Ο ηγέτης της Χαμάς Ισμαήλ Χανίγια σκοτώθηκε στην Τεχεράνη του Ιράν, ανέφερε η παλαιστινιακή οργάνωση Χαμάς σε δήλωση την Τετάρτη, μαζί με έναν από τους σωματοφύλακές του.
Οι υποψίες για τη δολοφονία του Ισμαΐλ Χανίγια έπεσαν αμέσως στο Ισραήλ μετά τη δολοφονία ενός ατόμου υψηλού προφίλ, αν και καμία ομάδα δεν έχει αναλάβει την ευθύνη.
Αυτή η εξέλιξη ακολουθεί την υπόσχεση του Ισραήλ να βάλει στο στόχαστρό του τον Χανίγια και άλλους ηγέτες της Χαμάς ως αντίποινα για την επίθεση της ομάδας στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου.
Πρώιμη ζωή και εκπαίδευση του Ισμαΐλ Χανίγια
Ο Ισμαΐλ Χανίγια γεννήθηκε από Παλαιστίνιους γονείς που εκτοπίστηκαν κατά τη διάρκεια του Αραβο-Ισραηλινού πολέμου του 1948. Η πρώιμη ζωή του σε έναν προσφυγικό καταυλισμό τον εξέθεσε στις κακουχίες που αντιμετώπιζαν οι Παλαιστίνιοι. Αυτή η εμπειρία διαμόρφωσε τις πολιτικές του απόψεις και φιλοδοξίες.
Φοίτησε σε σχολεία που διοικούνται από τα Ηνωμένα Έθνη και αργότερα γράφτηκε στο Ισλαμικό Πανεπιστήμιο της Γάζας. Πήρε πτυχίο στην αραβική φιλολογία το 1987. Κατά τα πανεπιστημιακά του χρόνια, ασχολήθηκε ενεργά με τη φοιτητική πολιτική. Ηγήθηκε μιας ισλαμιστικής φοιτητικής ένωσης που συνδέεται με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, η οποία έθεσε τις βάσεις για τον μελλοντικό του ρόλο στη Χαμάς.
Άνοδος του Ισμαΐλ Χανίγια στη Χαμάς
Η πολιτική σταδιοδρομία του Ισμαΐλ Χανίγια ξεκίνησε με την ίδρυση της Χαμάς το 1987 κατά τη διάρκεια της Πρώτης Ιντιφάντα, μιας εξέγερσης των Παλαιστινίων κατά της ισραηλινής κατοχής. Η στενή του σχέση με τον πνευματικό ηγέτη της Χαμάς, Σεΐχη Αχμέντ Γιασίν, τον βοήθησε να ανέβει στις τάξεις. Ο Ισμαΐλ Χανίγια συνελήφθη πολλές φορές από τις ισραηλινές αρχές για τον ακτιβισμό του, περνώντας σημαντικό χρόνο στη φυλακή στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και στις αρχές της δεκαετίας του 1990.
Το 1992, απελάθηκε στον Λίβανο μαζί με άλλους ηγέτες της Χαμάς, αλλά επέστρεψε στη Γάζα το 1993 μετά τις Συμφωνίες του Όσλο. Μέχρι το 1997, έγινε επικεφαλής του γραφείου του Γιασίν, ενισχύοντας περαιτέρω τη θέση του στη Χαμάς.
Η ηγεσία του Ισμαΐλ Χανίγια κατά τη διάρκεια της Δεύτερης Ιντιφάντα (2000-2005) και η ικανότητά του να περιηγείται στο πολιτικό τοπίο εν μέσω εσωτερικών και εξωτερικών πιέσεων τον βοήθησαν να κερδίσει εξέχουσα θέση εντός της οργάνωσης. Η συνεχής σχέση του με τον Σεΐχη Αχμέντ Γιασίν έπαιξε σημαντικό ρόλο στην άνοδό του.
Η πολιτική ηγεσία του Ισμαΐλ Χανίγια
Το πιο αξιοσημείωτο πολιτικό επίτευγμα του Ισμαΐλ Χανίγια σημειώθηκε το 2006 όταν η Χαμάς κέρδισε την πλειοψηφία στις παλαιστινιακές βουλευτικές εκλογές. Αυτή η νίκη οδήγησε τον Ισμαΐλ Χανίγια να γίνει Πρωθυπουργός της Παλαιστινιακής Αρχής (PA), αν και η θητεία του προκάλεσε διεθνή καταδίκη και πάγωμα της βοήθειας λόγω της άρνησης της Χαμάς να αποκηρύξει τη βία και να αναγνωρίσει το Ισραήλ.
Τον Ιούνιο του 2007, μετά από βίαιη σύγκρουση με το αντίπαλο κόμμα Φατάχ, ο Πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς απέλυσε τον Χανίγια, αλλά συνέχισε να κυβερνά τη Λωρίδα της Γάζας, όπου η Χαμάς δημιούργησε μια de facto διοίκηση.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του, ο Ισμαΐλ Χανίγια αντιμετώπισε πολλαπλές προκλήσεις, όπως οικονομικές κυρώσεις, στρατιωτικές αντιπαραθέσεις με το Ισραήλ και εσωτερικές πολιτικές διαμάχες. Παρά τις δυσκολίες αυτές, διατήρησε τον έλεγχο της Χαμάς στη Γάζα. Ο Ισμαΐλ Χανίγια συμμετείχε επίσης σε σημαντικές διαπραγματεύσεις, συμπεριλαμβανομένης μιας συμφωνίας ανταλλαγής κρατουμένων το 2011 που εξασφάλισε την απελευθέρωση περισσότερων από 1.000 Παλαιστινίων κρατουμένων σε αντάλλαγμα του Ισραηλινού στρατιώτη Gilad Shalit.
Πρόεδρος του Πολιτικού Γραφείου της Χαμάς
Το 2017, ο Ισμαΐλ Χανίγια εξελέγη πρόεδρος του Πολιτικού Γραφείου της Χαμάς, διαδεχόμενος τον Χαλίντ Μασαάλ. Η ηγεσία του υπήρξε καθοριστική στη διαμόρφωση των πολιτικών και των στρατηγικών της Χαμάς, ιδιαίτερα σε σχέση με το Ισραήλ και την Παλαιστινιακή Αρχή. Η Χαμάς προσπάθησε να παραμείνει επίκαιρη στην παλαιστινιακή πολιτική υπό την καθοδήγησή του, ενώ διαχειρίστηκε επίσης περίπλοκες περιφερειακές συμμαχίες με το Ιράν και την Τουρκία.
Η θητεία του Χανίγια έχει δει απόπειρες συμφιλίωσης με τη Φατάχ. Το 2021, έγινε μια συμφωνία με στόχο την ενοποίηση της παλαιστινιακής διακυβέρνησης. Ωστόσο, αυτές οι προσπάθειες έχουν συχνά αντιμετωπίσει σημαντικές προκλήσεις, υπογραμμίζοντας τις βαθιές διαιρέσεις εντός της παλαιστινιακής πολιτικής.
