Η απόφαση του βρετανικού υπουργείου Εσωτερικών να εγκρίνει την έκδοση του ιδρυτή των Wikileaks, Τζούλιαν Ασάνζ στις Ηνωμένες Πολιτείες, ακόμα και αν έχει περιθώριο έφεσης, προκάλεσε αντιδράσεις σε όλη την υδρόγειο, από οργανώσεις για την ελευθερία του Τύπου και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Σύμφωνα με την απόφαση, στο ενδεχόμενο που ο ακτιβιστής και δημοσιογράφος εκδοθεί στις ΗΠΑ «δεν προκύπτουν ενδείξεις περί παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων». Ωστόσο, το εύλογο ερώτημα που προκύπτει, πίσω από αυτό το σκεπτικό είναι το πώς είναι δυνατόν οι βρετανικές αρχές να εμπιστεύονται πλήρως τις αμερικανικές για την υπόθεση αυτή, όταν τον Σεπτέμβριο του 2021 υπήρξαν δημοσιεύματα που μιλούσαν ακόμα και για σχέδιο απαγωγής ή δολοφονίας του Ασάνζ από τη CIA επί διακυβέρνησης Τραμπ.
Ο Ασάνζ και οι συνεργάτες του από το 2009 μέσω των Wikileaks έβγαλαν στη δημοσιότητα χιλιάδες στρατιωτικά και διπλωματικά έγγραφα (στο όνομα της προστασίας του δημοσίου συμφέροντος) τα οποία μεταξύ άλλων αποκάλυπταν εξαιρετικά άβολες αλήθειες για τους χειρισμούς των αμερικανικών κυβερνήσεων στους πολέμους του Αφγανιστάν και του Ιράκ. Ο Ασάνζ συνελήφθη από τη βρετανική αστυνομία τον Απρίλιο του 2019, αφού έμεινε επί επτά χρόνια μέσα στην πρεσβεία του Ισημερινού στο Λονδίνο, έχοντας πολιτικό άσυλο και αποφεύγοντας τα αιτήματα για έκδοσή του στις Ηνωμένες Πολιτείες με σκοπό να δικαστεί για κατασκοπεία.
«Το να επιτρέψουμε να εκδοθεί ο Τζούλιαν Ασάνζ στις ΗΠΑ θα τον έθετε σε μεγάλο κίνδυνο ενώ στέλνει και ένα ανατριχιαστικό μήνυμα στους δημοσιογράφους όλου του κόσμου», έχει αναφέρει η γενική γραμματέας της Διενθούς Αμνηστίας, Ανιές Γκαγιαμάρντ.
Amnesty: "Allowing Julian Assange to be extradited to the US would put him at great risk and sends a chilling message to journalists the world over" https://t.co/ka27soiAaZ pic.twitter.com/NECXUsWUTk
— WikiLeaks (@wikileaks) June 17, 2022
Τον Σεπτέμβριο του 2021, ένα δημοσίευμα του Yahoo News επικαλούμενο 30 πρώην Αμερικανούς αξιωματούχος ήθελε τη CIA να σχεδιάζει πλάνα για απαγωγή ή δολοφονία του Ασάνζ όσο βρισκόταν αποκλεισμένος στην πρεσβεία του Ισημερινού. Οι πληροφορίες αυτές σύντομα αναπαράχθηκαν από πλήθος κορυφαίων και έγκριτων μέσων ενημέρωσης.
Σύμφωνα πάντα με το ρεπορτάζ, τα σχέδια προέβλεπαν την απαγωγή του Ασάνζ από την πρεσβεία, την αναχαίτιση ενδεχόμενης ρωσικής προσπάθειας να φύγει από το κτίριο ή ακόμα και μια απροκάλυπτη απόπειρα δολοφονίας. Τα τρία αυτά σενάρια τελικά δεν τέθηκαν σε εφαρμογή, ωστόσο, είναι ενδεικτικά της στάσης των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών και του βαθέος κράτους απέναντι στην επιβλαβή κατά τους ίδιους δράση των Wikileaks. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο τότε διευθυντής της CIA επί κυβέρνησης Τραμπ, Μάικ Πομπέο έφτασε στο σημείο να περιγράψει δημόσια τα Wikileaks ως «μη κρατική εχθρική υπηρεσία πληροφοριών».
«Τα WikiLeaks είχαν γίνει εμμονή για τον Πομπέο», αποκάλυπτε τότε αμερικανική πηγή ενώ σύμφωνα πάντα με το δημοσίευμα, ακτιβιστές που σχετίζονταν με τον ιστότοπο, συμπεριλαμβανομένου φυσικά του Ασάνζ, βρίσκονταν υπό παρακολούθηση. Η κατάσταση έγινε ακόμα πιο «στενή» μετά την αποκάλυψη το 2017 πρακτικών της CIA που αφορούσαν εργαλεία παρακολούθησης μέσω smartphone και υπολογιστών.
Η προοπτική της έλευσης Μπάιντεν στην εξουσία είχε γεννήσει κάποιες φρούδες ελπίδες ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αποσυρθούν από το αίτημα για έκδοση, αλλά σύντομα αποδείχτηκε ότι δεν είχε αλλάξει τίποτα όσον αφορά τις αξιώσεις της Ουάσιγκτον. Άλλωστε, ο Μπάιντεν είχε εκφράσει προ πολλού την άποψή του για τον ρόλο του Ασάνζ στην αποκάλυψη χιλιάδων στρατιωτικών και διπλωματικών εγγράφων του αμερικανικού κράτους όταν το 2010 τον χαρακτήριζε από τη θέση του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Ομπάμα ως «high-tech τρομοκράτη».
Ενώ λοιπόν η κυβέρνηση Μπάιντεν συνέχισε να διεκδικεί την έκδοση του Ασάνζ, ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος σε ομιλία του τον περασμένο Δεκέμβριο μιλούσε για τις αξίες που «μας ενώνουν» μεταξύ αυτών και η ελευθερία του Τύπου. Πράγματι, η ελευθερία του Τύπου κατοχυρώνεται από την πρώτη τροπολογία του αμερικανικού συντάγματος, όμως οι υποστηρικτές του Ασάνζ σε όλο τον κόσμο εντοπίζουν εδώ και χρόνια πλέον μια βαθιά αντίφαση ανάμεσα στα «κελεύσματα» ελευθεροτυπίας και τα όσα βιώνει ο ιδρυτής των Wikileaks.
Οργανώσεις και ακτιβιστές σε όλο τον κόσμο, «βλέπουν» πλέον στην υπόθεση Ασάνζ μια γενικότερη προσπάθεια απόπειρας «ποινικοποίησης» της αποκάλυψης πληροφοριών που προέρχονται από δημοσιογραφική έρευνα και στοχεύουν στην προάσπιση του δημοσίου συμφέροντος. Για τις αποκαλύψεις αυτές ο Τζούλιαν Ασάνζ κατηγορείται ως κατάσκοπος και αν εκδοθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με ποινή φυλάκισης έως 175 ετών.
«Κανένας υπεύθυνος για φερόμενα εγκλήματα πολέμου των ΗΠΑ που διαπράχθηκαν στο Αφγανιστάν και το Ιράκ δεν έχει λογοδοτήσει, πόσο μάλλον να διωχθεί. Ωστόσο, αυτός που αποκάλυψε τα εγκλήματα αντιμετωπίζει δυνητικά ισόβια φυλάκιση» είχε πει τον Δεκέμβριο στον Guardian η γενική γραμματέας της Διεθνούς Αμνηστίας.
