Η Σκωτσέζικη Βουλή αφαίρεσε από την ιστοσελίδα της το φίλτρο που επέτρεπε την αναζήτηση των μελών της με βάση το φύλο, λίγες ημέρες μετά την εκλογή δύο ανοιχτά τρανς και non binary προσώπων στο Holyrood.
Η Iris Duane και το Q Manivannan, που εξελέγησαν με το Scottish Green Party στις εκλογές της 7ης Μαΐου, έγιναν τα πρώτα ανοιχτά τρανς μέλη στην ιστορία του σκωτσέζικου κοινοβουλίου.
Η Duane είναι τρανς γυναίκα. Το Q Manivannan χρησιμοποιεί ουδέτερες αντωνυμίες they/them στα αγγλικά και αυτοπροσδιορίζεται ως non-binary. Η εκλογή τους ήταν μια ιστορική στιγμή για την τρανς και non-binary εκπροσώπηση στη Σκωτία. Πολύ γρήγορα, όμως, αυτή η παρουσία βρέθηκε στο κέντρο μιας διαμάχης για το πώς θα αποτυπώνεται στα δημόσια στοιχεία της Βουλής.
Μέχρι πρόσφατα, η ιστοσελίδα του κοινοβουλίου επέτρεπε στους χρήστες να αναζητούν νυν και πρώην μέλη με φίλτρα όπως κόμμα, εκλογική περιφέρεια και φύλο. Στο πεδίο του φύλου υπήρχαν αρχικά μόνο δύο επιλογές: male και female.
Μετά την εκλογή του Q Manivannan, προστέθηκε και επιλογή non-binary, ώστε το σύστημα να μπορεί να καταγράψει ένα πρόσωπο που δεν χωρούσε στις δύο παλιές κατηγορίες. Η Iris Duane εμφανίστηκε στην κατηγορία female, ως τρανς γυναίκα.
Η αλλαγή προκάλεσε αντιδράσεις από gender-critical οργανώσεις και συντηρητικούς πολιτικούς, που ζητούν η καταγραφή να γίνεται αποκλειστικά με βάση το φύλο που αποδόθηκε στη γέννηση. Λίγες ημέρες αργότερα, το φίλτρο αφαιρέθηκε εντελώς από την ιστοσελίδα.
Η Σκωτσέζικη Βουλή υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη λειτουργία ανήκε σε παλιότερο σύστημα και ότι η αφαίρεσή της έγινε στο πλαίσιο του Inclusive Parliament Review, μιας ευρύτερης επανεξέτασης των συστημάτων και των διαδικασιών του κοινοβουλίου. Εκπρόσωπος του Holyrood ανέφερε ότι η διαδικασία θα εξετάσει ποια προσωπικά στοιχεία των μελών πρέπει να δημοσιεύονται και με ποια μορφή.
Για τα τρανς και non-binary πρόσωπα, όμως, το θέμα δεν είναι απλώς τεχνικό. Η εκλογή της Iris Duane και του Q Manivannan θα μπορούσε να καταγραφεί πρώτα ως αυτό που είναι: μια σπάνια στιγμή πολιτικής ορατότητας για μια κοινότητα που συχνά αντιμετωπίζεται περισσότερο ως «ζήτημα» παρά ως παρούσα πολιτική δύναμη.
Αντί γι’ αυτό, η παρουσία τους έγινε σχεδόν αμέσως θέμα καταχώρισης. Το ερώτημα δεν ήταν τι πολιτική θα ασκήσουν, ποιες κοινότητες θα εκπροσωπήσουν ή τι σημαίνει η είσοδός τους στο κοινοβούλιο. Το ερώτημα έγινε σε ποια κατηγορία θα μπουν.Η προσθήκη μιας non-binary επιλογής είχε σημασία ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο. Ήταν μια μικρή, διοικητική αναγνώριση ότι οι θεσμοί δεν μπορούν πια να περιγράφουν πραγματικούς ανθρώπους μόνο με δύο κατηγορίες, όταν οι ίδιοι οι άνθρωποι που εκπροσωπούν δεν χωρούν σε αυτές.
Η πλήρης αφαίρεση του φίλτρου αφήνει πιο αμφίσημο μήνυμα. Από τη μία, το κοινοβούλιο αποσύρει ένα παλιό εργαλείο που δεν μπορούσε να χειριστεί καθαρά τη νέα πραγματικότητα της τρανς και non-binary εκπροσώπησης. Από την άλλη, η κατάργηση της κατηγορίας μπορεί να διαβαστεί και ως υποχώρηση μπροστά στην πίεση όσων αρνούνται να αναγνωρίσουν τα τρανς και non-binary πρόσωπα όπως αυτοπροσδιορίζονται.
Συντηρητικές πολιτικοί, ανάμεσά τους η Rachael Hamilton και η Meghan Gallacher, ζήτησαν εξηγήσεις από τις κοινοβουλευτικές αρχές, υποστηρίζοντας ότι η αφαίρεση του φίλτρου δυσκολεύει την παρακολούθηση της εκπροσώπησης των γυναικών στη δημόσια ζωή.
Η οργάνωση For Women Scotland κατηγόρησε τη Βουλή ότι, αντί να καταγράφει τα μέλη με βάση το φύλο που τους αποδόθηκε στη γέννηση, προτίμησε να αφαιρέσει εντελώς τη δυνατότητα αναζήτησης. Η συζήτηση για τα sex-based data παραμένει ιδιαίτερα φορτισμένη στη Σκωτία και συνολικά στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Ωστόσο, στην περίπτωση της Duane και του Manivannan, υπάρχει κάτι πιο άμεσο: δύο νεοεκλεγμένα τρανς πρόσωπα μπήκαν για πρώτη φορά στο σκωτσέζικο κοινοβούλιο και η ταυτότητά τους έγινε αμέσως πεδίο αμφισβήτησης.
Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι μόνο αν τα δημόσια στοιχεία πρέπει να καταγράφουν με σαφήνεια την εκπροσώπηση των γυναικών. Είναι και αν οι τρανς γυναίκες και τα non-binary πρόσωπα μπορούν να είναι ορατά μέσα σε έναν θεσμό χωρίς να αντιμετωπίζονται ως εξαίρεση, εμπόδιο ή διοικητική δυσκολία.
Η ιστοσελίδα της Σκωτσέζικης Βουλής εξακολουθεί να εμφανίζει τα προφίλ των νυν και πρώην μελών του κοινοβουλίου, αλλά δεν επιτρέπει πλέον αναζήτηση με βάση το φύλο.
Η υπόθεση δείχνει πόσο δύσκολα προσαρμόζονται οι θεσμοί όταν η τρανς και non-binary εκπροσώπηση παύει να είναι θεωρητική και γίνεται πραγματική. Η Iris Duane και το Q Manivannan δεν είναι απλώς δύο ονόματα σε μια λίστα. Είναι δύο πρόσωπα που μπήκαν σε έναν χώρο όπου μέχρι τώρα δεν υπήρχε θέση για ανθρώπους σαν κι αυτά.
Το ερώτημα είναι αν το Holyrood μπορεί να κρατήσει αυτή τη θέση ανοιχτή, χωρίς να κάνει την ύπαρξή τους αντικείμενο διαρκούς διαπραγμάτευσης.
με στοιχεία από Skynews
