Η απόφαση δικαστηρίου στη Νορβηγία να απορρίψει το αίτημα έκδοσης ακτιβιστή, ο οποίος κατηγορείται ότι βοήθησε μετανάστες να μπουν παράνομα στην Ελλάδα, θεωρήθηκε σημαντική νίκη για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Το δικαστήριο απέρριψε ομόφωνα το αίτημα έκδοσης του Τόμι Όλσεν, ιδρυτή της ΜΚΟ «Aegean Boat Report», κρίνοντας ότι οι ενέργειές του ήταν νόμιμες και προστατεύονται από διεθνείς συνθήκες.
Ο δικηγόρος του στην Αθήνα, Ζαχαρίας Κεσσές, χαρακτήρισε την απόφαση πρωτοφανή, λέγοντας πως ο Όλσεν κατηγορήθηκε επειδή κατέγραφε περιστατικά με ανθρώπους που βρίσκονταν σε κίνδυνο στη θάλασσα.
Ο Όλσεν συνελήφθη στο σπίτι του, στην αρκτική πόλη Τρόμσο της Νορβηγίας, στις 16 Μαρτίου, έπειτα από ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης που είχε εκδώσει η Ελλάδα. Πρωτοβάθμιο δικαστήριο είχε αρχικά εγκρίνει το αίτημα έκδοσης, όμως ο ακτιβιστής άσκησε έφεση, σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Helena Smith για τον Guardian.
Αιτιολογώντας την απόφασή του, το εφετείο ανέφερε ότι ενδεχόμενη έκδοση θα έθετε σε κίνδυνο την ελευθερία έκφρασης του Όλσεν - θεμελιώδες δικαίωμα που προστατεύεται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Παράλληλα, τόνισε ότι, σύμφωνα με τη νορβηγική νομοθεσία, οι ενέργειές του, όπως η καταγραφή παραβιάσεων, η επικοινωνία με πρόσφυγες και η βοήθεια σε διαδικασίες ασύλου, δεν θεωρούνται ποινικά αδικήματα.
Οι εισαγγελικές αρχές της Νορβηγίας ξεκαθάρισαν την Τρίτη ότι δεν πρόκειται να ασκήσουν έφεση κατά της απόφασης.
Η Aegean Boat Report, που ίδρυσε ο Όλσεν το 2017, είχε επανειλημμένα εκφράσει ανησυχίες για τις καταγγελλόμενες επαναπροωθήσεις μεταναστών στο Αιγαίο.
Η Ελλάδα υπέβαλε το αίτημα έκδοσης νωρίτερα φέτος, υποστηρίζοντας ότι ο Όλσεν διηύθυνε εγκληματική οργάνωση που διακινούσε ανθρώπους προς τη χώρα, όπως αναφέρει το ρεπορτάζ της Smith.
Ωστόσο, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μεταξύ των οποίων και η Διεθνής Αμνηστία, κάλεσαν τη Νορβηγία να μην τον εκδώσει, υποστηρίζοντας ότι η δίωξή του συνδέεται με καταχρηστική εφαρμογή της νομοθεσίας κατά της διακίνησης μεταναστών και στόχο έχει να εκφοβίσει το κίνημα αλληλεγγύης προς τους πρόσφυγες.
Στο πλαίσιο του ρόλου της ως χώρας-σύνορο της ΕΕ, η Ελλάδα έχει εντείνει τα μέτρα κατά ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στο μεταναστευτικό. Βάσει νόμου που ψηφίστηκε τον Φεβρουάριο, οι εργαζόμενοι σε οργανώσεις αρωγής βρίσκονται στο στόχαστρο, ενώ ο υπουργός Μετανάστευσης απέκτησε τη δυνατότητα να διαγράφει ΜΚΟ από το επίσημο μητρώο ακόμη και χωρίς δικαστική απόφαση, αναφέρει το σχετικό ρεπορτάζ.
Ο νόμος προβλέπει ποινές κάθειρξης τουλάχιστον 10 ετών και πρόστιμο τουλάχιστον 50.000 ευρώ για μέλη οργανώσεων που κρίνονται ένοχα για διευκόλυνση εισόδου ή εξόδου «υπηκόων τρίτων χωρών» από την Ελλάδα.
Ο Νορβηγός ακτιβιστής είχε λάβει ευρεία διεθνή στήριξη. Αντιδρώντας στη σύλληψή του, η ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για τους υπερασπιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων, Mary Lawlor, ζήτησε να αποσυρθεί η υπόθεση.
«Η δίωξή του φαίνεται να εντάσσεται στη μακροχρόνια και τεκμηριωμένη καταστολή ανθρώπων που κάνουν αυτή τη δουλειά στην Ελλάδα και στα σύνορα της ΕΕ», έγραψε σε ανάρτησή της στο X.
«Η απόφαση αποτελεί νίκη για τους υπερασπιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων»
Μετά την απόφαση του δικαστηρίου, το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων κάλεσε την Αθήνα να ανακαλέσει το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και να αποσύρει όλες τις κατηγορίες σε βάρος του Νορβηγού ακτιβιστή.
Η ερευνήτρια της οργάνωσης για την Ευρώπη, Eva Cossé, δήλωσε: «Η απόφαση να μην εκδοθεί ο Τόμι Όλσεν αποτελεί νίκη για το έργο των υπερασπιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και άμεση απόρριψη της προσπάθειας της Ελλάδας να επεκτείνει εκτός συνόρων την καταστολή απέναντι στη διαφωνία. Ο Όλσεν εξακολουθεί να κινδυνεύει από πολιτικά υποκινούμενη δίωξη και έκδοση όσο παραμένει σε ισχύ το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης της Ελλάδας».
Ο δικηγόρος του, Ζαχαρίας Κεσσές, δήλωσε στον Guardian ότι είναι απαραίτητο ο Όλσεν να δικαστεί στην Ελλάδα ώστε «να μπορέσει να αποδείξει την αθωότητά του».
«Θα πιέσουμε τώρα ώστε η δίκη να πραγματοποιηθεί το συντομότερο δυνατό», ανέφερε ο Κεσσές, προσθέτοντας ότι ο Όλσεν θα δικαστεί ερήμην στην Ελλάδα.
«Το κατηγορητήριο εις βάρος του εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση, κατά την οποία η ελληνική αστυνομία ασκεί δικαστικές διώξεις και πιέσεις σε υπερασπιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με τα δικαστήρια τελικά να τους κρίνουν αθώους», πρόσθεσε.
Με πληροφορίες από Guardian