Πώς η Tate δεν αγόρασε έναν πλαστό Βαν Γκογκ και ας πουλιόταν 20.000 λίρες

Πώς η Tate δεν αγόρασε ένα πλαστό βαν Γκογκ και ας πουλιόταν 20.000 λίρες Facebook Twitter
Η πλαστή προσωπογραφία του Βαν Γκογκ. Φωτ.: Stefan Koldehoff, Cologne
0

Κάθε τόσο ο καταπληκτικός ερευνητής δημοσιογράφος Μάρτιν Μπέιλι, φανατικός θαυμαστής του έργου του Βαν Γκογκ, αποκαλύπτει μια ζουμερή ιστορία. Αποκάλυψε πώς η Tate σκέφτηκε για λίγο να αποκτήσει μια αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ - η οποία αργότερα αποδείχθηκε πως ήταν πλαστή.

Το 1953 προσφέρθηκε στην Tate μια αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ από μια γυναίκα από το Λονδίνο. Η τιμή ήταν 19.500 λίρες, τιμή μεγαλύτερη από οποιοδήποτε άλλο έργο του Βαν Γκογκ που είχε βγει σε δημοπρασία μέχρι εκείνη τη στιγμή.

Η αδημοσίευτη αλληλογραφία στο αρχείο της Tate αποκαλύπτει την ιστορία. Στις 8 Απριλίου 1953, ο διευθυντής της Tate στο Λονδίνο, Τζον Ρόθενσταϊν, απάντησε στην προσφορά του πωλητή: «Φοβάμαι ότι η εν λόγω εικόνα θα ήταν εντελώς πέρα από τους πόρους των διαχειριστών μας».

Η αυτοπροσωπογραφία, που υποτίθεται ζωγραφίστηκε στην Προβηγκία το 1888-89, είχε εμφανιστεί για πρώτη φορά το 1927 στη γκαλερί του Otto Wacker στο Βερολίνο. Τον επόμενο χρόνο ο Wacker προσπάθησε να πουλήσει πάνω από 30 πίνακες του Βαν Γκογκ, οι οποίοι ισχυρίστηκε ότι προέρχονταν από έναν ανώνυμο Ρώσο αριστοκράτη που είχε καταφύγει στην Ελβετία. Αν και οι φωτογραφίες έγιναν δεκτές από ορισμένους κορυφαίους ειδικούς, άλλοι κατήγγειλαν ότι πολλές από αυτές ήταν ψεύτικες. Ο Wacker οδηγήθηκε σε δίκη το 1932 και κρίθηκε ένοχος για απάτη.

Εν τω μεταξύ, μερικοί από τους πίνακες του Wacker είχαν αγοραστεί από την γκαλερί Matthiesen του Βερολίνου, συμπεριλαμβανομένης αυτής της αυτοπροσωπογραφίας. Αυτή η εικόνα είχε τους υποστηρικτές της. Ο έγκριτος Ολλανδός ιστορικός τέχνης H.P. Μπρέμερ πίστευε ότι ο πίνακας ήταν γνήσιος, όπως και η σημαντική συλλέκτης που συμβούλευε, η Έλεν Κρέλερ Μίλερ. Το 1929 η Κρέλερ Μίλερ που μετά το μουσείο Βαν Γκογκ έχει τη μεγαλύτερη συλλογή έργων του προσπάθησε να αγοράσει την αυτοπροσωπογραφία από τον Matthiesen για το μουσείο που έφτιαχνε, αλλά τσακώθηκαν για την τιμή και η πώληση δεν προχώρησε ποτέ.

Το 1939 η αυτοπροσωπογραφία δημοσιεύτηκε ως αυθεντική στον κατάλογο raisonné του Βαν Γκογκ που συνέταξε ο ειδικός Jacob-Baart de la Faille. Η περίληψή της εκεί του σίγουρα θα ενθάρρυνε την Tate να πιστέψει στην αυθεντικότητά της. Ο De la Faille κατέγραψε επίσης ότι ο πίνακας ανήκε στον Sam van Deventer, σύμβουλο της Κρέλερ Μίλερ που έγινε διευθυντής του μουσείου της μετά τον θάνατό της αργότερα εκείνο το έτος.

Την ίδια χρονιά, το 1939, δημοσιεύτηκε μια αναπαραγωγή της αυτοπροσωπογραφίας στον κατάλογο της συλλογής του Μουσείου Κρέλερ Μίλερ στον πρόλογο του βιβλίου. Δεν είναι σαφές εάν ο πίνακας ανήκε στην Κρέλερ Μίλερ ή, πιο πιθανό, ήταν δανεικός από τον σύμβουλό της, Βαν Ντέβεντερ. Σε κάθε περίπτωση, μετά τον θάνατό της η αυτοπροσωπογραφία φαίνεται να ήταν ιδιοκτησία του Βαν Ντέβεντερ.

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ο Βαν Ντέβεντερ συνεργάστηκε με τους Ναζί κατακτητές. Το 1945 απολύθηκε από τη θέση του διευθυντή μουσείου και τέσσερα χρόνια αργότερα κατηγορήθηκε για απάτη. Πέθανε το 1972.

Η αυτοπροσωπογραφία έφυγε από τη συλλογή του Βαν Ντέβεντερ υπό άγνωστες συνθήκες. Άγνωστη είναι επίσης η ταυτότητα της Λονδρέζας που πρόσφερε τον πίνακα στην Tate το 1953, καθώς το όνομά της έχει διαγραφεί από τα αρχειακά έγγραφα. Μπορεί κάλλιστα να ενεργούσε για λογαριασμό του Βαν Ντέβεντερ.

Αφού η Tate αρνήθηκε την προσφορά, η αυτοπροσωπογραφία εξαφανίστηκε. Στην έκδοση του 1970 του καταλόγου του de la Faille, καταγράφεται ότι «απορρίφθηκε» - και από τότε κανένας σοβαρός ειδικός δεν τον έχει αποδεχτεί ως Βαν Γκογκ. Ο σημερινός ιδιοκτήτης του παραμένει ανώνυμος, αν και ο πίνακας πιστεύεται ότι βρίσκεται στη Γερμανία.

Πώς η Tate δεν αγόρασε ένα πλαστό βαν Γκογκ και ας πουλιόταν 20.000 λίρες Facebook Twitter
Η αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ με καβαλέτο (Δεκέμβριος 1887-Φεβρουάριος 1888) και η αυτοπροσωπογραφία του αφιερωμένη στον Πωλ Γκωγκέν (Σεπτέμβριος 1888). Credits: Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Foundation) and Fogg Museum, Harvard Art Museums, Cambridge, Massachusetts

Οι κύριες πηγές του πλαστογράφου ήταν δύο αυθεντικές αυτοπροσωπογραφίες, το ένα που δείχνει τον καλλιτέχνη στο καβαλέτο (Δεκέμβριος 1887-Φεβρουάριος 1888) και το άλλο ζωγραφισμένο για τον Πωλ Γκωγκέν (Σεπτέμβριος 1888).

Όπως συχνά συμβαίνει, ένα πλαστό μπορεί να φαίνεται αξιόπιστο τη στιγμή που παράγεται, αλλά δεκαετίες αργότερα είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι ξεγέλασε ποτέ τους ειδικούς.

Η τιμή του πίνακα είναι μια υπενθύμιση του πώς οι τιμές του Βαν Γκογκ έχουν πάει στα ύψη από τότε που προσφέρθηκε στην Tate για 19.500 λίρες.

Τον Νοέμβριο του 2022 το έργο Orchard with Cypresses πωλήθηκε στον οίκο Christie's για 117 εκατομμύρια δολάρια.

Πολιτισμός
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η Πόλα Ρέγκο δεν ζωγράφισε ποτέ μικρές, ευγενικές παρηγοριές

Πολιτισμός / Η Πόλα Ρέγκο δεν ζωγράφισε ποτέ μικρές, ευγενικές παρηγοριές

Η έκθεση Paula Rego: Story Line που άνοιξε στη Victoria Miro στο Λονδίνο δεν επιστρέφει απλώς στα σχέδια μιας μεγάλης καλλιτέχνιδας. Ανοίγει ξανά έναν ολόκληρο κόσμο από γυναίκες, παραμύθια, βία, επιθυμία και σκοτεινή τρυφερότητα, την ώρα που ο γιος της προσπαθεί να κρατήσει ζωντανό το αλλόκοτο σύμπαν που άφησε πίσω της.
THE LIFO TEAM
ΓΑΛΛΙΑ ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΑΚΡΟΔΕΞΙΑ Bernard-Henri Lévy

Πολιτισμός / Γαλλία: Πάνω από 100 συγγραφείς εγκαταλείπουν ιστορικό εκδοτικό οίκο λόγω του ακροδεξιού ιδιοκτήτη

Στην πρωτοφανή αυτή μαζική αποχώρηση συμμετέχουν δεκάδες γνωστοί συγγραφείς, μεταξύ των οποίων ο φιλόσοφος Bernard-Henri Lévy και η φεμινίστρια συγγραφέας Virginie Despentes
THE LIFO TEAM
ΕΣΩ 2026: Η μεγαλύτερη διοργάνωση για το Design και την Αρχιτεκτονική επιστρέφει στο Μέγαρο Μουσικής

Πολιτισμός / ΕΣΩ 2026: Η μεγαλύτερη διοργάνωση για το Design και την Αρχιτεκτονική επιστρέφει στο Μέγαρο Μουσικής

Η φετινή θεματική «Διαπραγμάτευση, όχι Συμβιβασμός. Ο Σχεδιασμός ως Διάλογος ανάμεσα στη Γη, την Τεχνολογία και τον Άνθρωπο» μας καλεί να επανεξετάσουμε την αρχιτεκτονική ως συνεχή διαδικασία διαπραγμάτευσης ανάμεσα σε πολλαπλούς συντελεστές.
THE LIFO TEAM
Η Ζάχα Χαντίντ και το τίμημα του να μη μικραίνεις

Πολιτισμός / Η Ζάχα Χαντίντ και το τίμημα του να μη μικραίνεις

Δέκα χρόνια μετά τον θάνατό της, το αρχείο με τα 1.200 ρούχα της Ζάχα Χαντίντ στο Λονδίνο δεν φωτίζει απλώς τη «fashion πλευρά» της. Φέρνει ξανά μπροστά μια γυναίκα που έκανε τη φόρμα τρόπο παρουσίας και ξανανοίγει ένα γνώριμο ερώτημα: πόσες γυναίκες αρχίζουν να διαβάζονται ως πρόβλημα τη στιγμή ακριβώς που σταματούν να μικραίνουν τον εαυτό τους;
THE LIFO TEAM
Στα 80 του, ο Τζον Γουότερς δεν γίνεται αξιοσέβαστος. Γίνεται πιο αδιόρθωτος

Πολιτισμός / Στα 80 του, ο Τζον Γουότερς δεν γίνεται αξιοσέβαστος. Γίνεται πιο αδιόρθωτος

Λίγες μέρες πριν από τα 80ά γενέθλιά του στις 22 Απριλίου, ο Τζον Γουότερς παρουσίασε στο Μπέρκλεϊ τη νέα του παράσταση, επιστρέφοντας στη σκηνή με το ίδιο πνεύμα τρας, χιούμορ και ανυπακοής που τον έκανε εμβληματική μορφή της αμερικανικής αντικουλτούρας.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Η Κέιτ Μπλάνσετ θα υποδυθεί τη Μάρθα Στιούαρτ σε νέα βιογραφική ταινία

Πολιτισμός / Η Κέιτ Μπλάνσετ θα υποδυθεί τη Μάρθα Στιούαρτ σε νέα βιογραφική ταινία

Η Μπλάνσετ αναλαμβάνει τον ρόλο της Μάρθα Στιούαρτ στο biopic «Good Thing», με τη Janicza Bravo του «Zola» στη σκηνοθεσία. Ο τίτλος παραπέμπει στη γνωστή φράση-σήμα κατατεθέν της Στιούαρτ, «It’s a good thing»
THE LIFO TEAM
Η Μαντόνα επιστρέφει στην εποχή του «Confessions» με νέο άλμπουμ τον Ιούλιο

Πολιτισμός / Η Μαντόνα επιστρέφει στην εποχή του «Confessions» με νέο άλμπουμ τον Ιούλιο

Ανάμεσα σε σκιές, νέα πρόσωπα και την υπόσχεση της ελευθερίας πάνω στην πίστα, η Μαντόνα ανακοίνωσε το «Confessions on a Dance Floor: Part II», το νέο της άλμπουμ που θα κυκλοφορήσει στις 3 Ιουλίου από τη Warner Records.
THE LIFO TEAM
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Πολιτισμός / ΥΠΠΟ: Πιστοποιούνται τα αρχαιολογικά μουσεία Αβδήρων και Αλεξανδρούπολης

Η διαδικασία πιστοποίησης ξεκίνησε, το 2024, με τη διενέργεια αυτοψιών από τα αρμόδια κλιμάκια και συνεχίστηκε με την εκπόνηση και την υλοποίηση εξατομικευμένων προγραμμάτων αναβάθμισης για κάθε μουσείο
THE LIFO TEAM
Στα 93 της, η Τζόαν Σεμέλ ζωγραφίζει ακόμη το γυμνό σώμα της χωρίς καμία ντροπή

Πολιτισμός / Δεν ήθελα ιδανικό σώμα, ήθελα αληθινό: Η Τζόαν Σεμέλ στα 93 της

Η αμερικανίδα ζωγράφος Τζόαν Σεμέλ, που σόκαρε τον κόσμο της τέχνης τη δεκαετία του 1970 ζωγραφίζοντας το δικό της γυμνό σώμα, επιστρέφει φέτος στο προσκήνιο με τη νέα έκθεση Continuities σε Νέα Υόρκη και Βρυξέλλες, ενώ παράλληλα τιμάται με μεγάλη αναδρομική στο Jewish Museum.
THE LIFO TEAM
Το Βατικανό πάει στη Βενετία με FKA twigs, Μπράιαν Ίνο και μια ηχητική προσευχή

Πολιτισμός / Το Βατικανό πάει στη Βενετία με FKA twigs, Μπράιαν Ίνο και μια ηχητική προσευχή

Το Βατικανό ανακοίνωσε το περίπτερό του για τη Μπιενάλε της Βενετίας 2026, με την FKA twigs, τον Μπράιαν Ίνο, την Πάτι Σμιθ, τον Τζιμ Τζάρμους και άλλους καλλιτέχνες να συμμετέχουν σε ένα ηχητικό εγχείρημα εμπνευσμένο από τη ζωή και την κληρονομιά της Χίλντεγκαρντ του Μπίνγκεν
THE LIFO TEAM