Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι θα συζητήσει με τον ηγέτη της Ταϊβάν Λάι Τσινγκ-τε σχετικά με μια πιθανή πώληση όπλων, κάτι που θα αποτελούσε ριζική απόκλιση από τη διπλωματική παράδοση.
Οι ηγέτες των ΗΠΑ και της Ταϊβάν δεν έχουν επικοινωνήσει απευθείας από το 1979 – όταν η Ουάσιγκτον διέκοψε τις επίσημες σχέσεις με την Ταϊβάν για να αναγνωρίσει την κυβέρνηση του Πεκίνου.
Το Πεκίνο διεκδικεί την Ταϊβάν ως έδαφός του και δεν έχει αποκλείσει τη χρήση βίας για την κατάκτησή της. Ο Λάι, ο οποίος ανέλαβε τα καθήκοντά του το 2024, βρίσκεται πίσω από μία από τις ισχυρότερες προσπάθειες των τελευταίων ετών για την ενίσχυση της άμυνας του νησιού.
Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν από καιρό την Ταϊβάν και δεσμεύονται από το νόμο να της παρέχουν μέσα αυτοάμυνας, αλλά έπρεπε να εξισορροπήσουν αυτό το ζήτημα με τη διατήρηση των διπλωματικών σχέσεων με την Κίνα.
Οι δηλώσεις Τραμπ για την Ταϊβάν
Όταν ρωτήθηκε την Τετάρτη αν σκόπευε να μιλήσει με τον Λάι πριν λάβει απόφαση σχετικά με τις πωλήσεις όπλων από τις ΗΠΑ, ο Τραμπ είπε: «Θα του μιλήσω. Μιλάω σε όλους... θα ασχοληθούμε με αυτό, το πρόβλημα της Ταϊβάν».
Επίσης, χαρακτήρισε τη σχέση του με τον πρόεδρο της Κίνας Σι ως «εκπληκτική», μετά από μια διήμερη σύνοδο κορυφής στο Πεκίνο την περασμένη εβδομάδα.
Το 1979, οι ΗΠΑ ψήφισαν τον Νόμο για τις Σχέσεις με την Ταϊβάν, ο οποίος ορίζει ότι οι ΗΠΑ μπορούν να «παρέχουν στην Ταϊβάν όπλα αμυντικού χαρακτήρα» – γι' αυτό και συνεχίζουν να πωλούν όπλα στην Ταϊβάν.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν έχει αποφασίσει ακόμη αν θα προχωρήσει η πώληση ενός πακέτου όπλων αξίας 14 δισ. δολαρίων στην Ταϊβάν, το οποίο σύμφωνα με πληροφορίες περιλαμβάνει εξοπλισμό κατά των drones και συστήματα πυραύλων αεράμυνας.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Financial Times, το Πεκίνο αναστέλλει προς το παρόν την προτεινόμενη επίσκεψη του κορυφαίου αξιωματούχου πολιτικής του Πενταγώνου, Έλμπριτζ Κόλμπι, δηλώνοντας ότι δεν μπορεί να εγκρίνει την επίσκεψη έως ότου ο Τραμπ αποφασίσει πώς θα προχωρήσει με τη συμφωνία πώλησης όπλων.
Την περασμένη εβδομάδα, κατά την επιστροφή του από το Πεκίνο με το Air Force One μετά τη συνάντησή του με τον πρόεδρο Σι, ο Τραμπ ρωτήθηκε επίσης για τις πωλήσεις όπλων στην Ταϊβάν, και απάντησε ότι θα «λάβει απόφαση στο προσεχές μέλλον».
«Πρέπει να μιλήσω με τον άνθρωπο που αυτή τη στιγμή, ξέρετε ποιος είναι, κυβερνά την Ταϊβάν», είπε.
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Τραμπ στο Πεκίνο, η Κίνα είχε καταστήσει σαφές ότι η Ταϊβάν αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα στις σχέσεις της με τις ΗΠΑ, με τον Σι να προειδοποιεί για «σύγκρουση» μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων σε περίπτωση κακής διαχείρισης του θέματος.
Και ενώ ο Τραμπ απέρριψε το ενδεχόμενο σύγκρουσης μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας για το νησί, είπε ότι ο Σι είχε «πολύ έντονη» άποψη για την Ταϊβάν. «Δεν ανέλαβα καμία δέσμευση προς καμία κατεύθυνση», δήλωσε στους δημοσιογράφους στο Air Force One την περασμένη εβδομάδα.
Οι περίπλοκες σχέσεις με την Κίνα
Μετά τη συνάντηση Τραμπ-Σι, ο Λάι εξέδωσε δηλώσεις λέγοντας ότι το νησί είναι μια «κυρίαρχη, ανεξάρτητη δημοκρατική χώρα» και ότι η ειρήνη στο Στενό της Ταϊβάν δεν θα «θυσιαστεί ή ανταλλαγεί».
Ο Λάι τόνισε επίσης ότι οι πωλήσεις όπλων από τις ΗΠΑ αποτελούν «βασικό παράγοντα για τη διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή».
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τραμπ έσπασε την παράδοση. Το 2016, μίλησε με την τότε ηγέτιδα Τσάι Ινγκ-γουέν, όταν ήταν εκλεγμένος πρόεδρος. Η Κίνα υπέβαλε αργότερα διαμαρτυρία στις ΗΠΑ για την τηλεφωνική επικοινωνία αυτή.
Ο Τραμπ ανέφερε επίσης ότι είχε συζητήσει τις πωλήσεις όπλων «με κάθε λεπτομέρεια» με τον Σι – μια ακόμη εκπληκτική απόκλιση από την αμερικανική πολιτική, αν αυτό ισχύει.
Το 1982 οι ΗΠΑ διαβεβαίωσαν την Ταϊβάν ότι δεν θα συμβουλεύονταν το Πεκίνο σχετικά με τις πωλήσεις όπλων προς την Ταϊβάν. Ωστόσο, όταν ρωτήθηκε για τη δέσμευση αυτή κατά την επιστροφή του από το Πεκίνο, ο Τραμπ απάντησε ότι η δεκαετία του 1980 είναι «πολύ μακριά».
Τον περασμένο Δεκέμβριο, οι ΗΠΑ ενέκριναν πώληση όπλων αξίας 11 δισ. δολαρίων στην Ταϊβάν – μία από τις μεγαλύτερες που έχουν γίνει ποτέ – η οποία προκάλεσε την οργή του Πεκίνου.
Υπό τον πρόεδρο Λάι, η Ταϊβάν έχει αυξήσει σημαντικά τις αμυντικές της δαπάνες για να αντιμετωπίσει την αυξανόμενη στρατιωτική πίεση από την Κίνα.
Πολλοί Ταϊβανέζοι θεωρούν ότι αποτελούν μέρος ενός ξεχωριστού έθνους – αν και οι περισσότεροι τάσσονται υπέρ της διατήρησης του status quo, σύμφωνα με το οποίο η Ταϊβάν δεν κηρύσσει την ανεξαρτησία της από την Κίνα ούτε ενώνεται με αυτήν.
Με πληροφορίες από BBC
