Οι μουσουλμάνοι στην Ευρώπη αντιμετωπίζουν ένα «ανησυχητικό κύμα» ρατσισμού, που τροφοδοτείται εν μέρει από «απάνθρωπη αντιμουσουλμανική ρητορική», όπως αναφέρει ο κορυφαίος θεσμός της ΕΕ για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η έρευνα του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (FRA), η οποία δημοσιεύτηκε την Τετάρτη, 14 Οκτωβρίου, διαπίστωσε ότι ο ρατσισμός και οι διακρίσεις εισχωρούν στις περισσότερες πτυχές της ζωής τους.
Συγκεκριμένα, από τους 9.600 μουσουλμάνους από 13 κράτη-μέλη που συμμετείχαν, σχεδόν οι μισοί δήλωσαν ότι είχαν πρόσφατα βιώσει διακρίσεις.
Κάποιοι από τους ερωτηθέντες είπαν ότι τα παιδιά τους δέχονται εκφοβισμό στο σχολείο, ενώ άλλοι μίλησαν για ανισότητες στην αγορά εργασίας, όπως και δυσκολίες στην ενοικίαση ή αγορά κατοικίας, λόγω προκαταλήψεων.
Αν και η έρευνα ολοκληρώθηκε πριν από τις επιθέσεις της Χαμάς κατά του Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, οι οποίες οδήγησαν σε άγρια αντίποινα στη Γάζα, ο FRA αναφέρει ότι τα αντιμουσλομανικά περιστατικά ακολουθούν αυξητική τάση.
«Γινόμαστε μάρτυρες μιας ανησυχητικής αύξησης του ρατσισμού και των διακρίσεων κατά των μουσουλμάνων στην Ευρώπη», δήλωσε η διευθύντρια του FRA, Σίρπα Ραούτιο, προτού συνεχίσει.
«Αυτό τροφοδοτείται από τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και επιδεινώνεται από την απάνθρωπη αντιμουσουλμανική ρητορική που βλέπουμε σε όλη την ήπειρο».
Πράγματι, στον απόηχο της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου, παρατηρήθηκε έξαρση στα εγκλήματα μίσους, με στόχο τόσο τις εβραϊκές, όσο και τις μουσουλμανικές κοινότητες.
Στην έρευνα του, ο FRA μίλησε με μουσουλμάνους που ζουν στην Αυστρία, το Βέλγιο, τη Δανία, τη Φινλανδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ελλάδα, την Ιρλανδία, την Ιταλία, το Λουξεμβούργο, την Ολλανδία την Ισπανία και τη Σουηδία.
Τα περιστατικά ρατσισμού αυξήθηκαν
Σύμφωνα με τα αποτελέσματά της, το 47% των ερωτηθέντων απάντησε ότι έχει βιώσει ρατσισμό στο διάστημα 2017-2022, μία σημαντική αύξηση από το 39% για την περίοδο 2011-2016.
«Αυτό που βλέπουμε είναι ότι η κατάσταση των μουσουλμάνων χειροτερεύει», δήλωσε η Vida Beresnevičiūtė, μία από τους συντελεστές της έρευνας. «Γίνεται όλο και πιο περίπλοκο να ζεις ως μουσουλμάνος στην ΕΕ».
Μάλιστα, η αύξηση στις διακρίσεις φαίνεται να συνδέεται στενά με την άνοδο της ακροδεξιάς. Στην Αυστρία, όπου το ναζιστικής προέλευσης αντιμεταναστευτικό κόμμα της Ελευθερίας (FPÖ) συγκέντρωσε περισσότερες ψήφους από κάθε άλλο στις πρόσφατες εκλογές, το 71% των μουσουλμάνων ανέφεραν πρόσφατες εμπειρίες ρατσισμού. Στη γειτονική Γερμανία, όπου το αντιμεταναστευτικό κόμμα AfD κερδίζει συνεχώς έδαφος, το 68% ανέφερε ότι έχει υποστεί διακρίσεις.
Μεγάλες διακρίσεις στην εύρεση στέγης και εργασίας
Συνολικά, το 39% όλων των μουσουλμάνων λένε ότι έχουν πέσει θύματα διακρίσεων στην αγορά εργασίας, με το 41% να απασχολείται σε θέσεις για τις οποίες θεωρούνται υπερβολικά εξειδικευμένη.
Ανησυχητικά είναι και τα ευρύματα όσον αφορά τη στέγη, καθώς το 1/3 των ερωτηθέντων δήλωσε ότι δεν μπόρεσε να αγοράσει ή να νοικιάσει σπίτι λόγω διακρίσεων.
Όπως υπογραμμίζει η Beresnevičiūtė, «Τα φαινόμενα είναι διάχυτα και επίμονα. Το εύρος είναι συντριπτικό».
Επίμονες είναι και οι αρνητικές συνέπειες αυτού του ρατσισμού στον πληθυσμό. Επί του παρόντος, οι μουσουλμάνοι έχουν περισσότερες πιθανότητες να ζουν σε συνθήκες φτώχειας, να διαμένουν σε υπερπλήρεις κατοικίες και 2,5 φορές περισσότερες πιθανότητες να απασχολούνται με προσωρινές συμβάσεις.
Ακόμη, οι συμμετέχοντες στην έρευνα είχαν τρεις φορές περισσότερες πιθανότητες να εγκαταλείψουν πρόωρα το σχολείο, σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό της ΕΕ.
Ενώ κράτη όπως η Γαλλία νομοθετούν για την απαγόρευση των παραδοσιακών μουσουλμανικών ενδυμάτων στα σχολεία, οι μουσουλμάνες γυναίκες που φορούν μαντίλα αναφέρουν υψηλά ποσοστά διακρίσεων στην αγορά εργασίας. Ενδεικτικά, για τις γυναίκες ηλικίας 16-24 που φορούν θρησκευτική ενδυμασία, το ποσοστό διακρίσεων ανήλθε στο 58%.
Όμως παρότι τα αντιμουσλμανικά περιστατικά πληθαίνουν, ελάχιστα είναι τα θύματα (6%) επιλέγουν να κάνουν καταγγελία στις αρχές, θεωρώντας το άσκοπο.
Οι προτάσεις του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ
Για την πάταξη του φαινομένου, ο FRA καλεί τις χώρες της ΕΕ να εφαρμόσουν αυστηρότερες κυρώσεις για τις διακρίσεις και τα εγκλήματα μίσους. Επίσης, ζητούν να συλλέγονται δεδομένα για τα εγκλήματα μίσους, συμπεριλαμβανομένης της ταυτότητας των θυμάτων, ώστε οι νομοθέτες να πράξουν ανάλογα.
Εν ολίγοις, η έρευνα στην καθημερινότητα των μουσουλμάνων δείχνει ότι «ο ρατσισμός και οι φυλετικές διακρίσεις είναι ένα επίμονο φαινόμενο σε ολόκληρη την ΕΕ που πρέπει να αντιμετωπιστεί», όπως εξηγεί.
Με πληροφορίες από Guaridan
