριστούμε καλύτερα. Όμως ναι, είναι γεγονός ότι από την προηγούμενη δεκαετία υπήρξε μια «αναγέννηση» του drag που δεν περιορίζεται στα γκέι κλαμπ αλλά έχει παρουσία σε θεατρικά, ταινίες, εκπομπές και αλλού.
• Ο περισσότερος κόσμος εκεί έξω δυσκολεύεται ακόμα να ξεχωρίσει έναν τρανς άνθρωπο από μια drag queen –ή έναν drag king–, αλλά φυσικά δεν είναι καθόλου το ίδιο. Εμένα, ας πούμε, όταν με βλέπουν στον δρόμο μπλοκάρουν, δεν ξέρουν πού να με κατατάξουν. Τις προάλλες πήρα in drag ένα ταξί να πάω σε ένα σόου και ο οδηγός ήταν όλο απορίες. Καταλαβαίνω, βέβαια, πως για τον μέσο άνθρωπο όλο αυτό το παιχνίδι με τις διαφορετικές σεξουαλικότητες, τις ταυτότητες και τις εκφράσεις φύλου, με το τι είναι βίωμα και τι περφόρμανς είναι πολύ «μπέρδεμα», δεν υπάρχει και η σχετική παιδεία. Ωστόσο όχι, δεν συνέβη ποτέ μέχρι τώρα να μου την πέσουν, γιατί όντας κουίρ από τότε που με θυμάμαι, οπλίστηκα με θράσος και αποφάσισα ότι θα περπατώ στον δρόμο στητός, με ύφος που δεν αφήνει περιθώρια. Τους κοιτώ όλους κατάματα κι όταν ο άλλος αντιμετωπίζει έναν άνθρωπο που δεν φοβάται –κι αυτό το βγάζει στην αύρα του– κωλώνει. Ακόμα κι αν κάποιος μου πει κάτι, γελάω στα μούτρα του, τον παίρνω στο ψιλό και τον αφοπλίζω.
• Ναι, συνεχίζω να δίνω περφόρμανς όπου με καλούν, είτε σε κλαμπ είτε όπου αλλού, αλλά δεν έχω κάτι μόνιμο, με εξαίρεση το «Καμπαρέ της Καγκέλας» το οποίο παρουσιάζω κάθε μήνα και είναι αφιερωμένο στη μνήμη του Ζακ. Στο σόου αυτό, που πλέον φιλοξενείται στο λατρεμένο Sammy’s bar στη Φυλής, καλώ άτομα που θέλουν να κάνουν οποιουδήποτε είδους κουίρ περφόρμανς – έχουν περάσει από εκκολαπτόμενα ταλέντα μέχρι γνωστοί καλλιτέχνες. Έκανα ένα «πέρασμα» και από την «Uchronia», τη νέα ταινία των ΦΥΤΩΝ, η οποία συμμετέχει και στη φετινή Berlinale, υποδυόμενος τον σπουδαίο περφόρμερ, σχεδιαστή μόδας και κλάμπερ Λι Μπάουερι, που είναι από τις μεγάλες μου επιρροές. Θα παίξω επίσης στην ταινία «Ποιος σκότωσε τη Zackie-Oh», που ξεκίνησε να ετοιμάζει η Σοφία Φαραντάτου. Πρόκειται να υποδυθώ την πρόεδρο δικαστηρίου στο οποίο δικάζονται οι δύο δολοφόνοι του, γιατί αν θέλω μπορώ να γίνω πολύ απαίσια κι αυτό ακριβώς είναι εδώ το ζητούμενο. Ταιριάζει και με μια ιδέα που είχα παλιότερα, να κάνω μια σατιρική εκπομπή ονόματι «Πρωινό με την Kangela», όπου θα καλώ ως οικοδέσποινα διάφορα κουίρια και θα τους φέρομαι πραγματικά ελεεινά. Υπάρχει μάλιστα στο κανάλι μου στο YouTube ένα σχετικό βιντεάκι. Θεωρώ ότι το χιούμορ είναι ένα τρομερό όπλο αν ξέρεις πώς να το χρησιμοποιήσεις – μπορείς να περάσεις πολλά μηνύματα κάνοντας τον άλλον να γελάσει, μηνύματα στα οποία ενδεχομένως να μην ήταν αλλιώς δεκτικός. Με αυτά και με εκείνα, πολλά άτομα μέσα στη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα με αποκαλούν «μητέρα».
• Δεν γίνεται, βέβαια, κοντά σε αυτά να μην αναφέρω το Communitism, ένα πολύπλευρο κοινωνικό πρότζεκτ που δημιουργήθηκε το 2018 και του οποίου είμαι εκλεγμένος πρόεδρος την τελευταία τριετία. Το πρωτοποριακό αυτό πρότζεκτ φιλοδοξεί να διασώσει όσο περισσότερα νεοκλασικά αθηναϊκά κτίρια μπορεί. Η βασική ιδέα είναι να μπαίνουμε μέσα σε εγκαταλειμμένα νεοκλασικά και να τα ξαναζωντανεύουμε μέσα από διάφορες πολιτιστικές δραστηριότητες ανοιχτές στο κοινό – δημιουργούνται, έτσι, κοινότητες ανθρώπων που αλληλεπιδρούν και συμβάλλουν, ταυτόχρονα, στη σωτηρία τους. Το πρώτο μας εγχείρημα σε εκείνο το φανταστικό κτίριο στην Κεραμεικού 28 είχε μεγάλη επιτυχία, έγινε talk of the town. Δυστυχώς πλέον το χάσαμε, αλλά σύντομα μετακομίζουμε σε ένα όμορφο σπιτάκι στη Λεωνίδου στο Μεταξουργείο ώσπου να βρεθεί κάτι μεγαλύτερο που να μπορεί να φιλοξενήσει και μεγάλα πάρτι. Έχουμε ωστόσο και μια πικρία, διότι αφότου ο Βασίλης Χαραλαμπίδης, που έχει και το Ρομάντσο, αγόρασε το αρχικό κτίριο της Κεραμεικού, οικειοποιήθηκε όλη τη γλώσσα και τη φρασεολογία μας και την πάσαρε ως δική του, μπερδεύοντας έτσι αρκετό κόσμο. Όμως το Plex, που στεγάζεται τώρα εκεί, δεν έχει καμία σχέση με το Communitism και τη φιλοσοφία του, είναι μία ακόμα εμπορική επιχείρηση.
• Η Κυψέλη ήταν και παραμένει η αγαπημένη μου γειτονιά, παρά τις τεράστιες αλλαγές που συνέβησαν όλα αυτά τα χρόνια, άλλες για το καλύτερο κι άλλες για το χειρότερο. Με ενοχλεί που έχουν φτάσει τα νοίκια στον Θεό, με ενοχλούν οι κακές υποδομές, τα λογιών χιπστερομάγαζα που ξεφυτρώνουν διαρκώς, το gentrification που επιχειρείται κι εδώ. Από την άλλη, μου αρέσει όλη αυτή η πολυσυλλεκτικότητα και πολυπολιτισμικότητα που έχει αποκτήσει, με τόσους διαφορετικής προέλευσης και καταγωγής ανθρώπους να συμβιώνουν αρμονικά. Μου αρέσουν επίσης οι λαϊκές αγορές της, όπου έχω επίσης εμφανιστεί in drag χωρίς να αντιμετωπίσω κάποιο πρόβλημα. Λατρεύω γενικώς τις λαϊκές όπως και τα παζάρια, πηγαίνω μάλιστα τακτικά στον Ελαιώνα όπου βρίσκεις απίθανες προσφορές. Η πλατεία Μοναστηρακίου είναι ένα άλλο αγαπημένο σημείο, και ως spot αλλά και επειδή μπορείς επίσης να δεις να κάθονται δίπλα δίπλα εκεί στις σχάρες νέα παιδιά, ηλικιωμένοι, τουρίστες, μετανάστες κι από δίπλα καλλιτέχνες δρόμου, μικροπωλητές, συλλογικές κουζίνες κάθε τόσο, είναι απόλαυση.
• Ως Kangela μέχρι τώρα έχω «μεταλλαχθεί» αρκετές φορές, έχω αλλάξει διάφορες ταυτότητες, εμφανίσεις και ασχολίες. Τώρα, μαζί με τον δάσκαλο της μουσικής μου, ξεκίνησα μια καινούργια σειρά βιντεοκλίπ με αγγλικό στίχο και φουλ electroclash μουσικά vibes. Από πέρσι είμαι μέλος της φεμινιστικής καλλιτεχνικής κολεκτίβας Chicks on Speed και τέλος του μήνα θα πάω μαζί τους για ένα μεγάλο σόου στο Μόναχο, στο κλείσιμο μιας έκθεσης τέχνης. Θα συμμετάσχει μάλιστα, παρά την προχωρημένη της ηλικία, και η περίφημη Γαλλίδα περφόρμερ Orlan, η οποία αποτελεί για μένα άλλη μια μεγάλη πηγή έμπνευσης. Μου αρέσουν πολύ τα ακραία, τα εξτρίμ πράγματα – από πιτσιρικάς, ας πούμε, είχα κόλλημα με την Divine, έχω δει τόσες φορές όλες τις ταινίες της. Λάτρευα επίσης τη φωτογράφο Σίντι Σέρμαν, τη Siouxsie, τον Ντέιβιντ Μπερν, τον Μπόι Τζορτζ, ανθρώπους γενικότερα ρηξικέλευθους και εμβληματικούς σε αυτό που κάνουν.
• Τι θα συμβούλευα μια νεόκοπη drag queen; Εξαρτάται από το άτομο, γενικά πάντως μιλώντας θα το παρακινούσα να δουλέψει σκληρά, γιατί το drag δεν είναι απλώς να βάλεις ένα φουστάνι και μια περούκα σαν να ντύνεσαι για τις Απόκριες. Να αποκτήσει γνώσεις και αναφορές, να δει και να διαβάσει πράγματα, να διατηρεί επαφή με τη διεθνή drag σκηνή. Αυτό βέβαια αφορά το καλλιτεχνικό κομμάτι, δεν κατακρίνω κανέναν που βγαίνει in drag απλώς και μόνο για το κέφι του. Άσε που και η πιο ατάλαντη drag queen θα βρει κοινό. Προσωπικά προσπαθώ να είμαι διαρκώς ενήμερος, στα σόσιαλ ας πούμε ακολουθώ όλα τα νέα παιδιά που κάνουν drag, βλέπω τι γίνεται και στο εξωτερικό, ανανεώνω διαρκώς την αισθητική και την οπτική μου. Αυτόν τον καιρό «ντύνω» την Kangela σαν μια καθημερινή γυναίκα και κάνω διάφορες εμφανίσεις, π.χ. σε εγκαίνια εκθέσεων φίλων καλλιτεχνών – έχει πολλή πλάκα. Ναι, έχω κι εγώ συμμετάσχει με έργα μου σε ομαδικές εκθέσεις. Η ίδια άλλωστε η Kangela είναι ένα καλλιτεχνικό πρότζεκτ του Άγγελου Τορτικώλη, ο οποίος κάνει και άλλα πράγματα – στην καραντίνα, για παράδειγμα, έμαθα να κεντάω όχι μόνο ρούχα αλλά και πορτρέτα, μετά πέρασα σε γλυπτές και σε τρισδιάστατες δημιουργίες. Με ενδιαφέρει επίσης η visual art, αν κάτι όμως με συνεπαίρνει πραγματικά είναι –τι άλλο;– η Kangela, με την οποία φιλοδοξώ να γεράσουμε μαζί. Πάντα Kangela και πάντα Tromokratisch, γιατί ναι, μου αρέσει να τρομοκρατώ τα μυαλά των ανθρώπων μήπως καταφέρω έτσι να τους τα ανοίξω. Πιστεύω στο «δόγμα του σοκ»!
Youtube: @kangelatromokratisch
Το επόμενο «Καμπαρέ της Καγκέλας» θα πραγματοποιηθεί –εκτός απροόπτου– στις 15/3 στο Sammy’s bar, Φυλής 34
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
