Στο πρώτο του ταξίδι στο εξωτερικό, ο Πάπας Λέων ΙΔ’ επισκέπτεται την Τουρκία για να συμμετάσχει στις εκδηλώσεις για τα 1.700 χρόνια από τη Σύνοδο της Νίκαιας, σε μια επίσκεψη που αναζωπυρώνει τις ελπίδες για την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, η οποία παραμένει κλειστή από το 1971.
Η Σχολή, χτισμένη στο νησί Χάλκη (Heybeliada), απέναντι από την Κωνσταντινούπολη, υπήρξε επί δεκαετίες το βασικό θεολογικό κέντρο του Οικουμενικού Πατριαρχείου και εκπαίδευσε γενιές Ορθοδόξων κληρικών και θεολόγων. Μεταξύ των αποφοίτων της είναι και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, ο οποίος ηγείται περίπου 300 εκατομμυρίων Ορθοδόξων σε όλο τον κόσμο.
Η Θεολογική Σχολή της Χάλκης έκλεισε το 1971 βάσει νομοθεσίας που απαγόρευε την ιδιωτική ανώτατη εκπαίδευση. Παρά την άρση αυτών των περιορισμών τα επόμενα χρόνια, η Σχολή δεν άνοιξε ξανά, παρά τις συνεχείς διεθνείς παρεμβάσεις.
Ανανεωμένες προσδοκίες για πρόοδο διατυπώθηκαν έπειτα από τη συνάντηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, τον Σεπτέμβριο, όπου το ζήτημα συζητήθηκε ανοιχτά. Ο Ερντογάν είχε δηλώσει τότε ότι η Άγκυρα «θα κάνει το μέρος της», ενώ παλαιότερα είχε συνδέσει την επαναλειτουργία με αντίστοιχες ενέργειες της Ελλάδας για τα δικαιώματα της μουσουλμανικής μειονότητας.
Παράλληλα, οι εργασίες ανακαίνισης στη Χάλκη βρίσκονται σε εξέλιξη. Ένας όροφος με κελιά κληρικών και δύο αίθουσες διδασκαλίας έχουν ήδη ολοκληρωθεί και είναι έτοιμες να υποδεχθούν φοιτητές.
«Η επαναλειτουργία θα ωφελήσει την Τουρκία και τις μειονότητες»
Ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ελπιδοφόρος εξέφρασε ιδιαίτερη αισιοδοξία σε συνέντευξή του στο Associated Press. Όπως ανέφερε, επιτροπή με εκπροσώπους του Οικουμενικού Πατριαρχείου και της τουρκικής κυβέρνησης έχει ξεκινήσει συζητήσεις για το άνοιγμα της Σχολής, ενώ εκτίμησε ότι θα μπορούσε να λειτουργήσει ξανά από την επόμενη ακαδημαϊκή χρονιά.
«Το να παραμένει ένα τέτοιο σχολείο κλειστό επί μισό αιώνα αποτελεί πολιτικό και διπλωματικό αναχρονισμό», είπε. «Σε μια χώρα με τόσα ιδιωτικά πανεπιστήμια, το να παραμένει μόνο η Χάλκη κλειστή δεν ωφελεί κανέναν».
Η Θεολογική Σχολή της Χάλκης εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς για την ορθόδοξη παράδοση και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η Αγνής Καλτσογιάννη, εκπαιδευτικός από την Ελλάδα που επισκέφθηκε τον χώρο, σημείωσε ότι η επαναλειτουργία θα μπορούσε να αποτελέσει «αφετηρία πολιτιστικού διαλόγου» και εργαλείο βελτίωσης των σχέσεων των δύο χωρών.
Ο Αρχιεπίσκοπος Ελπιδοφόρος, ο οποίος διετέλεσε ηγούμενος στη Χάλκη επί οκτώ χρόνια, χαρακτήρισε τη Σχολή φορέα ενός πνεύματος «ανοιχτού σε διάλογο, νέες ιδέες και συνύπαρξη», μακριά από εθνικισμούς και μισαλλοδοξία. «Ο κόσμος έχει ανάγκη από μία σχολή με αυτό το πνεύμα», τόνισε.
Με πληροφορίες από Associated Press
