Πώς η Tate δεν αγόρασε έναν πλαστό Βαν Γκογκ και ας πουλιόταν 20.000 λίρες

Πώς η Tate δεν αγόρασε ένα πλαστό βαν Γκογκ και ας πουλιόταν 20.000 λίρες Facebook Twitter
Η πλαστή προσωπογραφία του Βαν Γκογκ. Φωτ.: Stefan Koldehoff, Cologne
0

Κάθε τόσο ο καταπληκτικός ερευνητής δημοσιογράφος Μάρτιν Μπέιλι, φανατικός θαυμαστής του έργου του Βαν Γκογκ, αποκαλύπτει μια ζουμερή ιστορία. Αποκάλυψε πώς η Tate σκέφτηκε για λίγο να αποκτήσει μια αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ - η οποία αργότερα αποδείχθηκε πως ήταν πλαστή.

Το 1953 προσφέρθηκε στην Tate μια αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ από μια γυναίκα από το Λονδίνο. Η τιμή ήταν 19.500 λίρες, τιμή μεγαλύτερη από οποιοδήποτε άλλο έργο του Βαν Γκογκ που είχε βγει σε δημοπρασία μέχρι εκείνη τη στιγμή.

Η αδημοσίευτη αλληλογραφία στο αρχείο της Tate αποκαλύπτει την ιστορία. Στις 8 Απριλίου 1953, ο διευθυντής της Tate στο Λονδίνο, Τζον Ρόθενσταϊν, απάντησε στην προσφορά του πωλητή: «Φοβάμαι ότι η εν λόγω εικόνα θα ήταν εντελώς πέρα από τους πόρους των διαχειριστών μας».

Η αυτοπροσωπογραφία, που υποτίθεται ζωγραφίστηκε στην Προβηγκία το 1888-89, είχε εμφανιστεί για πρώτη φορά το 1927 στη γκαλερί του Otto Wacker στο Βερολίνο. Τον επόμενο χρόνο ο Wacker προσπάθησε να πουλήσει πάνω από 30 πίνακες του Βαν Γκογκ, οι οποίοι ισχυρίστηκε ότι προέρχονταν από έναν ανώνυμο Ρώσο αριστοκράτη που είχε καταφύγει στην Ελβετία. Αν και οι φωτογραφίες έγιναν δεκτές από ορισμένους κορυφαίους ειδικούς, άλλοι κατήγγειλαν ότι πολλές από αυτές ήταν ψεύτικες. Ο Wacker οδηγήθηκε σε δίκη το 1932 και κρίθηκε ένοχος για απάτη.

Εν τω μεταξύ, μερικοί από τους πίνακες του Wacker είχαν αγοραστεί από την γκαλερί Matthiesen του Βερολίνου, συμπεριλαμβανομένης αυτής της αυτοπροσωπογραφίας. Αυτή η εικόνα είχε τους υποστηρικτές της. Ο έγκριτος Ολλανδός ιστορικός τέχνης H.P. Μπρέμερ πίστευε ότι ο πίνακας ήταν γνήσιος, όπως και η σημαντική συλλέκτης που συμβούλευε, η Έλεν Κρέλερ Μίλερ. Το 1929 η Κρέλερ Μίλερ που μετά το μουσείο Βαν Γκογκ έχει τη μεγαλύτερη συλλογή έργων του προσπάθησε να αγοράσει την αυτοπροσωπογραφία από τον Matthiesen για το μουσείο που έφτιαχνε, αλλά τσακώθηκαν για την τιμή και η πώληση δεν προχώρησε ποτέ.

Το 1939 η αυτοπροσωπογραφία δημοσιεύτηκε ως αυθεντική στον κατάλογο raisonné του Βαν Γκογκ που συνέταξε ο ειδικός Jacob-Baart de la Faille. Η περίληψή της εκεί του σίγουρα θα ενθάρρυνε την Tate να πιστέψει στην αυθεντικότητά της. Ο De la Faille κατέγραψε επίσης ότι ο πίνακας ανήκε στον Sam van Deventer, σύμβουλο της Κρέλερ Μίλερ που έγινε διευθυντής του μουσείου της μετά τον θάνατό της αργότερα εκείνο το έτος.

Την ίδια χρονιά, το 1939, δημοσιεύτηκε μια αναπαραγωγή της αυτοπροσωπογραφίας στον κατάλογο της συλλογής του Μουσείου Κρέλερ Μίλερ στον πρόλογο του βιβλίου. Δεν είναι σαφές εάν ο πίνακας ανήκε στην Κρέλερ Μίλερ ή, πιο πιθανό, ήταν δανεικός από τον σύμβουλό της, Βαν Ντέβεντερ. Σε κάθε περίπτωση, μετά τον θάνατό της η αυτοπροσωπογραφία φαίνεται να ήταν ιδιοκτησία του Βαν Ντέβεντερ.

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ο Βαν Ντέβεντερ συνεργάστηκε με τους Ναζί κατακτητές. Το 1945 απολύθηκε από τη θέση του διευθυντή μουσείου και τέσσερα χρόνια αργότερα κατηγορήθηκε για απάτη. Πέθανε το 1972.

Η αυτοπροσωπογραφία έφυγε από τη συλλογή του Βαν Ντέβεντερ υπό άγνωστες συνθήκες. Άγνωστη είναι επίσης η ταυτότητα της Λονδρέζας που πρόσφερε τον πίνακα στην Tate το 1953, καθώς το όνομά της έχει διαγραφεί από τα αρχειακά έγγραφα. Μπορεί κάλλιστα να ενεργούσε για λογαριασμό του Βαν Ντέβεντερ.

Αφού η Tate αρνήθηκε την προσφορά, η αυτοπροσωπογραφία εξαφανίστηκε. Στην έκδοση του 1970 του καταλόγου του de la Faille, καταγράφεται ότι «απορρίφθηκε» - και από τότε κανένας σοβαρός ειδικός δεν τον έχει αποδεχτεί ως Βαν Γκογκ. Ο σημερινός ιδιοκτήτης του παραμένει ανώνυμος, αν και ο πίνακας πιστεύεται ότι βρίσκεται στη Γερμανία.

Πώς η Tate δεν αγόρασε ένα πλαστό βαν Γκογκ και ας πουλιόταν 20.000 λίρες Facebook Twitter
Η αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ με καβαλέτο (Δεκέμβριος 1887-Φεβρουάριος 1888) και η αυτοπροσωπογραφία του αφιερωμένη στον Πωλ Γκωγκέν (Σεπτέμβριος 1888). Credits: Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Foundation) and Fogg Museum, Harvard Art Museums, Cambridge, Massachusetts

Οι κύριες πηγές του πλαστογράφου ήταν δύο αυθεντικές αυτοπροσωπογραφίες, το ένα που δείχνει τον καλλιτέχνη στο καβαλέτο (Δεκέμβριος 1887-Φεβρουάριος 1888) και το άλλο ζωγραφισμένο για τον Πωλ Γκωγκέν (Σεπτέμβριος 1888).

Όπως συχνά συμβαίνει, ένα πλαστό μπορεί να φαίνεται αξιόπιστο τη στιγμή που παράγεται, αλλά δεκαετίες αργότερα είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι ξεγέλασε ποτέ τους ειδικούς.

Η τιμή του πίνακα είναι μια υπενθύμιση του πώς οι τιμές του Βαν Γκογκ έχουν πάει στα ύψη από τότε που προσφέρθηκε στην Tate για 19.500 λίρες.

Τον Νοέμβριο του 2022 το έργο Orchard with Cypresses πωλήθηκε στον οίκο Christie's για 117 εκατομμύρια δολάρια.

Πολιτισμός
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Μετά το «Baby Reindeer», ο Ρίτσαρντ Γκαντ επιστρέφει με το σκοτεινό «Half Man»

Πολιτισμός / Μετά το «Baby Reindeer», ο Ρίτσαρντ Γκαντ επιστρέφει με το σκοτεινό «Half Man»

Ο Ρίτσαρντ Γκαντ επιστρέφει με το «Half Man» σε έναν ρόλο που τον βγάζει εντελώς έξω από τη γνώριμη περσόνα του. Στις Κάννες μίλησε για την ανδρική βία, τη σωματική μεταμόρφωση και το γιατί η αυθεντικότητα είναι, για εκείνον, το μόνο αληθινό μυστικό μιας επιτυχίας.
THE LIFO TEAM
Από τη «Χορτοφάγο» στο Light and Thread: γιατί η Χαν Κανγκ μιλά σήμερα για την τέχνη σαν ανάγκη επιβίωσης

Πολιτισμός / Από τη «Χορτοφάγο» στο Light and Thread: γιατί η Χαν Κανγκ μιλά σήμερα για την τέχνη σαν ανάγκη επιβίωσης

Με αφορμή το Light and Thread, το πρώτο της nonfiction βιβλίο στα αγγλικά, η νομπελίστρια Χαν Κανγκ μιλά για τη βία, το πένθος, τη μνήμη και τη γραφή ως πράξη επιμονής. Και για το ελληνικό κοινό που έχει ήδη αγαπήσει τη «Χορτοφάγο» και το «Μάθημα ελληνικών», θυμίζει γιατί η λογοτεχνία της δεν παρηγορεί από τον κόσμο, αλλά σε εμποδίζει να νεκρωθείς μέσα του.
THE LIFO TEAM
Turner Prize 2026: Μια βραχεία λίστα με έντονο πολιτικό φορτίο και γλυπτική ουσία.

Πολιτισμός / Ανακοινώθηκε η βραχεία λίστα του Turner Prize 2026

Ανακοινώθηκε η βραχεία λίστα του Turner Prize 2026, με τους Σιμίον Μπάρκλεϊ, Κίρα Φρέιζε, Μαργκερίτ Ιμιό και Τανόα Σάσρακου να διεκδικούν το σημαντικότερο βρετανικό βραβείο σύγχρονης τέχνης. Η φετινή τετράδα δίνει έμφαση στην εγκατάσταση και την περφόρμανς, με έργα που ανατέμνουν τη φυλή, την τάξη και την πολιτική ιστορία του πετρελαίου.
THE LIFO TEAM
ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΒΕΝΕΤΙΑΣ ΜΑΓΚΙ ΤΖΙΛΕΝΧΑΛ

Πολιτισμός / Φεστιβάλ Βενετίας 2026: Η Μάγκι Τζίλενχαλ ορίστηκε πρόεδρος της κριτικής επιτροπής

«Η Βενετία πάντα υποστήριζε τις ειλικρινείς, ξεχωριστές φωνές, και είναι τιμή μου να συμβάλλω στη συνέχιση αυτής της γενναίας και απαραίτητης παράδοσης», δήλωσε η ηθοποιός
THE LIFO TEAM
Πίσω από το «Guernica», ένα μουσείο ξαναγράφει τη μοντέρνα Ισπανία

Πολιτισμός / Ο Νταλί, ο Πικάσο και το μουσείο που ξαναδιαβάζει την Ισπανία μετά τον Φράνκο

Με μια μεγάλη νέα παρουσίαση της συλλογής του, το Reina Sofía της Μαδρίτης δεν αλλάζει απλώς αίθουσες και διαδρομές. Πίσω από τον Πικάσο, τον Νταλί και τον Μιρό, ξανασυστήνει τη σύγχρονη Ισπανία ως ιστορία λογοκρισίας, εξορίας, καθυστερημένων ελευθεριών και δύσκολης μετάβασης στη δημοκρατία.
THE LIFO TEAM
Ο Ντυσάν, η γυμνή Ίβ Μπάμπιτζ και η στιγμή που το Λος Αντζελες απέκτησε δικό του μύθο

Πολιτισμός / Ο Ντυσάν, η γυμνή Ίβ Μπάμπιτζ και η στιγμή που το Λος Αντζελες απέκτησε δικό του μύθο

Με αφορμή τη μεγάλη αναδρομική του Μαρσέλ Ντυσάν στο MoMA, επιστρέφουμε σε μια από τις πιο παράξενες, σαγηνευτικές και λιγότερο γνωστές εικόνες γύρω από το όνομά του: τη φωτογραφία του 1963 με τη γυμνή Ίβ Μπάμπιτζ απέναντί του σε μια σκακιέρα. Οι σπάνιες φωτογραφίες και η ιστορία πίσω από αυτό το καρέ φωτίζουν όχι μόνο έναν μικρό μύθο της αμερικανικής τέχνης, αλλά και τη στιγμή που το Λος Αντζελες άρχισε να πιστεύει πραγματικά στον δικό του.
THE LIFO TEAM
Το «Miami Vice» επιστρέφει στη δεκαετία του ’80 με τον Μάικλ Μπ. Τζόρνταν και τον Όστιν Μπάτλερ

Πολιτισμός / Το «Miami Vice» επιστρέφει στη δεκαετία του ’80 με τον Μάικλ Μπ. Τζόρνταν και τον Όστιν Μπάτλερ

Η Universal επιβεβαίωσε επίσημα το «Miami Vice ’85», με τον Μάικλ Μπ. Τζόρνταν και τον Όστιν Μπάτλερ στους ρόλους του Ρίκο Ταμπς και του Σόνι Κρόκετ. Η νέα ταινία του Τζόζεφ Κοζίνσκι θα βγει στις 6 Αυγούστου 2027 και επιστρέφει στη λάμψη, το στιλ και τη διαφθορά του Μαϊάμι στα μέσα της δεκαετίας του ’80.
THE LIFO TEAM
Η Μέριλ Στριπ λέει ότι χωρίς τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα "δεν θα είχαμε τίποτα"

Πολιτισμός / Η Μέριλ Στριπ λέει ότι χωρίς τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα "δεν θα είχαμε τίποτα"

Λίγες μέρες πριν από την πρεμιέρα του Ο Διάβολος Φοράει Prada 2, η Μέριλ Στριπ είπε ανοιχτά αυτό που το queer κοινό ήξερε εδώ και χρόνια: ότι η Μιράντα Πρίστλι και ο κόσμος της ταινίας δεν θα είχαν την ίδια ζωή χωρίς αυτό.
THE LIFO TEAM
Η Ναόμι Γουότς γίνεται Μαργκότ Φοντέιν σε ταινία για τον πιο θρυλικό έρωτα του μπαλέτου

Πολιτισμός / Η Ναόμι Γουότς γίνεται Μαργκότ Φοντέιν σε ταινία για τον πιο θρυλικό έρωτα του μπαλέτου

Η ηθοποιός θα πρωταγωνιστήσει στο «Margot & Rudi», το νέο ρομαντικό δράμα του Άντονι Φάμπιαν, που αφηγείται τη θυελλώδη καλλιτεχνική και προσωπική σχέση της Μαργκότ Φοντέιν με τον Ρούντολφ Νουρέγιεφ
THE LIFO TEAM
Σκάρλετ Γιόχανσον, Άνταμ Ντράιβερ και Μάιλς Τέλερ πάνε Κάννες με το νέο φιλμ του Τζέιμς Γκρέι

Πολιτισμός / Σκάρλετ Γιόχανσον, Άνταμ Ντράιβερ και Μάιλς Τέλερ πάνε Κάννες

Η νέα ταινία του Τζέιμς Γκρέι, με Σκάρλετ Γιόχανσον, Άνταμ Ντράιβερ και Μάιλς Τέλερ, προστίθεται τελικά στο διαγωνιστικό πρόγραμμα του Φεστιβάλ Καννών, ενώ η Neon εξασφάλισε ήδη τα δικαιώματα για τη Βόρεια Αμερική.
THE LIFO TEAM
Φαντάσματα, γυμνά και queer στέμματα: τι δείχνει για τη φωτογραφία σήμερα η φετινή AIPAD

Πολιτισμός / Φαντάσματα, γυμνά και queer στέμματα: τι δείχνει για τη φωτογραφία σήμερα η φετινή AIPAD

Από τα αινιγματικά “ghost” prints του Andy Mattern και τα παραμορφωμένα γυμνά του Bill Brandt μέχρι τη queer ορατότητα της Zanele Muholi και το ψηφιακό άγχος της Tania Franco Klein, η φετινή φωτογραφική έκθεση AIPAD στη Νέα Υόρκη δείχνει μια φωτογραφία πιο σωματική, πιο υβριδική και πιο ανήσυχη από ποτέ.
THE LIFO TEAM
Η γκαρνταρόμπα και το βλέμμα της Νταϊάν Κίτον βγαίνουν στο σφυρί

Πολιτισμός / Η γκαρνταρόμπα και το βλέμμα της Νταϊάν Κίτον βγαίνουν στο σφυρί

Οκτώ μήνες μετά τον θάνατό της, η Bonhams ανακοινώνει τέσσερις δημοπρασίες με περισσότερα από 400 αντικείμενα από το προσωπικό αρχείο της Νταϊάν Κίτον, από ρούχα Ralph Lauren και Thom Browne μέχρι το αρχικό σενάριο του «Annie Hall»
THE LIFO TEAM