Το καθεστώς των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν εξέδωσε νέο Ποινικό Κώδικα με διάταγμα, θεσπίζοντας αυστηρότερες ποινές για την κακομεταχείριση ζώων από ό,τι για σοβαρή ενδοοικογενειακή βία σε βάρος γυναικών και κατοχυρώνοντας νομικά διακρίσεις με βάση το φύλο και την κοινωνική θέση.
Το Διάταγμα υπ’ αριθμόν 12, 60 σελίδων και 119 άρθρων, υπογράφηκε τον Ιανουάριο από τον ανώτατο ηγέτη των Ταλιμπάν Χιμπατουλάχ Αχουντζάντα. Ο ύπατος αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, δήλωσε στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στη Γενεύη ότι ο νέος κώδικας περιλαμβάνει διατάξεις που παραβιάζουν τις διεθνείς νομικές υποχρεώσεις της χώρας και κάλεσε τις αφγανικές αρχές να τον αποσύρουν.
Μεταξύ άλλων, ο κώδικας προβλέπει ποινές για γυναίκες που επισκέπτονται συγγενείς χωρίς την άδεια του συζύγου τους, ενώ αναγνωρίζει στους συζύγους και στους επικεφαλής της οικογένειας την εξουσία να επιβάλλουν τιμωρίες εντός του σπιτιού. Επιτρέπει επίσης τη χρήση σωματικής τιμωρίας για σειρά παραπτωμάτων, νομιμοποιώντας, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, τη βία κατά γυναικών και παιδιών. Παράλληλα, ποινικοποιεί την κριτική προς τη de facto ηγεσία και τις πολιτικές της, περιορίζοντας την ελευθερία έκφρασης και συνάθροισης.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του διατάγματος, άνδρας που χτυπά τη σύζυγό του και της προκαλεί εμφανές τραύμα ή μώλωπα αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης 15 ημερών, εφόσον η γυναίκα καταφέρει να αποδείξει την υπόθεση ενώπιον δικαστή. Αντίθετα, γυναίκα που μεταβαίνει στο πατρικό της και παραμένει εκεί χωρίς άδεια του συζύγου της τιμωρείται με τρεις μήνες φυλάκιση, ενώ ποινές προβλέπονται και για συγγενείς που δεν τη στέλνουν πίσω.
Αυστηρότερη είναι η ποινή για τη διοργάνωση αγώνων μεταξύ ζώων ή πτηνών, που φτάνει τους πέντε μήνες φυλάκισης. Οι κυνομαχίες και οι κοκορομαχίες αποτελούσαν διαδεδομένη πρακτική στη χώρα, αλλά είχαν απαγορευθεί μετά την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία το 2021.
Η ειδική αντιπρόσωπος του ΟΗΕ για τις γυναίκες στο Αφγανιστάν, Σούζαν Φέργκιουσον, ανέφερε ότι ο νέος κώδικας καταργεί ουσιαστικά την ισότητα ανδρών και γυναικών ενώπιον του νόμου, τοποθετώντας τους συζύγους σε θέση εξουσίας και περιορίζοντας τη δυνατότητα των γυναικών να αναζητήσουν προστασία ή δικαιοσύνη.
Ο κώδικας προβλέπει επίσης διαφορετική μεταχείριση για το ίδιο αδίκημα ανάλογα με την κοινωνική τάξη. Θρησκευτικοί λόγιοι και υψηλόβαθμα πρόσωπα μπορεί να λάβουν απλή προειδοποίηση, ενώ για πολίτες χαμηλότερης κοινωνικής θέσης προβλέπεται φυλάκιση ή και σωματική τιμωρία. Σε περιπτώσεις όπου επιβάλλονται έως 39 μαστιγώσεις, αυτές πρέπει να κατανέμονται σε διαφορετικά σημεία του σώματος.
Η διαφοροποίηση δεν ισχύει σε υποθέσεις ανθρωποκτονίας, όπου η ποινή είναι θανατική, ούτε στην περίπτωση προσβολής του Προφήτη Μωάμεθ, αν και σε αυτή την περίπτωση η θανατική ποινή μπορεί να μετατραπεί σε εξαετή φυλάκιση εφόσον ο κατηγορούμενος μετανοήσει.
Ο Φόλκερ Τουρκ κάλεσε τις αφγανικές αρχές να αναθεωρήσουν την πορεία τους, τονίζοντας ότι ο αποκλεισμός των γυναικών και των κοριτσιών από την κοινωνική και δημόσια ζωή υπονομεύει το μέλλον της χώρας.
Με πληροφορίες από Associated Press
