Πώς η Tate δεν αγόρασε έναν πλαστό Βαν Γκογκ και ας πουλιόταν 20.000 λίρες

Πώς η Tate δεν αγόρασε ένα πλαστό βαν Γκογκ και ας πουλιόταν 20.000 λίρες Facebook Twitter
Η πλαστή προσωπογραφία του Βαν Γκογκ. Φωτ.: Stefan Koldehoff, Cologne
0

Κάθε τόσο ο καταπληκτικός ερευνητής δημοσιογράφος Μάρτιν Μπέιλι, φανατικός θαυμαστής του έργου του Βαν Γκογκ, αποκαλύπτει μια ζουμερή ιστορία. Αποκάλυψε πώς η Tate σκέφτηκε για λίγο να αποκτήσει μια αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ - η οποία αργότερα αποδείχθηκε πως ήταν πλαστή.

Το 1953 προσφέρθηκε στην Tate μια αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ από μια γυναίκα από το Λονδίνο. Η τιμή ήταν 19.500 λίρες, τιμή μεγαλύτερη από οποιοδήποτε άλλο έργο του Βαν Γκογκ που είχε βγει σε δημοπρασία μέχρι εκείνη τη στιγμή.

Η αδημοσίευτη αλληλογραφία στο αρχείο της Tate αποκαλύπτει την ιστορία. Στις 8 Απριλίου 1953, ο διευθυντής της Tate στο Λονδίνο, Τζον Ρόθενσταϊν, απάντησε στην προσφορά του πωλητή: «Φοβάμαι ότι η εν λόγω εικόνα θα ήταν εντελώς πέρα από τους πόρους των διαχειριστών μας».

Η αυτοπροσωπογραφία, που υποτίθεται ζωγραφίστηκε στην Προβηγκία το 1888-89, είχε εμφανιστεί για πρώτη φορά το 1927 στη γκαλερί του Otto Wacker στο Βερολίνο. Τον επόμενο χρόνο ο Wacker προσπάθησε να πουλήσει πάνω από 30 πίνακες του Βαν Γκογκ, οι οποίοι ισχυρίστηκε ότι προέρχονταν από έναν ανώνυμο Ρώσο αριστοκράτη που είχε καταφύγει στην Ελβετία. Αν και οι φωτογραφίες έγιναν δεκτές από ορισμένους κορυφαίους ειδικούς, άλλοι κατήγγειλαν ότι πολλές από αυτές ήταν ψεύτικες. Ο Wacker οδηγήθηκε σε δίκη το 1932 και κρίθηκε ένοχος για απάτη.

Εν τω μεταξύ, μερικοί από τους πίνακες του Wacker είχαν αγοραστεί από την γκαλερί Matthiesen του Βερολίνου, συμπεριλαμβανομένης αυτής της αυτοπροσωπογραφίας. Αυτή η εικόνα είχε τους υποστηρικτές της. Ο έγκριτος Ολλανδός ιστορικός τέχνης H.P. Μπρέμερ πίστευε ότι ο πίνακας ήταν γνήσιος, όπως και η σημαντική συλλέκτης που συμβούλευε, η Έλεν Κρέλερ Μίλερ. Το 1929 η Κρέλερ Μίλερ που μετά το μουσείο Βαν Γκογκ έχει τη μεγαλύτερη συλλογή έργων του προσπάθησε να αγοράσει την αυτοπροσωπογραφία από τον Matthiesen για το μουσείο που έφτιαχνε, αλλά τσακώθηκαν για την τιμή και η πώληση δεν προχώρησε ποτέ.

Το 1939 η αυτοπροσωπογραφία δημοσιεύτηκε ως αυθεντική στον κατάλογο raisonné του Βαν Γκογκ που συνέταξε ο ειδικός Jacob-Baart de la Faille. Η περίληψή της εκεί του σίγουρα θα ενθάρρυνε την Tate να πιστέψει στην αυθεντικότητά της. Ο De la Faille κατέγραψε επίσης ότι ο πίνακας ανήκε στον Sam van Deventer, σύμβουλο της Κρέλερ Μίλερ που έγινε διευθυντής του μουσείου της μετά τον θάνατό της αργότερα εκείνο το έτος.

Την ίδια χρονιά, το 1939, δημοσιεύτηκε μια αναπαραγωγή της αυτοπροσωπογραφίας στον κατάλογο της συλλογής του Μουσείου Κρέλερ Μίλερ στον πρόλογο του βιβλίου. Δεν είναι σαφές εάν ο πίνακας ανήκε στην Κρέλερ Μίλερ ή, πιο πιθανό, ήταν δανεικός από τον σύμβουλό της, Βαν Ντέβεντερ. Σε κάθε περίπτωση, μετά τον θάνατό της η αυτοπροσωπογραφία φαίνεται να ήταν ιδιοκτησία του Βαν Ντέβεντερ.

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ο Βαν Ντέβεντερ συνεργάστηκε με τους Ναζί κατακτητές. Το 1945 απολύθηκε από τη θέση του διευθυντή μουσείου και τέσσερα χρόνια αργότερα κατηγορήθηκε για απάτη. Πέθανε το 1972.

Η αυτοπροσωπογραφία έφυγε από τη συλλογή του Βαν Ντέβεντερ υπό άγνωστες συνθήκες. Άγνωστη είναι επίσης η ταυτότητα της Λονδρέζας που πρόσφερε τον πίνακα στην Tate το 1953, καθώς το όνομά της έχει διαγραφεί από τα αρχειακά έγγραφα. Μπορεί κάλλιστα να ενεργούσε για λογαριασμό του Βαν Ντέβεντερ.

Αφού η Tate αρνήθηκε την προσφορά, η αυτοπροσωπογραφία εξαφανίστηκε. Στην έκδοση του 1970 του καταλόγου του de la Faille, καταγράφεται ότι «απορρίφθηκε» - και από τότε κανένας σοβαρός ειδικός δεν τον έχει αποδεχτεί ως Βαν Γκογκ. Ο σημερινός ιδιοκτήτης του παραμένει ανώνυμος, αν και ο πίνακας πιστεύεται ότι βρίσκεται στη Γερμανία.

Πώς η Tate δεν αγόρασε ένα πλαστό βαν Γκογκ και ας πουλιόταν 20.000 λίρες Facebook Twitter
Η αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ με καβαλέτο (Δεκέμβριος 1887-Φεβρουάριος 1888) και η αυτοπροσωπογραφία του αφιερωμένη στον Πωλ Γκωγκέν (Σεπτέμβριος 1888). Credits: Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Foundation) and Fogg Museum, Harvard Art Museums, Cambridge, Massachusetts

Οι κύριες πηγές του πλαστογράφου ήταν δύο αυθεντικές αυτοπροσωπογραφίες, το ένα που δείχνει τον καλλιτέχνη στο καβαλέτο (Δεκέμβριος 1887-Φεβρουάριος 1888) και το άλλο ζωγραφισμένο για τον Πωλ Γκωγκέν (Σεπτέμβριος 1888).

Όπως συχνά συμβαίνει, ένα πλαστό μπορεί να φαίνεται αξιόπιστο τη στιγμή που παράγεται, αλλά δεκαετίες αργότερα είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι ξεγέλασε ποτέ τους ειδικούς.

Η τιμή του πίνακα είναι μια υπενθύμιση του πώς οι τιμές του Βαν Γκογκ έχουν πάει στα ύψη από τότε που προσφέρθηκε στην Tate για 19.500 λίρες.

Τον Νοέμβριο του 2022 το έργο Orchard with Cypresses πωλήθηκε στον οίκο Christie's για 117 εκατομμύρια δολάρια.

Πολιτισμός
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Στη Βενετία, ο Ανδρέας Αγγελιδάκης τυλίγει το ελληνικό περίπτερο με αλυσίδες

Πολιτισμός / Στη Βενετία, ο Ανδρέας Αγγελιδάκης τυλίγει το ελληνικό περίπτερο με αλυσίδες

Αλυσίδες, κόκκινο νέον, Frankie Goes to Hollywood και ο Ζακ Κωστόπουλος μέσα στο ελληνικό περίπτερο της Βενετίας. Με το Escape Room, ο Ανδρέας Αγγελιδάκης δεν στήνει απλώς μια εντυπωσιακή εγκατάσταση, αλλά ένα δωμάτιο απόδρασης για την ίδια την ελληνική εικόνα.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Η Sylvia Sleigh ζωγράφισε γυμνά σώματα χωρίς να τα κάνει λάφυρα

Πολιτισμός / Η Sylvia Sleigh ζωγράφισε γυμνά σώματα χωρίς να τα κάνει λάφυρα

Μια μικρή έκθεση στο Λονδίνο φέρνει ξανά στο φως το The Bridge, έναν σπάνια ιδωμένο πίνακα της Sylvia Sleigh από το 1963: μια νεοϋορκέζικη απάντηση στην Κοιμωμένη Αφροδίτη και μια υπενθύμιση ότι η Ουαλή ζωγράφος άλλαξε το γυμνό σώμα στην τέχνη χωρίς να του αφαιρέσει την ομορφιά, την επιθυμία ή την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
THE LIFO TEAM
Steven Meisel: Το εκθαμβωτικά αγενές Λονδίνο της Stella Tennant, της Bella Freud και της Isabella Blow

Πολιτισμός / Πληθωρικές υπάρξεις και ευδαίμονες μελαγχολικοί: Τα σπάνια πορτρέτα του Στίβεν Μάιζελ από το Λονδίνο των 90s

Στο Photo London 2026, ο Στίβεν Μάιζελ επιστρέφει στο Λονδίνο των 90s: η Στέλλα Τέναντ, η Μπέλα Φρόιντ, η Πλαμ Σάικς, η Όνορ Φρέιζερ και η Ιζαμπέλα Μπλόου επιστρέφουν ως πληθωρικές υπάρξεις και ευδαίμονες μελαγχολικοί, μέσα από τη θρυλική σειρά "Anglo-Saxon Attitude" της British Vogue. Μια σπάνια έκθεση για τη στιγμή που η μόδα είχε ακόμη αγένεια, αριστοκρατική παραμόρφωση και καθαρό μαγνητισμό.
THE LIFO TEAM
Όταν η διαφθορά αγοράζει Πικάσο: Η Μαλαισία ανέκτησε έργα τέχνης του σκανδάλου 1MDB

Πολιτισμός / Οι Πικάσο και Μιρό που αγοράστηκαν με κλεμμένο δημόσιο χρήμα επιστρέφουν στη Μαλαισία

Η Μαλαισία ανέκτησε τέσσερα έργα τέχνης που φέρονται να αγοράστηκαν με χρήματα από το σκάνδαλο 1MDB, ανάμεσά τους έργα των Πάμπλο Πικάσο και Ζοάν Μιρό. Τα έργα θα παραδοθούν στην Εθνική Πινακοθήκη της χώρας, ενώ οι αρχές αναζητούν ακόμη πίνακες των Ματίς, Πικάσο και Νταλί.
THE LIFO TEAM
Ο Χρήστος Στέργιογλου και ο Αλέξανδρος Δράκος Κτιστάκης στο 54ο Διεθνές Φεστιβάλ Θεάτρου της Μπιενάλε Βενετίας 2026 με τις «ΙΑΧΕΣ» των Ταξιάρχη Δεληγιάννη και Βασίλη Τσιουβάρα

Πολιτισμός / Η παράσταση «ΙΑΧΕΣ» στο Διεθνές Φεστιβάλ Θεάτρου της Μπιενάλε Βενετίας 2026

Στο 54ο Διεθνές Φεστιβάλ Θεάτρου της Μπιενάλε Βενετίας 2026, που διευθύνει ο Willem Dafoe, θα παρουσιαστεί η παράσταση «ΙΑΧΕΣ» των Ταξιάρχη Δεληγιάννη και Βασίλη Τσιουβάρα, γεγονός που αποτελεί μια σημαντική στιγμή εξωστρέφειας για την ελληνική δραματουργία.
THE LIFO TEAM
Τι θα γινόταν αν ένα μουσείο έπαιρνε στα σοβαρά τα παιδιά;

Πολιτισμός / Τι θα γινόταν αν ένα μουσείο έπαιρνε στα σοβαρά τα παιδιά;

Το KinderKunstLabor στο Σανκτ Πόλτεν της Αυστρίας δεν είναι ούτε παιδότοπος ούτε κλασικό μουσείο. Είναι ένας χώρος σύγχρονης τέχνης για παιδιά έως 12 ετών, που σχεδιάστηκε με τη συμμετοχή παιδιών από νηπιαγωγεία και σχολεία.
THE LIFO TEAM
Η Μπίλι Άιλις και ο Νατ Γουλφ έκαναν την πρώτη τους κοινή εμφάνιση στο κόκκινο χαλί

Πολιτισμός / Η Μπίλι Άιλις και ο Νατ Γουλφ έκαναν την πρώτη τους κοινή εμφάνιση στο κόκκινο χαλί

Η Μπίλι Άιλις και ο Νατ Γουλφ εμφανίστηκαν μαζί στην πρεμιέρα της νέας 3D συναυλιακής ταινίας της Hit Me Hard and Soft: The Tour. Η ταινία, που συν-σκηνοθέτησε η Άιλις με τον Τζέιμς Κάμερον, βγαίνει στις αίθουσες στις 8 Μαΐου.
THE LIFO TEAM
Η Σκάρλετ Γιόχανσον θα πρωταγωνιστήσει στο νέο φιλμ του Άρι Άστερ

Πολιτισμός / Η Σκάρλετ Γιόχανσον περνά από τους δεινόσαυρους στον κόσμο του Άρι Άστερ

Η Σκάρλετ Γιόχανσον θα πρωταγωνιστήσει στο Scapegoat, τη νέα ταινία του Άρι Άστερ για την A24. Ο δημιουργός των Hereditary, Midsommar και Beau Is Afraid επιστρέφει με πρωτότυπο σενάριο και ένα ακόμη μυστικό project, χωρίς να έχουν αποκαλυφθεί λεπτομέρειες για την πλοκή.
THE LIFO TEAM
«Η τέχνη της Ρωσίας είναι αίμα»: Οι Pussy Riot μπλόκαραν το ρωσικό περίπτερο στη Βενετία

Πολιτισμός / «Η τέχνη της Ρωσίας είναι αίμα»: Οι Pussy Riot μπλόκαραν το ρωσικό περίπτερο στη Βενετία

Οι Pussy Riot και η FEMEN διαδήλωσαν έξω από το ρωσικό περίπτερο της Μπιενάλε Βενετίας, καθυστερώντας την πρόσβαση για περίπου μισή ώρα. Η επιστροφή της Ρωσίας στη διοργάνωση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και ευρωπαϊκές πιέσεις.
THE LIFO TEAM
Σαρλότ Γκενσμπούρ, Έντγκαρ Ραμίρες και Άναμπελ Γουάλις σε σατιρική κωμωδία με φόντο την Αντίπαρο

Πολιτισμός / Πλούσιοι, φάρσες και χάος στην Αντίπαρο: Η νέα ταινία του Αργύρη Παπαδημητρόπουλου μοιάζει με ελληνικό εφιάλτη πολυτελείας

Σε μια πολυτελή βίλα στην Αντίπαρο, οι ειδυλλιακές διακοπές μιας παρέας πλούσιων Βρετανών μετατρέπονται σε χάος, όταν μια φάρσα πάει θεαματικά στραβά. Το Oh, How Fun!, η νέα σατιρική κωμωδία του Αργύρη Παπαδημητρόπουλου, θα παρουσιαστεί στο Marché du Film των Καννών, με πρωταγωνιστές τη Σαρλότ Γκενσμπούρ, τον Έντγκαρ Ραμίρες και την Άναμπελ Γουάλις.
THE LIFO TEAM
Η Ροσαλία μετατρέπει την pop αρένα σε όπερα, μπαλέτο και τελετουργία

Πολιτισμός / Η Ροσαλία αποθεώνεται από τις κριτικές για το Lux Tour στο Λονδίνο

Οι δύο sold out εμφανίσεις της Ροσαλία στο O2 του Λονδίνου προκάλεσαν ενθουσιώδεις κριτικές, με το Lux Tour να περιγράφεται ως ένα απαιτητικό, θεαματικό και ασυνήθιστα φιλόδοξο pop show που ενώνει όπερα, μπαλέτο, techno ένταση, θρησκευτική εικονογραφία και την κλίμακα μιας μεγάλης συναυλιακής υπερπαραγωγής.
THE LIFO TEAM