Θα μπορούσε να είναι ένα από τα σπάνια εύκολα νομοσχέδια στην Ουάσινγκτον: ένα νέο μουσείο για την ιστορία των γυναικών, υπό την ομπρέλα του Smithsonian, στην καρδιά της αμερικανικής πρωτεύουσας. Αντ’ αυτού, η πρόταση κατέληξε σε ακόμη ένα επεισόδιο του αμερικανικού πολιτισμικού πολέμου — αυτή τη φορά γύρω από το ποια γυναίκα χωράει στην ιστορία των γυναικών.
Η Βουλή των Αντιπροσώπων απέρριψε την Πέμπτη το νομοσχέδιο για το Smithsonian American Women’s History Museum, με ψήφους 204 υπέρ και 216 κατά, αφού οι Ρεπουμπλικανοί πρόσθεσαν αλλαγές που αποκλείουν την παρουσία τρανς γυναικών από τα εκθέματα του μουσείου. Η απόρριψη αφήνει αβέβαιο το μέλλον ενός εγχειρήματος που προχωρούσε εδώ και χρόνια με σπάνια διακομματική στήριξη.
Το μουσείο είχε εγκριθεί θεσμικά το 2020, κατά την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ, και το νέο νομοσχέδιο θα εξασφάλιζε την τοποθεσία του στο National Mall. Στην αρχή της χρονιάς, η πρόταση είχε συγκεντρώσει περίπου 230 συνυπογράφοντες, αριθμό ασυνήθιστα υψηλό για τη σημερινή Βουλή, όπου οι Ρεπουμπλικανοί έχουν οριακή πλειοψηφία.
Οι αλλαγές στο κείμενο, όμως, τίναξαν στον αέρα τη συναίνεση. Η νέα διατύπωση όριζε ότι το μουσείο θα είναι αφιερωμένο στην ιστορία, τα επιτεύγματα και τις εμπειρίες των «βιολογικών γυναικών» στις ΗΠΑ. Πρόσθετε επίσης ότι το μουσείο δεν μπορεί να παρουσιάζει, να περιγράφει ή να απεικονίζει «βιολογικό άνδρα» ως γυναίκα — γλώσσα που, στην πράξη, αποκλείει τις τρανς γυναίκες από την αφήγησή του.
Οι Ρεπουμπλικανοί υποστήριξαν ότι οι αλλαγές δεν θα έπρεπε να θεωρούνται αμφιλεγόμενες. Ο πρόεδρος της Βουλής, Μάικ Τζόνσον, είπε ότι ένα μουσείο για τις γυναίκες θα πρέπει να παρουσιάζει «μόνο γυναίκες», ενώ η Ρεπουμπλικανή βουλευτής Νικόλ Μαλλιωτάκη, βασική εισηγήτρια του νομοσχεδίου, κατηγόρησε τους Δημοκρατικούς ότι μπλοκάρουν ένα μουσείο για την ιστορία των γυναικών επειδή θέλουν να περιλαμβάνει και τρανς πρόσωπα.
Οι Δημοκρατικοί, από την άλλη, κατηγόρησαν τους Ρεπουμπλικανούς ότι μετέτρεψαν ένα απλό, διακομματικό νομοσχέδιο σε όχημα αντι-τρανς πολιτικής. Η βουλευτής Τερέσα Λέγκερ Φερνάντεζ, πρόεδρος του Democratic Women’s Caucus, είπε ότι οι Ρεπουμπλικανοί κατέστρεψαν το νομοσχέδιο με την εμμονή τους γύρω από τα τρανς ζητήματα και τους πολιτισμικούς πολέμους. Η κοινοβουλευτική ομάδα των Δημοκρατικών γυναικών είχε ήδη ανακοινώσει την αντίθεσή της στο αναθεωρημένο κείμενο, λέγοντας ότι ένα μουσείο για τις γυναίκες δεν πρέπει να ελέγχεται από έναν άνδρα — τον Ντόναλντ Τραμπ.
Πέρα από τις αντι-τρανς διατάξεις, το αναθεωρημένο νομοσχέδιο έδινε στον πρόεδρο των ΗΠΑ τη δυνατότητα να ορίσει εναλλακτική τοποθεσία για το μουσείο μέσα σε 180 ημέρες από την έναρξη ισχύος του. Οι Δημοκρατικοί είδαν σε αυτή τη διάταξη μια προσπάθεια να αποκτήσει ο Τραμπ τον τελικό λόγο για το πού θα στεγαστεί το μουσείο. Οι Ρεπουμπλικανοί απάντησαν ότι πρόκειται απλώς για δικλείδα ασφαλείας, σε περίπτωση που προκύψει πρόβλημα με την προτεινόμενη τοποθεσία.
Η αντιπαράθεση δεν έμεινε μόνο ανάμεσα στα δύο κόμματα. Στην τελική ψηφοφορία, ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί καταψήφισαν επίσης το νομοσχέδιο, κάποιοι επειδή διαφωνούν συνολικά με την ιδέα ενός μουσείου αφιερωμένου στις γυναίκες. Ο Ρεπουμπλικανός Τιμ Μπέρτσετ, μέλος του συντηρητικού Freedom Caucus, είπε ότι η χώρα δεν μπορεί να ενωθεί όταν «απομονώνει κάθε ομάδα».
Το επεισόδιο εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια του Τραμπ να παρέμβει στους πολιτιστικούς θεσμούς της Ουάσινγκτον. Τον Μάρτιο του 2025 είχε υπογράψει εκτελεστικό διάταγμα με στόχο, όπως έλεγε, να απομακρυνθεί από το Smithsonian η «αντιαμερικανική» ή «διχαστική» ιδεολογία. Το διάταγμα περιλάμβανε και ειδική αναφορά στο μελλοντικό μουσείο ιστορίας των γυναικών, ζητώντας να μην αναγνωρίζει τους άνδρες ως γυναίκες.
Έτσι, ένα μουσείο που υποτίθεται ότι θα αφηγούνταν την ιστορία των γυναικών στις ΗΠΑ βρίσκεται τώρα χωρίς καθαρό επόμενο βήμα. Το ερώτημα δεν είναι πια μόνο πού θα χτιστεί, αλλά ποια ιστορία θα του επιτραπεί να αφηγηθεί. Και αυτό ίσως είναι το πιο αποκαλυπτικό σημείο της σύγκρουσης: ακόμη και πριν ανοίξει τις πόρτες του, το μουσείο έγινε πεδίο μάχης για το ποια σώματα, ποιες ζωές και ποιες γυναίκες θεωρούνται άξιες μνήμης.
με στοιχεία από AP, Politico
