Τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα αποτελούν πλέον μέρος του Καταλόγου της Παγκόσμιας Κληρονομιάς «μετά από μια ιστορική απόφαση».
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, παρούσα κατά την αναγγελία της εγγραφής, κατά την ολοκλήρωση της διαδικασίας της εγγραφής, έκανε την ακόλουθη δήλωση: «Είναι μια μέρα ορόσημο για την πατρίδα μας, για τον ελληνικό λαό, για την Κρήτη, για τον Πολιτισμό στη μακρά ιστορική του διάρκεια. Με την εγγραφή των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, ο μινωικός πολιτισμός, ένας από λαμπρότερους πολιτισμούς του προϊστορικού Αιγαίου αναγνωρίζεται και καθιερώνεται παγκοσμίως. Τα εντυπωσιακά αρχιτεκτονικά κατάλοιπα των μινωικών ανακτορικών συγκροτημάτων, που σώζονται σε όλη την Κρήτη, αποτελούν τους αυθεντικούς εκφραστές αυτού του πολιτισμού. Τα ανάκτορα δεν ήταν μόνο διοικητικά και οικονομικά κέντρα. Ήταν κέντρα πολιτισμού, τέχνης και τεχνολογικής καινοτομίας. Δημιουργήματα υψηλής τέχνης και αισθητικής, μνημειακής αρχιτεκτονικής, με ανεπτυγμένο σύστημα γραφής και διοίκησης, και με ισχυρές εμπορικές και πολιτισμικές επαφές με τους λαούς της Ανατολικής Μεσογείου. Η ανάδειξη του Μινωικού πολιτισμού μάς επιτρέπει να κατανοούμε καλλίτερα τις απαρχές του ευρωπαϊκού πολιτισμικού γίγνεσθαι, καθιερώνοντας την Κρήτη ως κοιτίδα πολιτισμού παγκόσμιας σημασίας. Ευχαριστώ από τα βάθη της καρδιάς μου όλους όσους συνετέλεσαν σε αυτή την επιτυχία της χώρας μου. Τους θεσμικούς εκπροσώπους της UNESCO και του Κέντρου Παγκόσμιας Κληρονομιάς -και ιδιαίτερα τον Διευθυντή του Lazare Eloundou- το Υπουργείο Εξωτερικών και τη Μόνιμη Ελληνική Αντιπροσωπεία -τον επικεφαλής της Γιώργο Κουμουτσάκο- την Περιφέρεια Κρήτης και προσωπικά τον Σταύρο Αρναουτάκη, και φυσικά, τους συνεργάτες μου στο Υπουργείο Πολιτισμού -στα πρόσωπα της Διευθύντριας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Έλενας Κουντούρη, της τμηματάρχου Ντίνας Μπενίση και του Διευθυντή Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων Θέμη Βλαχούλη - και τους αντιπροσώπους μας στην Επιτροπή Παγκόσμιας Κληρονομιάς -στο πρόσωπο της Ευγενίας Γερούση. Χάρη στη σκληρή δουλειά τους, την μακρά εμπειρία τους, τη γνώση και την αφοσίωσή τους, γίναμε όλοι εξαιρετικά περήφανοι».
Τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα αποτελούν το πλέον εμβληματικό στοιχείο της ταυτότητας του μινωικού πολιτισμού, ενός από τους πιο αξιόλογους προϊστορικούς πολιτισμούς της Ανατολικής Μεσογείου που αναπτύχθηκε στη διάρκεια δύο χιλιετιών (2800-1100 π.Χ.). Η μινωική κληρονομιά, κιβωτός και θησαυροφυλάκιο αξιών, μύθων και κοινωνικών ιδεών, έχει επηρεάσει τη καλλιτεχνική και πνευματική σκέψη διανύοντας ιστορική τροχιά πολλών χιλιετηρίδων. Ο θρύλος του σύνθετου και χαώδους Λαβύρινθου που σχεδιάστηκε για τον βασιλιά Μίνωα, ένα θαύμα της μηχανικής, που συμβόλιζε τη δημιουργικότητα και την πολυπλοκότητα και αντανακλά την κατασκευαστική πολυπλοκότητα και τη μνημειακότητα των ανακτόρων, αποτελεί μέχρι και σήμερα σύμβολο δαιδαλώδους οργάνωσης με παγκόσμια αναγνώριση ως προς την ορολογία, τη μορφή. Παράλληλα, η μινωική τέχνη με τα φυσιοκρατικά χαρακτηριστικά της επηρεάζει τη καλλιτεχνική δημιουργική σύνθεση σε ολόκληρο τον κόσμο, σε ποικίλους τομείς όπως η φιλοσοφία, η ζωγραφική, η λογοτεχνία, η μουσική, η ποίηση, το θέατρο και ο κινηματογράφος.
Μινωικά Ανάκτορα στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO: Πώς ελήφθη η απόφαση
Τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα συνιστούν την πιο αυθεντική και αντιπροσωπευτική έκφραση της ακμάζουσας μινωικής κοινωνίας προσφέροντας τεκμήρια πρώιμης αστικής ανάπτυξης και αποκαλύπτοντας σύνθετες κοινωνικοπολιτικές δομές, λειτουργικά οργανωμένες γύρω από ένα ιεραρχημένο διοικητικό σύστημα. Ήταν διοικητικά, οικονομικά και θρησκευτικά κέντρα, η σύνθετη αρχιτεκτονική μορφών των οποίων, με επιρροές από την Αίγυπτο και την Εγγύς Ανατολή, σχεδιάστηκε για να εξυπηρετεί τις ποικίλες ανάγκες και λειτουργίες μίας ιεραρχημένης κοινωνίας. Τα μνημεία αυτά συνιστούν διαχρονικά σημείο αναφοράς στην ιστορία της ανθρωπότητας καθώς παρέχουν υλικές μαρτυρίες για την ανάπτυξη πρώιμων οικονομικών συστημάτων, όπως η γεωργία, η κτηνοτροφία και το θαλάσσιο εμπόριο. Αποτελούν επίσης πολύτιμη πηγή τεκμηρίωσης για τα δύο αρχαιότερα συστήματα γραφής στην Ευρώπη- την Κρητική Ιερογλυφική και τη Γραμμική Α- τα οποία επινοήθηκαν στην Κρήτη ήδη από τις αρχές της 2ης χιλιετίας π.Χ.
Την ευθύνη της συγκρότησης του φακέλου της υποψηφιότητας ανέλαβε η Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, σε συνεργασία με τις Εφορείες Αρχαιοτήτων Κρήτης και την δυναμική υποστήριξη της Περιφέρειας Κρήτης. Για την αρχαιολογική τεκμηρίωση του φακέλου πολύτιμη ήταν η συνδρομή των Ξένων Αρχαιολογικών Σχολών και των διευθυντών των συστηματικών ανασκαφικών ερευνών, που δραστηριοποιούνται στην Κρήτη. Το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, διά του Τμήματος Φυσικής Περιβάλλοντος-Μετεωρολογίας συνέβαλε τα μέγιστα στην τεκμηρίωση των κινδύνων που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή, ενώ η πανεπιστημιακή κοινότητα συνεισέφερε δαψιλώς στην τεκμηρίωση εξειδικευμένων θεμάτων της μινωικής αρχαιολογίας. Ο φάκελος εμπλουτίστηκε με πλήθος στοιχείων που πολύ πρόθυμα παρείχαν φορείς και Υπηρεσίες της τοπικής αυτοδιοίκησης, εξωτερικοί συνεργάτες και εμπειρογνώμονες, ενώ ιδιαίτερα σημαντική ήταν η συμβολή του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας ως προς την κατάρτιση σχεδίων αντιμετώπισης κινδύνων, με τα οποία εμπλουτίστηκε το Διαχειριστικό Σχέδιο. Επιπλέον, σε άριστη συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης εκπονήθηκε στρατηγική, «Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης (ΟΧΕ) «Πολιτιστικές Διαδρομές Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων», με κύριο αντικείμενο την αναβάθμιση της εμπειρίας των επισκεπτών στα μινωικά ανακτορικά κέντρα.
Μινωικά Ανάκτορα στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO: Είναι «μια ιστορική απόφαση»
Στην αναγνώριση της οικουμενικής αξίας του Μινωικού πολιτισμού από την UNESCO, αναφέρθηκε χθες, με ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. «Με την απόφαση της 47ης συνόδου της επιτροπής παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO, αναγνωρίζεται διεθνώς η εξέχουσα οικουμενική αξία του Μινωικού πολιτισμού. Ενός από τους λαμπρότερους του προϊστορικού Αιγαίου, που γεννήθηκε στην Κρήτη για να αποτελέσει ρίζα της ευρωπαϊκής σκέψης και αισθητικής» σημειώνει ο πρωθυπουργός.
«Έτσι, η αρπαγή της Ευρώπης από τον Δία, όπως και ο μίτος της Αριάδνης επιστρέφουν από την αρχαία ελληνική μυθολογία στη σύγχρονη ζωή, μεταφέροντας τα διαχρονικά της μηνύματα. Με πρώτο ανάμεσά τους, το δίδαγμα του διαρκή αγώνα για ελευθερία και πρόοδο του ανθρώπου» προσθέτει, επισημαίνοντας ότι η εξέλιξη αυτή, που χαροποιεί κάθε Ελληνίδα και Έλληνα, είναι το επιστέγασμα μιας πολύχρονης και επίμονης συλλογικής προσπάθειας, στην οποία αξίζει να θυμηθούμε ότι συμμετείχε με πάθος και η αείμνηστη Μαριάννα Βαρδινογιάννη. «Πρόκειται για μία δικαίωση που τιμά τη μνήμη της».
Επίσης, ο πρωθυπουργός συγχαίρει το υπουργείο Πολιτισμού και τη μόνιμη αντιπροσωπεία μας στην UNESCO, καθώς και την περιφέρεια Κρήτης και όλους τους φορείς που συνεργάστηκαν, προετοιμάζοντας τον φάκελο της υποψηφιότητας. «Σε δύσκολους καιρούς, ένας ακόμη ευγενής στόχος της χώρας μας έγινε πραγματικότητα!» αναφέρει ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην UNESCO, Γιώργος Κουμουτσάκος, σε δήλωσή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, τονίζει πως «η UNESCO έβαλε στην Κνωσό, στη Φαιστό, στα Μάλια, στη Ζάκρο, στη Ζώμινθο, στη Κυδωνία, δική της σφραγίδα κύρους, αναγνωρίζοντας τη σπουδαιότητα και τη μοναδικότητα του μινωικού πολιτισμού. Ενός πολιτισμού που έλαμψε πριν από 5.000 χρόνια, με την πολιτιστική του δημιουργία, την ανάπτυξη του εμπορίου σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο και τη διαμόρφωση μιας στιβαρής κοινωνικής δομής που είχε στο επίκεντρό της τα ανακτορικά κέντρα. Ενός πολιτισμού που ταυτόχρονα πίστευε στη χαρά της ζωής, όπως αποδεικνύουν οι γνωστές σε όλον το κόσμο τοιχογραφίες. Η ιστορική αυτή απόφαση είναι για την Ελλάδα, για την Κρήτη, και για όλους μας, πηγή χαράς και υπερηφάνειας, αλλά ταυτόχρονα και μεγάλης ευθύνης: για να προστατεύσουμε και να διατηρήσουμε, με όλες μας τις δυνάμεις, αυτό το μοναδικής σημασίας πολιτισμικό αγαθό. Κάθε μεγάλη επιτυχία είναι αποτέλεσμα συλλογικής, όχι ατομικής προσπάθειας. Ευχαριστώ από την καρδιά μου όλους εκείνους στο Υπουργείο Πολιτισμού, στο Υπουργείο Εξωτερικών και τους συνεργάτες μου στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στην UNESCO που εργάστηκαν με πίστη, αφοσίωση και υψηλό επαγγελματισμό, ώστε να φτάσουμε στο αποτέλεσμα αυτό. Η συνεργασία όλων υπήρξε άψογη. Ένα μεγάλο ευχαριστώ και συγχαρητήρια στην Υπουργό Πολιτισμού, κα Λίνα Μενδώνη που καθοδήγησε με αποφασιστικότητα και γνώση όλη αυτή την εθνικής εμβέλειας προσπάθεια».
Επίσης, με ανάρτησή της σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης η υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλλογιάννη χαιρέτισε την απόφαση της UNESCO τονίζοντας ότι «με μια ομόφωνη απόφαση κατά την 47η Σύνοδο της UNESCO τα μινωικά ανάκτορα της Κνωσού ανακηρύχθηκαν σήμερα ως Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Πρόκειται για μια απόφαση που το Υπουργείο Τουρισμού χαιρετίζει με ενθουσιασμό καθώς βασίστηκε στην πολιτιστική αξία, την ιστορική σημασία και τη μοναδικότητα των συγκεκριμένων μνημείων».
Όπως σημείωσε η υπουργός, «σε μια ευτυχή συγκυρία ξεναγήθηκα νωρίτερα σήμερα στον αρχαιολογικό χώρο της Κνωσού, κέντρο του Μινωικού πολιτισμού συνοδεία της αρχαιολόγου κας. Ελίζας Καβουλάκη. Η σημαντική πόλη της Κνωσού με συνεχή ζωή από τα νεολιθικά χρόνια μέχρι και τον 5ο αιώνα π.Χ. άκμασε από τον 17ο έως και τον 15ο αιώνα π.Χ. και υπήρξε σημαντικό πολιτικό και οικονομικό κέντρο με παράλληλη ανάπτυξη των τεχνών. Οι αρχαιολογικές ανασκαφές του Μίνωα Καλοκαιρινού και κυρίως του Sir Arthur Evans που στο πρώτο τέταρτο του 20ου αιώνα προχώρησε σε αναστηλώσεις των κτιρίων και αποδόσεις των εξαιρετικών τοιχογραφιών, χαρίζουν στους επισκέπτες την ευκαιρία για ένα μοναδικό ταξίδι στον πολιτιστικό πλούτο της Αρχαίας Ελλάδας. Η Ελλάδα και ο τουρισμός της, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον πολιτισμό, καθώς είναι αυτός που μας καθορίζει και αντιπροσωπεύει την ταυτότητά μας. Στον βιώσιμο και ποιοτικό κύκλο ανάπτυξης του ελληνικού τουρισμού, που αποτελεί στρατηγική του Υπουργείου Τουρισμού, ο πολιτισμός είναι τουριστικός πόρος υψηλής αξίας. Οφείλουμε να τον διαφυλάξουμε και να τον προστατέψουμε για τις επόμενες γενιές».
