Ο Τζον Γουότερς δεν μπήκε στα 80 σαν ζωντανό μνημείο της αμερικανικής αντικουλτούρας. Μπήκε όπως του ταιριάζει: με μια νέα παράσταση που λέγεται «Going to Extremes: A John Waters 80th Birthday Celebration», λίγες μέρες πριν από τα γενέθλιά του στις 22 Απριλίου, και με μια σκηνική περσόνα που δεν ζητά καμία εξημέρωση.
Στο UC Theatre του Μπέρκλεϊ, ο άνθρωπος που έκανε το trash αισθητική, ηθική και λαϊκή θεολογία δεν εμφανίστηκε σαν σοφός βετεράνος. Εμφανίστηκε σαν κάποιος που εξακολουθεί να πιστεύει ότι το κακό γούστο, όταν έχει ευφυΐα, είναι μορφή ελευθερίας.
Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον με τον Γουότερς τώρα: ότι αρνείται να γεράσει με τον τρόπο που η κουλτούρα απαιτεί από τους παλιούς της προβοκάτορες. Δεν αυτομουσειοποιείται, δεν μαλακώνει, δεν μεταφράζει το παρελθόν του σε εύπεπτη νοσταλγία. Αντί για απολογισμό, στήνει έναν άμβωνα για το γήρας, την queer επιβίωση, τη βρομιά του σώματος, τις παραξενιές της επιθυμίας και το δικαίωμα να γίνεσαι πιο ακατάλληλος όσο περνούν τα χρόνια. Το πραγματικό του σκάνδαλο σήμερα δεν είναι ότι παραμένει άσεμνος. Είναι ότι παραμένει αδιόρθωτος.
Και γι’ αυτό ο Γουότερς στα 80 του δεν μοιάζει με cult απομεινάρι. Μοιάζει με κάτι πολύ πιο ενοχλητικό για την εποχή: με έναν ευφυή δημιουργό που συνεχίζει να δουλεύει έξω από τους όρους της πολιτισμικής ευπρέπειας. Τις ίδιες μέρες, δήλωνε ότι εξακολουθεί να θέλει να γυρίσει το «Liarmouth» με την Όμπρι Πλάζα, αλλά δεν βρίσκει χρηματοδότηση.
Είναι σχεδόν ποιητικό ότι ένας άνθρωπος που επηρέασε βαθιά τη σύγχρονη camp φαντασία και την αμερικανική pop βρομιά παραμένει, βιομηχανικά, υπερβολικά βρόμικος για να χρηματοδοτηθεί εύκολα.
Υπάρχει κάτι σχεδόν τρυφερό στον τρόπο που ο Γουότερς συνεχίζει να επιμένει. Οχι τρυφερό με την εξαγνισμένη, βιογραφική έννοια. Τρυφερό με την έννοια της επιβίωσης ενός βλέμματος. Ενός βλέμματος που για δεκαετίες υπερασπίστηκε τα φρικιά, τους κακόγουστους, τους ανεπίτρεπτους, τους ανθρώπους που ποτέ δεν θα γίνουν ποτέ αποδεκτοί από το κυρίως ρεύμα παρά μόνο όταν απονευρωθούν. Στον Γουότερς, το γήρας δεν είναι μετάβαση στη σοφία. Είναι νέα φάση ανυπακοής.
Ισως γι’ αυτό τα ογδοηκοστά γενεθλιά του δεν διαβάζονται σαν επέτειος αλλά σαν δοκιμασία: τι απομένει από την αληθινή πρόκληση όταν περάσουν οι δεκαετίες, όταν οι παλιοί εχθροί πεθάνουν, όταν το underground γίνει αναφορά και το camp γίνει μουσειακή γλώσσα;
Στην περίπτωση του Τζον Γουότερς, απομένει κάτι σπάνιο. Οχι η αθωότητα της πρόκλησης, αλλά η πεισματική της συνέχεια. Οχι η νεότητα του σκανδάλου, αλλά η ωριμότητα της βρομιάς. Και αυτό, σήμερα, είναι ίσως πιο ριζοσπαστικό απ’ όσο ακούγεται.
Με στοιχεία από: SFGATE, People
