Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών, που τιμάται κάθε χρόνο στις 25 Νοεμβρίου, ο τραγουδοποιός Παντελής Κυραμαργιός συμμετείχε στη δημιουργία του τραγουδιού «Τα μαύρα ρούχα», μια διασκευή του παραδοσιακού «Όσο βαρούν τα σίδερα», με στόχο την ευαισθητοποίηση για το ζήτημα της έμφυλης βίας.
Η πρωτοβουλία ανήκε στον Κώστα Ανετάκη, ο οποίος πρότεινε τη συνεργασία πολλών καλλιτεχνών για να αναδείξουν το θέμα της έμφυλης βίας. Ο Κυραμαργιός, ανταποκρινόμενος με αίσθημα ευθύνης, συνέβαλε γράφοντας νέους στίχους για το τραγούδι.
Σύμφωνα με τον Κυραμαργιό, - οποίος το 2008 ίδρυσε το συγκρότημα "Μέλισσες", στο οποίο συμμετείχε έως τον Νοέμβριο του 2017, «τα μαύρα ρούχα είναι ένα περήφανο τραγούδι που μιλά για το πένθος και την απώλεια. Ο στόχος μου ήταν να δοθεί προέλευση αλλά και προορισμός σε αυτό το πένθος. Προορισμός όχι με την έννοια της ανταπόδοσης σε κάποια θυσία. Δεν θυσιάστηκαν τα θύματα των γυναικοκτονιών. Θυσιάζεται κάποιος με τη θέλησή του. Αλλά με την έννοια της μνήμης που οφείλουμε να κρατάμε ζωντανή για να είμαστε σε επαγρύπνιση, να μεγαλώνουμε τα παιδιά μας με αξίες και να απαιτούμε από την πολιτεία το δικαίωμα στην ασφάλεια», αναφέρει μιλώντας στη LiFO.
Και ποιο είναι το κεντρικό μήνυμα του τραγουδιού; «"Οι μέρες που θα 'ρθουν μας θέλουν όλες μαζί". Αυτό είναι το μήνυμα. Δεν θέλω να γράφουμε τραγούδια για δολοφονημένα κορίτσια. Θέλω να γράφουμε τραγούδια για ζωντανά κορίτσια. Ίσως μελαγχολικά, με συντριβές, με βάσανα, με ανεκπλήρωτα όνειρα... Αλλά ζωντανά».
Η συνεργασία αυτή συγκέντρωσε εννέα ερμηνεύτριες, οι οποίες, μαζί με μουσικούς και τεχνικούς, εργάστηκαν αφιλοκερδώς και με προθυμία, προσαρμόζοντας τα προγράμματά τους για να διευκολύνουν τον συντονισμό. Πρόκειται για τις Βιολέτα Ίκαρη, Γεωργία Νταγάκη, Μελίνα Ασλανίδου, Βασιλική Καρακώστα, Μαριάννα Πολυχρονίδη, Λευκοθέα Φιλιππίδη, Βούλα Στρατάκη και Γιολάντα Τσιαμπόκαλου (Sadahzinia) - σε νοηματική διερμηνεία της Σοφίας Ρομπόλη
Ο Κυραμαργιός υπογραμμίζει τη σημασία της μουσικής και των τεχνών ως μέσων που μας κάνουν πιο τρυφερούς και ικανούς να ανακαλύπτουμε την ευτυχία και τη συγκίνηση, δίνοντας ώθηση σε αγώνες και συλλογικές εξεγέρσεις, ανάβοντας την ελπίδα.
«Η μουσική και το τραγούδι, αν θέλουν να ανήκουν στον κόσμο των τεχνών και όχι του στείρου θεάματος, οφείλουν να μας σκαλίζουν με μια σμίλη που μας κάνει πιο τρυφερούς και πιο ικανούς να ανακαλύπτουμε την ευτυχία και τη συγκίνηση. Δίνουν ώθηση σε αγώνες και συλλογικές εξεγέρσεις, σε προσωπικές επαναστάσεις, ανάβουν την ελπίδα. Και όχι, δεν χρειάζεται να έχει ένα τραγούδι πολιτικό στίχο για να διαμορφώσει συνειδήσεις. Χρειάζεται όμως να αποπνέει ευγένεια και φως. Εμείς, οι ίδιοι που κατηγορούμε την τραπ για μισογυνισμό, χορεύουμε χασαποσέρβικο στο "εσύ στο χώμα κι εγώ στη φυλακή", αναπολούμε την παλιά ελληνική κωμωδία χαζεύοντας τη Φόνσου να τραγουδάει με τσαχπινιά "θέλω τα ώπα μου... και τη σφαλιάρα μου από τον άνθρωπο που αγαπώ" και ακούμε τη "σκλάβα" σχολιάζοντας πόσο σπουδαία φωνή είχε η Τζένη Βάνου, παραμερίζοντας τα λόγια που ξεστομίζει. Ακούγονται υπερβολικά αυτά, αλλά δυστυχώς μαζί με άλλα δημιουργούν μια περιρρέουσα ατμόσφαιρα που συντηρεί επικίνδυνα στερεότυπα», εξηγεί.
Επισημαίνει επίσης την ανάγκη να μιλάμε με θάρρος και να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, να μην ξεχάσουμε τις γυναίκες που δολοφονήθηκαν και να είμαστε άνθρωποι. «Η δύναμη της μουσικής και των τεχνών είναι τεράστια. Γι' αυτό και υπάρχει αυτή η συντονισμένη προσπάθεια απαξίωσής τους. Δυστυχώς, σε μεγάλο βαθμό τη μουσική την λυμαίνονται ματαιόδοξοι άνθρωποι που καπηλεύονται τον όρο καλλιτέχνης με μόνο στόχο το κέρδος και τη φήμη, προβάλλοντας αυτή τη σύγχρονη λούμπεν υποκουλτούρα που γεμίζει μαγαζιά και αδειάζει μυαλά και καρδιές».
Τονίζει ότι είναι γελοίο η πολιτεία να μην αναγνωρίζει τον όρο γυναικοκτονία, καθώς έτσι δείχνει να αγνοεί τη ρίζα του προβλήματος και είναι ανίκανη εκ προοιμίου να το αντιμετωπίσει. «Είναι γελοίο η πολιτεία να μην αναγνωρίζει τον όρο γυναικοκτονία.
Το τραγούδι «Τα μαύρα ρούχα» αποτελεί μια κραυγή δικαίωσης και δικαιοσύνης, με στόχο να ευαισθητοποιήσει το κοινό και να προωθήσει την εξάλειψη της έμφυλης βίας.
Οι στίχοι του τραγουδιού «Μαύρα Ρούχα»
Είχα και υστερήθηκα, το μωρό μου
θυμούμαι και στενάζω
άνοιξε γης μέσα να μπω κόσμε ψεύτη
κόσμο να μην κοιτάζω
Μαύρα δε βάνω στο κορμί γιασεμί μου
γιατί η καρδιά είναι μαύρη
Είναι καρδιά που νταγιαντά κόσμε ψεύτη
του μισεμού τα βάρη
Εμαύρησες μου την καρδιά, δυο μου μάτια
και μπλιο δε θα γελάσω
χέρου τον κόσμο αμοναχή γιασεμί μου
κι εγώ ας τον εχάσω
Τα μαύρα ρούχα ρέγομαι γιασεμί μου
θα κάμω ένα τακίμι
γιατί είδα την αγάπη μου, ψεύτη κόσμε
να τα φορεί και 'κείνη
Απ’ την ψυχή μου ένα δάκρυ
ένα τραγούδι ακόμα
θέλω να γίνει σπόρος
για να φυτρώσει στο χώμα
σαν λουλούδι που αντιστέκεται η ελπίδα
Ξέρω δε σβήνουν όσα άκουσα και είδα
Κι αυτό το σπάνιο λουλούδι
θα γίνει κάποτε δέντρο
ν’ απλώσει ρίζες παντού
που θα τρυπούν το τσιμέντο
Είναι πηχτός και με πνίγει ο αέρας
Αλλάζει πρόσωπα συνέχεια το τέρας
Δηλητήριο τ’ οξυγόνο
βρωμάει η ανάσα του φόνο
ξεχνά πως μάνα τον εγέννησε με πόνο
Πόσα ονόματα χαράχτηκαν σε μνήματα
κι είναι πλέον αριθμοί και παραδείγματα
Γιατί αρνείσαι να δεχτείς έναν όρο
Ακόμα τρέφεσαι καημένε, απ’ τον ομφάλιο λώρο
απ’ την πληγή που πηγάζει μια παλιά αμαρτία
με τ’ όνομά της θα την πω: Ανδροκρατία
Αν θες να πνίξεις το φίδι
πες το με τ’ όνομά του
Τα αυτιά σου άλλο μην κλείνεις
Πες το με τ’ όνομά του
Αν θες να πάρουμε ανάσα
πες το με τ’ όνομά του
Αν θες το αύριο να 'ρθει
πες το με τ’ όνομά του
Απαντάς ψιθυριστά
σε μια ερώτηση-κραυγή
όσο κρατά μια αναλαμπή του γαλαξία
Οι μέρες που θα 'ρθουν
μας θέλουν όλες μαζί
Πες το με τ’ όνομά του: Γυναικοκτονία
Όσο βαρούν τα σίδερα αμάν-αμάν
βαρούν τα μαύρα ρούχα
γιατί τα φόρεσα κι εγώ, κόσμε ψεύτη
για μιαν αγάπη που 'χα
Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών – 25 Νοεμβρίου
Η 25η Νοεμβρίου δεν είναι μια ακόμα ημερομηνία στο ημερολόγιο. Είναι μια ημέρα μνήμης, ευαισθητοποίησης και δράσης. Η Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών καθιερώθηκε από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών το 1999, σε μια προσπάθεια να αναδειχθεί το ζήτημα της έμφυλης βίας που πλήττει εκατομμύρια γυναίκες παγκοσμίως.
Η έμφυλη βία, σε όλες τις μορφές της – σωματική, ψυχολογική, σεξουαλική ή οικονομική – αποτελεί παγκόσμια πληγή που υπονομεύει τις θεμελιώδεις αξίες της ελευθερίας, της ισότητας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, μία στις τρεις γυναίκες παγκοσμίως έχει βιώσει κάποια μορφή βίας κατά τη διάρκεια της ζωής της. Στην Ελλάδα, οι γυναικοκτονίες, οι καταγγελίες για ενδοοικογενειακή βία και η έμφυλη ανισότητα συνεχίζουν να βρίσκονται στο επίκεντρο.
