Η ικανότητα του ανθρώπου να συγκεντρώνεται μειώνεται, σύμφωνα με έρευνες. Η τεχνολογία παίζει καθοριστικό ρόλο σε αυτό, ενώ- σύμφωνα με ειδικούς- το multitasking είναι τελικά ένας μύθος.
«Το 2004 υπολογίσαμε ότι η μέση συγκέντρωση σε μία οθόνη ήταν 2,5 λεπτά. Κάποια χρόνια αργότερα, διαπιστώσαμε ότι η ικανότητα συγκέντρωσης ήταν περίπου 75 δευτερόλεπτα. Τώρα, βλέπουμε ότι οι άνθρωποι μπορούν να συγκεντρωθούν σε μία οθόνη κατά μέσο όρο μόνο για 47 δευτερόλεπτα», δηλώνει στο CNN η δρ. Γκλόρια Μαρκ, καθηγήτρια Πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια.
Οι άνθρωποι όχι μόνο συγκεντρώνονται λιγότερο από ένα λεπτό σε οποιαδήποτε οθόνη, αλλά όταν αποσπάται η προσοχή τους από μία εργασία, χρειάζονται περίπου 25 λεπτά για να συγκεντρωθούν ξανά σε αυτή.
«Στην πραγματικότητα, η έρευνά μας δείχνει ότι χρειάζονται 25 λεπτά και 26 δευτερόλεπτα, προτού μπορέσουμε να επιστρέψουμε στην αρχική εργασία», επισημαίνει η Μαρκ.
Από τη μία ασχολία στην άλλη
«Αν εξετάσουμε την εργασία σε όρους εναλλαγής πρότζεκτ, διαπιστώνουμε ότι οι άνθρωποι περνούν περίπου 10,5 λεπτά σε οποιοδήποτε ασχολία προτού υπάρξει διακοπή- εσωτερική ή από κάποιον άλλον- και στη συνέχεια ασχοληθούν με μία άλλη», αναφέρει.
Εξίσου ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι τελικά δεν επιστρέφουμε στην αρχική ασχολία μας. Όταν μας διακόψουν ενώ κάνουμε τη δεύτερη, στρεφόμαστε ξανά σε μια διαφορετική, τρίτη και όταν υπάρξει νέα διακοπή, έρχεται το τέταρτο πρότζεκτ.
«Μετά, επιστρέφεις στην αρχική ασχολία. Αλλά δεν είναι ότι σε διακόπτουν και δεν κάνεις κάτι. Για πάνω από 25 λεπτά δουλεύεις σε διαφορετικά πράγματα», σημειώνει η Μαρκ. «Όμως, αυτή η εναλλαγή έχει και κόστος, τον χρόνο που απαιτείται για να συγκεντρωθούμε ξανά στην ασχολία μας. “Πού είχα μείνει; Τι σκεφτόμουν;” Αυτή η επιπλέον προσπάθεια μπορεί επίσης να οδηγήσει σε λάθη και άγχος», προειδοποιεί.
Ο μύθος του multitasking
Γιατί είναι αυτό πρόβλημα; Εξάλλου, πρόκειται για το multitasking, την ταυτόχρονη εκτέλεση διάφορων εργασιών, που θεωρείται από πολλούς ιδιαίτερα πολύτιμο ταλέντο.
«Με εξαίρεση πολύ σπάνια άτομα, δεν υπάρχει αυτό το πράγμα που λέμε multitasking», δηλώνει η Μαρκ. «Εκτός από την περίπτωση που η μία από τις ενέργειες είναι αυτόματη, όπως το μάσημα τσίχλας ή το περπάτημα, δεν μπορείς να κάνεις ταυτόχρονα δύο πράγματα που απαιτούν προσπάθεια», συμπληρώνει.
Για παράδειγμα, εξηγεί, δεν μπορείς να διαβάζεις email και να μετέχεις σε τηλεδιάσκεψη. Όταν συγκεντρώνεσαι στο ένα από αυτά, χάνεις το άλλο. «Στην πραγματικότητα, εναλλάσσεις την προσοχή σου πολύ γρήγορα ανάμεσα στα δύο. Και αυτή η γρήγορη εναλλαγή, συνδέεται με το άγχος», συμπληρώνει.
Η αρτηριακή πίεση αυξάνεται, ο καρδιακός ρυθμός επιταχύνεται. Οι ψυχολογικές μετρήσεις για το στρες επίσης δείχνουν αρνητικά αποτελέσματα, εξηγεί, όπως και περισσότερη κούραση, περισσότερα λάθη και μικρότερη παραγωγικότητα. «Όσο πιο πολύ οι άνθρωποι ασχολούνται παράλληλα με πολλά πράγματα, τόσο περισσότερα λάθη κάνουν», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Το email είναι το χειρότερο
Η τεχνολογία έχει σαφώς παίξει τον ρόλο της σε αυτό. Αλλά για την Μαρκ, το χειρότερο από όλα είναι το email, επειδή «είναι σύμβολο εργασίας». Στην έρευνά της διαπίστωσε ότι υπάρχει ευθεία σχέση ανάμεσα στο email και το υψηλότερο στρες.
«Κόψαμε το email για κάποιους εργαζόμενους σε εταιρεία για μία εργάσιμη εβδομάδα. Χρησιμοποιώντας μόνιτορ για τον καρδιακό σφυγμό, διαπιστώσαμε ότι ήταν σημαντικά λιγότερο αγχωμένοι και μπόρεσαν να μείνουν συγκεντρωμένοι για σημαντικά μεγαλύτερο διάστημα», επισημαίνει.
«Δεν υπάρχει τρόπος κάποιος απλά να αποκοπεί εντελώς από την τεχνολογία και τη δουλειά στον σημερινό κόσμο», αναγνωρίζει. «Οπότε, ας μάθουμε να ζούμε με αυτό με έναν τρόπο που προστατεύει την ευημερία μας», συμπληρώνει.
Πώς θα το διορθώσετε
Η ανάκτηση της συγκέντρωσης απαιτεί να έχετε επίγνωση του πώς χρησιμοποιείτε την τεχνολογία, επισημαίνει η Μαρκ.
Μπλοκάρετε τους περισπασμούς, το βράδυ αδειάστε το μυαλό σας σημειώνοντας σε μια λίστα τα πράγματα που έχετε να κάνετε, προτείνει.
Αν σας αποσπούν τα social media, κρύψτε τα εικονίδια των εφαρμογών από το desktop, ή τα τηλέφωνα μέσα σε φακέλους, οπότε θα απαιτείται επιπλέον προσπάθεια για να τα βρείτε. Αφήστε το τηλέφωνο σε άλλο δωμάτιο, ή βάλτε το σε ένα συρτάρι και κλειδώστε το, συμβουλεύει η Μαρκ.
Εξίσου σημαντικό είναι να μάθετε πότε να κάνετε διάλειμμα. «Αν έχει διαβάσει κάτι πάνω από μία φορά και δεν το καταλαβαίνετε, είναι ώρα να σταματήσετε», τονίζει.
Το καλύτερο διάλειμμα είναι ένας περίπατος στη φύση. «Μια βόλτα 20 λεπτών στη φύση μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στη χαλάρωση. Και διαπιστώσαμε ότι μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να σκεφτούν περισσότερες ιδέες», επισημαίνει.
Αν αυτό δεν είναι δυνατόν, κάντε κάτι που δεν απαιτεί πνευματική προσπάθεια. «Η αγαπημένη δραστηριότητα φίλου μου, που είναι καθηγητής του ΜΙΤ, είναι να κάνει ζευγάρια τις κάλτσες. Σε άλλον αρέσει το σιδέρωμα. Μετά, επιστρέφουμε στη σκληρή δουλειά και τη βλέπουμε με μια φρέσκια ματιά», καταλήγει η Μαρκ.
