Πολλά σενάρια εξυφάνθηκαν γύρω από τη «μυστηριώδη εξαφάνιση» του πίνακα του Λεονάρντο Ντα Βίντσι Salvator Mundi, που είναι ο πιο ακριβός πίνακας που έχει πουληθεί ποτέ.
Ένα ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους, που θα προβληθεί την επόμενη εβδομάδα στη Γαλλία, ρίχνει νέο φως στους πολιτικούς μηχανισμούς πίσω από την έκθεση του πίνακα που θεωρείται και το πιο αινιγματικό και αμφιλεγόμενο έργο τέχνης στον κόσμο. Φυσικά το ντοκιμαντέρ απαντά στην ερώτηση γιατί δεν εμφανίστηκε ποτέ το έργο όπως όλοι περίμεναν στη μεγάλη έκθεση του Λεονάρντο Ντα Βίντσι στο μουσείο του Λούβρου.
Η ταινία του Antoine Vitkine, έχει τίτλο The Savior for Sale και κυκλοφορεί στις 13 Απριλίου.
Τι αποκαλύπτεται στην ταινία; Ένας ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης του Γάλλου Προέδρου Εμμανουήλ Μακρόν, ανωνύμως φυσικά, λέει ότι μετά από εκτεταμένη εξέταση του πίνακα που έγινε μυστικά διαπιστώθηκε ότι ο ίδιος ο Ντα Βίντσι συνέβαλε λίγο στην εικόνα και ότι η «αυθεντικότητά» του δεν μπορούσε να επιβεβαιωθεί.
Η ετυμηγορία αυτή αγγίζει το σκάνδαλο και θα μπορούσε να διαταράξει τις πολιτικές σχέσεις των δυο χωρών, αφού ιδιοκτήτης του πίνακα, είναι ο Πρίγκιπας της Σαουδικής Αραβίας, Mohammed bin Salman που τον απέκτησε για 450 εκατομμύρια δολάρια - η μεγαλύτερη τιμή που έχει καταβληθεί ποτέ για ένα έργο τέχνης - στον οίκο Christie's στη Νέα Υόρκη τον Νοέμβριο του 2017. Είχε πουληθεί ως ένας αυθεντικός Λεονάρντο ντα Βίντσι και είχε το όνομα «η αρσενική Μόνα Λίζα».
Ένα άλλο μεγάλο θέμα ήταν ο τρόπος με τον οποίο θα μπορούσε να παρουσιαστεί το έργο στην έκθεση του Λούβρου, κάτι που συζητήθηκε στη μεγάλη σύνοδο κορυφής Γαλλίας / Σαουδικής Αραβίας του 2018. Ο πίνακας θα άνοιγε την έκθεση για τα 500 χρόνια Ντα Βίντσι στο Λούβρο που ήδη είχε γίνει μπλοκμπάστερ και είχε σχεδόν πουλήσει όλα τα εισιτήρια μέχρι το τέλος της (η έκθεση άνοιξε στις 21 Οκτωβρίου 2019 και διακόπηκε από τον κορωνοϊό) και θα τοποθετούσε και τη Σαουδική Αραβία στο κάδρο σε ένα πλαίσιο νεωτερικότητας.
Όπως αναφέρεται στην ταινία, «ο πίνακας έφτασε στο Παρίσι τον Ιούνιο του 2019. Προήλθε απευθείας από τη Νέα Υόρκη όπου είχε αποθηκευτεί από τότε που έγινε η πώληση. Έμεινε τρεις μήνες στο Λούβρο, είχε αναλυθεί στο τεχνικό εργαστήριο του Λούβρου (C2RMF), αλλά την τελευταία στιγμή ανακοινώθηκε ότι το έργο δε θα ήταν μέρος της έκθεσης. Ο πίνακας όπως ανακοίνωσε ο Vincent Delieuvin, επικεφαλής επιμελητής του τμήματος ζωγραφικής στο Λούβρο, δεν ήταν εξ ολοκλήρου από το χέρι του Ντα Βίντσι και το μουσείο ενημέρωσε τους Σαουδάραβες.
Ο Κρις Ντέρκον, πρώην διευθυντής της Tate και σήμερα Πρόεδρος της Ένωσης Εθνικών Μουσείων της Γαλλίας-Grand Palais και μέλος του διοικητικού συμβουλίου των επιτροπών εικαστικών τεχνών και μουσείων του Υπουργείου Πολιτισμού του Βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας, ανέλαβε να πει τα «δύσκολα νέα» στους Σαουδάραβες, που δεν έμειναν καθόλου ευχαριστημένοι. Στη συνέχεια απαίτησαν να εκτεθεί το Salvator Mundi δίπλα στη Μόνα Λίζα χωρίς άλλη εξήγηση, δηλαδή το έργο να παρουσιαστεί ως ένας 100% πίνακας του Ντα Βίντσι.
Εν τω μεταξύ ο καιρός περνά και το Λούβρο έχει τυπώσει δυο καταλόγους, έναν με τον πίνακα Salvator Mundi και έναν χωρίς αυτόν.
Προς το τέλος Σεπτεμβρίου 2019, ο Μακρόν αποφάσισε: Το Ελιζέ δεν θα αποδεχόταν τους όρους της Σαουδικής Αραβίας. Ωστόσο, οι συζητήσεις μεταξύ Γάλλων αξιωματούχων και του Λούβρου συνεχίστηκαν. Ο πίνακας δεν εκτέθηκε, ενώ ένα άλλο σενάριο κάνει την εμφάνισή του. Ο διευθυντής του Λούβρου Jean-Luc Martinez στον πρόλογο ενός βιβλίου που θα είχε κυκλοφορήσει αν είχε εκτεθεί ο πίνακας (Το μουσείο δεν επιτρέπεται να εκδίδει μονογραφίες για ιδιόκτητα έργα εάν δεν εμφανίζονται στις γκαλερί του) γράφει ότι «Τα αποτελέσματα της ιστορικής και επιστημονικής μελέτης που παρουσιάζονται σε αυτήν την έκδοση μας επιτρέπουν να επιβεβαιώσουμε την απόδοση του έργου στον Λεονάρντο ντα Βίντσι…», κάτι που έρχεται σε αντίφαση με την προηγούμενη αφήγηση και το σενάριο της ταινίας. Πάντως το Λούβρο δε σχολίασε την ταινία του Viktine.
Ο Μακρόν παρά τις πιέσεις των Σαουδαράβων πήρε την απόφαση να μην πλήξει στο ελάχιστο την αξιοπιστία του Λούβρου.
Στο ντοκιμαντέρ μιλά και ο ειδικός των ειδικών σε ζητήματα που αφορούν τους πίνακες του Ντα Βίντσι, Μάρτιν Κέμπ, ο οποίος έχει αποφανθεί για τον πίνακα αποδίδοντας το έργο στον μεγάλο δάσκαλο της Αναγέννησης όταν εκτέθηκε στη National Gallery του Λονδίνου το 2011, αλλά και πριν την πώληση στον οίκο Christie's. Η δήλωσή του είναι κάπως κυνική: «Δε θα έκοβα το κεφάλι μου», λέει, «εκτός αν δεν ήμουν σίγουρος, αλλά πάντα μπορείς να κάνεις και λάθος». «Αν κάνω λάθος, δεν πέθανε κανένας, απλώς κάποιος έχασε πολλά χρήματα».
