ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΜΟΥ είχε κάνει την πιο δυσάρεστη εντύπωση στις περιβόητες πλέον δηλώσεις του Βιμ Βέντερς στο Φεστιβάλ του Βερολίνου ήταν ότι δεν περιέλαβαν κανένα ίχνος στοιχειώδους ενσυναίσθησης για το ζήτημα της γενοκτονίας στη Γάζα, στη σχετική ερώτηση που του ετέθη και που πυροδότησε το «αντιπολιτικό» του διάβημα. Σε κάθε περίπτωση όμως, μπορούσα να δεχτώ, αν όχι να καταπιώ, ότι αυτή ήταν η άποψή του – Γερμανός είναι εξάλλου, η νευρωτική έγνοια των θεσμών της πατρίδας του να μην ενοχληθεί το Ισραήλ πάση θυσία είναι δεδομένη – όσο απίστευτα επιπόλαιη και άμεσα παρεξηγήσιμη κι αν μοιάζει μέσα στην εκνευριστική της ασάφεια.
Και τέλος πάντων, επειδή κάποτε έκανε και κάποιες αγαπημένες μας ταινίες, αυτό δεν σημαίνει ότι τον παντρευτήκαμε κιόλας. Από το σημείο αυτό μέχρι την επιδεικτική ανάρτηση πανό που να γράφει με γνήσιο γηπεδικό οίστρο “Fuck off Wenders” (με κεφαλαία), όπως έκαναν οι συντελεστές της ταινίας UCHRONIA κατά την προβολή της στο Βερολίνο, υπάρχει μια απόσταση που δεν ξέρω πόσο νόημα έχει να τη διασχίσει κανείς και εν τέλει, πόσο καλό κάνει στον σκοπό, που είναι η εγρήγορση και η ευαισθητοποίηση για μια γενοκτονία που εξακολουθεί να διεξάγεται κάθε μέρα.
«Κάθε ταινία είναι πολιτική», έλεγε κάποτε ο ίδιος ο Βέντερς. «Οι πιο πολιτικές μάλιστα από όλες είναι εκείνες που προσποιούνται ότι δεν είναι: οι ταινίες «ψυχαγωγίας».
Ίσως όμως δεν θα έπρεπε να προκαλέσουν τόση έκπληξη οι δηλώσεις του, ειδικά αν είχε δει κανείς την τελευταία ταινία του, το προσφιλές σε πολλούς Perfect Days, αυτή την σεντιμεντάλ μπαλάντα της ασάφειας και της υποταγής, εκτός πολιτικής, εκτός ιστορίας, τυλιγμένης σε ζεν χρυσόχαρτο.
Αλλά το πιο λυπηρό ήταν ότι, περισσότερο απ’ όλα, έμοιαζε να είναι η δραματοποίηση της φαντασίωσης ενός χίπστερ περασμένης ηλικίας που λαχταρά την επιστροφή στην χαμένη Εδέμ του αναλογικού κόσμου.
«Κάθε ταινία είναι πολιτική», έλεγε κάποτε ο ίδιος ο Βέντερς. «Οι πιο πολιτικές μάλιστα από όλες είναι εκείνες που προσποιούνται ότι δεν είναι: οι ταινίες «ψυχαγωγίας». Αυτές είναι οι πιο πολιτικές ταινίες που υπάρχουν, επειδή απορρίπτουν την πιθανότητα αλλαγής. Σε κάθε καρέ σου λένε ότι όλα είναι καλά όπως είναι. Είναι μια συνεχής διαφήμιση για τα πράγματα ως έχουν».
Μπορεί κάποιος να διαφωνεί ή να συμφωνεί με τις πρόσφατες δηλώσεις του Βέντερς, αλλά μου φαίνεται αδιανόητο να φτάσει στο σημείο να «συγκινηθεί βαθύτατα» από την τοποθέτησή του, όπως λέει ο Νικ Κέιβ ότι του συνέβη, στο κείμενο στήριξης που έγραψε για τον βετεράνο σκηνοθέτη και παλαιό του φίλο, σημειώνοντας πόσο «θλίβεται» για «την τροπή που έχει πάρει η τέχνη στη συγκυρία που διανύουμε».
Ως επιφανής ροκ δημογέροντας, ο Αυστραλός πρώην δανδής του εκλεκτικού σκότους έχει κατοχυρωθεί τα τελευταία χρόνια, στην «χρυσή» του ωριμότητα, στο πόστο ενός λόγιου (πλην όμως ορθολογιστή) εξάγγελου της συντήρησης, μέσα από διάφορες θέσεις του, εξόχως πολιτικές, παρά και την δική του δυσανεξία με τον όρο: την εξίσωση των νεοναζί με τους antifa, το υπέρμετρο δέος του με το μαυσωλείο της βασιλικής οικογένειας, την δριμεία αντίθεση του στο πολιτιστικό μποϊκοτάρισμα του Ισραήλ, κλπ. Σα να υπερασπίζεται με κάθε τρόπο ένα συγκεκριμένο προνόμιο και μια συγκεκριμένη ελίτ στην οποία θεωρεί ότι πλέον ανήκει. Έκαστος εφ' ω ετάχθη. Εκεί καταλήγει η συζήτηση.
