Λίγες ώρες πριν ανοίξει το Φεστιβάλ Καννών, περισσότεροι από 600 επαγγελματίες του γαλλικού κινηματογράφου υπέγραψαν ανοιχτή επιστολή στη Libération, προειδοποιώντας για την αυξανόμενη επιρροή του δισεκατομμυριούχου Βενσάν Μπολορέ στον χώρο του σινεμά.
Ανάμεσα στους υπογράφοντες βρίσκονται η Ζιλιέτ Μπινός, η Αντέλ Ενέλ, ο Ρεϊμόν Ντεπαρντόν, ο Σουάν Αρλό, ο Νταμιέν Μπονάρ, η Σεπιντέ Φαρσί, ο Αρτούρ Χαραρί, η Μπλανς Γκαρντέν, ο Ζαν-Πασκάλ Ζαντί και δεκάδες ακόμη σκηνοθέτες, ηθοποιοί, παραγωγοί, τεχνικοί, διανομείς και άνθρωποι των αιθουσών.
Το κείμενο υπογράφεται από το συλλογικό σχήμα Zapper Bolloré και δημοσιεύτηκε παραμονές της έναρξης των Καννών, δίνοντας πολιτικό τόνο σε μια εβδομάδα όπου το γαλλικό σινεμά βρίσκεται στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής.
Στο κέντρο της ανησυχίας βρίσκεται η επέκταση της Canal+ στον χώρο των κινηματογραφικών αιθουσών. Τον Οκτώβριο του 2025, ο όμιλος απέκτησε το 34% της UGC, του τρίτου μεγαλύτερου δικτύου κινηματογράφων στη Γαλλία, με προοπτική να αποκτήσει το 100% των μετοχών έως το 2028.
Για τους υπογράφοντες, η υπόθεση δεν αφορά μόνο μια επιχειρηματική συμφωνία. Μέσω της Vivendi, ο Μπολορέ είναι ο βασικός μέτοχος της Canal+, ενώ στον ίδιο μιντιακό και πολιτιστικό όμιλο εντάσσεται και η StudioCanal, ένας από τους ισχυρότερους ευρωπαϊκούς παίκτες στην παραγωγή και διανομή ταινιών. Με την UGC, προειδοποιούν, θα μπορούσε να βρεθεί σε θέση να επηρεάζει σχεδόν όλη την αλυσίδα: από τη χρηματοδότηση και την παραγωγή μέχρι τη διανομή, την τηλεοπτική μετάδοση και την αίθουσα.
Στο κείμενο της Libération, οι υπογράφοντες κατηγορούν τον Μπολορέ ότι, πίσω από το προφίλ του επιχειρηματία, προωθεί μέσα από τα τηλεοπτικά και εκδοτικά του μέσα ένα αντιδραστικό και ακροδεξιό σχέδιο για την κοινωνία. Η πιο βαριά διατύπωση της επιστολής είναι ότι, αφήνοντας το γαλλικό σινεμά στα χέρια ενός ιδιοκτήτη που οι ίδιοι χαρακτηρίζουν ακροδεξιό, ο κλάδος κινδυνεύει όχι μόνο με την τυποποίηση των ταινιών, αλλά και με μια «φασιστική κατάληψη της συλλογικής φαντασίας».
Οι υπογράφοντες υποστηρίζουν ότι η ιδεολογική επιρροή στο περιεχόμενο των ταινιών παραμένει μέχρι στιγμής διακριτική, αλλά προειδοποιούν ότι αυτό δεν θα κρατήσει απαραίτητα για πολύ. Ζητούν από τον κλάδο να βγει από τη σιωπή και να χτίσει ένα κίνημα ικανό να υπερασπιστεί την ανεξαρτησία της δημιουργίας, της διανομής και του προγραμματισμού.
Το πολιτικό πλαίσιο κάνει την παρέμβαση ακόμη πιο φορτισμένη. Η Εθνική Συσπείρωση της Μαρίν Λεπέν καταγράφει ισχυρή δυναμική ενόψει των επόμενων προεδρικών εκλογών στη Γαλλία, ενώ στον δημόσιο διάλογο επανέρχονται ερωτήματα για το μοντέλο χρηματοδότησης του γαλλικού κινηματογράφου, τον ρόλο του CNC και το μέλλον της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης.
Η ανησυχία των ανθρώπων του σινεμά δεν έρχεται σε κενό. Τους τελευταίους μήνες, η συζήτηση για την επιρροή του Μπολορέ στη γαλλική κουλτούρα έχει ανοίξει και στον χώρο του βιβλίου, μετά τις αντιδράσεις γύρω από τον εκδοτικό οίκο Grasset και τη μητρική Hachette Livre, που βρίσκεται στην τροχιά του ίδιου επιχειρηματικού ομίλου.
Οι υπογράφοντες αναγνωρίζουν ότι, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, τα projects και οι αμοιβές τους εξαρτώνται ήδη από τα χρήματα του Μπολορέ. Ακριβώς γι’ αυτό, γράφουν, δεν θέλουν να παραμείνουν απλοί θεατές της μεταμόρφωσης του κλάδου τους.
Ο ίδιος ο Μπολορέ έχει στο παρελθόν αρνηθεί ότι οι κινήσεις του στα media και στην κουλτούρα έχουν ιδεολογικό χαρακτήρα, παρουσιάζοντάς τες ως επιχειρηματικές αποφάσεις και ως τρόπο προώθησης της γαλλικής πολιτιστικής ισχύος. Μετά την πρόσφατη κρίση στον εκδοτικό χώρο, είχε απορρίψει τις κατηγορίες περί ιδεολογικής παρέμβασης, δηλώνοντας ότι ο ίδιος είναι «χριστιανοδημοκράτης».
Η παρέμβαση των 600 επαγγελματιών, όμως, δείχνει ότι η μάχη δεν αφορά πια μόνο το ποιος έχει μερίδια σε εταιρείες παραγωγής ή αίθουσες. Αφορά το ποιος μπορεί να επηρεάσει το είδος των ταινιών που θα χρηματοδοτούνται, θα διανέμονται και θα βρίσκουν χώρο στις αίθουσες.
Στις Κάννες, εκεί όπου το γαλλικό σινεμά παρουσιάζει κάθε χρόνο την ισχύ και τη λάμψη του, το ερώτημα γίνεται πιο αιχμηρό: ποιος θα ελέγχει αύριο τη φαντασία του;
Με στοιχεία από Libération, Le Monde/AFP και Guardian.
