Πώς η Tate δεν αγόρασε έναν πλαστό Βαν Γκογκ και ας πουλιόταν 20.000 λίρες

Πώς η Tate δεν αγόρασε ένα πλαστό βαν Γκογκ και ας πουλιόταν 20.000 λίρες Facebook Twitter
Η πλαστή προσωπογραφία του Βαν Γκογκ. Φωτ.: Stefan Koldehoff, Cologne
0

Κάθε τόσο ο καταπληκτικός ερευνητής δημοσιογράφος Μάρτιν Μπέιλι, φανατικός θαυμαστής του έργου του Βαν Γκογκ, αποκαλύπτει μια ζουμερή ιστορία. Αποκάλυψε πώς η Tate σκέφτηκε για λίγο να αποκτήσει μια αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ - η οποία αργότερα αποδείχθηκε πως ήταν πλαστή.

Το 1953 προσφέρθηκε στην Tate μια αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ από μια γυναίκα από το Λονδίνο. Η τιμή ήταν 19.500 λίρες, τιμή μεγαλύτερη από οποιοδήποτε άλλο έργο του Βαν Γκογκ που είχε βγει σε δημοπρασία μέχρι εκείνη τη στιγμή.

Η αδημοσίευτη αλληλογραφία στο αρχείο της Tate αποκαλύπτει την ιστορία. Στις 8 Απριλίου 1953, ο διευθυντής της Tate στο Λονδίνο, Τζον Ρόθενσταϊν, απάντησε στην προσφορά του πωλητή: «Φοβάμαι ότι η εν λόγω εικόνα θα ήταν εντελώς πέρα από τους πόρους των διαχειριστών μας».

Η αυτοπροσωπογραφία, που υποτίθεται ζωγραφίστηκε στην Προβηγκία το 1888-89, είχε εμφανιστεί για πρώτη φορά το 1927 στη γκαλερί του Otto Wacker στο Βερολίνο. Τον επόμενο χρόνο ο Wacker προσπάθησε να πουλήσει πάνω από 30 πίνακες του Βαν Γκογκ, οι οποίοι ισχυρίστηκε ότι προέρχονταν από έναν ανώνυμο Ρώσο αριστοκράτη που είχε καταφύγει στην Ελβετία. Αν και οι φωτογραφίες έγιναν δεκτές από ορισμένους κορυφαίους ειδικούς, άλλοι κατήγγειλαν ότι πολλές από αυτές ήταν ψεύτικες. Ο Wacker οδηγήθηκε σε δίκη το 1932 και κρίθηκε ένοχος για απάτη.

Εν τω μεταξύ, μερικοί από τους πίνακες του Wacker είχαν αγοραστεί από την γκαλερί Matthiesen του Βερολίνου, συμπεριλαμβανομένης αυτής της αυτοπροσωπογραφίας. Αυτή η εικόνα είχε τους υποστηρικτές της. Ο έγκριτος Ολλανδός ιστορικός τέχνης H.P. Μπρέμερ πίστευε ότι ο πίνακας ήταν γνήσιος, όπως και η σημαντική συλλέκτης που συμβούλευε, η Έλεν Κρέλερ Μίλερ. Το 1929 η Κρέλερ Μίλερ που μετά το μουσείο Βαν Γκογκ έχει τη μεγαλύτερη συλλογή έργων του προσπάθησε να αγοράσει την αυτοπροσωπογραφία από τον Matthiesen για το μουσείο που έφτιαχνε, αλλά τσακώθηκαν για την τιμή και η πώληση δεν προχώρησε ποτέ.

Το 1939 η αυτοπροσωπογραφία δημοσιεύτηκε ως αυθεντική στον κατάλογο raisonné του Βαν Γκογκ που συνέταξε ο ειδικός Jacob-Baart de la Faille. Η περίληψή της εκεί του σίγουρα θα ενθάρρυνε την Tate να πιστέψει στην αυθεντικότητά της. Ο De la Faille κατέγραψε επίσης ότι ο πίνακας ανήκε στον Sam van Deventer, σύμβουλο της Κρέλερ Μίλερ που έγινε διευθυντής του μουσείου της μετά τον θάνατό της αργότερα εκείνο το έτος.

Την ίδια χρονιά, το 1939, δημοσιεύτηκε μια αναπαραγωγή της αυτοπροσωπογραφίας στον κατάλογο της συλλογής του Μουσείου Κρέλερ Μίλερ στον πρόλογο του βιβλίου. Δεν είναι σαφές εάν ο πίνακας ανήκε στην Κρέλερ Μίλερ ή, πιο πιθανό, ήταν δανεικός από τον σύμβουλό της, Βαν Ντέβεντερ. Σε κάθε περίπτωση, μετά τον θάνατό της η αυτοπροσωπογραφία φαίνεται να ήταν ιδιοκτησία του Βαν Ντέβεντερ.

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ο Βαν Ντέβεντερ συνεργάστηκε με τους Ναζί κατακτητές. Το 1945 απολύθηκε από τη θέση του διευθυντή μουσείου και τέσσερα χρόνια αργότερα κατηγορήθηκε για απάτη. Πέθανε το 1972.

Η αυτοπροσωπογραφία έφυγε από τη συλλογή του Βαν Ντέβεντερ υπό άγνωστες συνθήκες. Άγνωστη είναι επίσης η ταυτότητα της Λονδρέζας που πρόσφερε τον πίνακα στην Tate το 1953, καθώς το όνομά της έχει διαγραφεί από τα αρχειακά έγγραφα. Μπορεί κάλλιστα να ενεργούσε για λογαριασμό του Βαν Ντέβεντερ.

Αφού η Tate αρνήθηκε την προσφορά, η αυτοπροσωπογραφία εξαφανίστηκε. Στην έκδοση του 1970 του καταλόγου του de la Faille, καταγράφεται ότι «απορρίφθηκε» - και από τότε κανένας σοβαρός ειδικός δεν τον έχει αποδεχτεί ως Βαν Γκογκ. Ο σημερινός ιδιοκτήτης του παραμένει ανώνυμος, αν και ο πίνακας πιστεύεται ότι βρίσκεται στη Γερμανία.

Πώς η Tate δεν αγόρασε ένα πλαστό βαν Γκογκ και ας πουλιόταν 20.000 λίρες Facebook Twitter
Η αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ με καβαλέτο (Δεκέμβριος 1887-Φεβρουάριος 1888) και η αυτοπροσωπογραφία του αφιερωμένη στον Πωλ Γκωγκέν (Σεπτέμβριος 1888). Credits: Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Foundation) and Fogg Museum, Harvard Art Museums, Cambridge, Massachusetts

Οι κύριες πηγές του πλαστογράφου ήταν δύο αυθεντικές αυτοπροσωπογραφίες, το ένα που δείχνει τον καλλιτέχνη στο καβαλέτο (Δεκέμβριος 1887-Φεβρουάριος 1888) και το άλλο ζωγραφισμένο για τον Πωλ Γκωγκέν (Σεπτέμβριος 1888).

Όπως συχνά συμβαίνει, ένα πλαστό μπορεί να φαίνεται αξιόπιστο τη στιγμή που παράγεται, αλλά δεκαετίες αργότερα είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι ξεγέλασε ποτέ τους ειδικούς.

Η τιμή του πίνακα είναι μια υπενθύμιση του πώς οι τιμές του Βαν Γκογκ έχουν πάει στα ύψη από τότε που προσφέρθηκε στην Tate για 19.500 λίρες.

Τον Νοέμβριο του 2022 το έργο Orchard with Cypresses πωλήθηκε στον οίκο Christie's για 117 εκατομμύρια δολάρια.

Πολιτισμός
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ο Jarvis Cocker πάει στο μουσείο για να υπερασπιστεί το χάος

Πολιτισμός / Ο Τζάρβις Κόκερ πάει στο μουσείο για να υπερασπιστεί το χάος

Ο Τζάρβις Κόκερ, τραγουδιστής των Pulp, και η Kim Sion θα επιμεληθούν το The Hodge Podge στο Hepworth Wakefield το 2027, μια έκθεση για την τέχνη που γεννιέται έξω από τους θεσμούς, την ψυχεδέλεια, τα όνειρα, τη μουσική και τη δημιουργικότητα που δεν χωρά εύκολα στην αγορ
THE LIFO TEAM
Ο Σπάικ Λι απαντά στην κριτική για το Michael: «Ζητάτε από την ταινία κάτι που δεν χωρά στο timeline της»

Πολιτισμός / Ο Σπάικ Λι υπερασπίζεται το Michael: «Η ταινία τελειώνει το 1988»

Ο Σπάικ Λι υπερασπίστηκε τη βιογραφική ταινία για τον Μάικλ Τζάκσον απέναντι στην κριτική ότι δεν περιλαμβάνει τις καταγγελίες για σεξουαλική κακοποίηση ανηλίκων, λέγοντας ότι η ιστορία του Michael σταματά το 1988, πριν από την πρώτη δημόσια καταγγελία του 1993.
THE LIFO TEAM
Το Met Gala θέλει να αποδείξει ότι η μόδα είναι τέχνη αλλά όλοι μιλούν για τον Τζεφ Μπέζος

Πολιτισμός / Το Met Gala θέλει να αποδείξει ότι η μόδα είναι τέχνη αλλά όλοι μιλούν για τον Τζεφ Μπέζος

Το Met Gala 2026 πραγματοποιείται απόψε στη Νέα Υόρκη με dress code «Fashion is Art» και μια έκθεση που βάζει στο κέντρο το ντυμένο σώμα. Όμως, πριν ακόμη ξεκινήσει το κόκκινο χαλί, η παρουσία του Τζεφ Μπέζος ως βασικού χρηματοδότη έχει προκαλέσει αντιδράσεις, ενώ ο Λο Ρόουτς ετοιμάζεται για την πρώτη του εμφάνιση χωρίς τη Ζεντάγια.
THE LIFO TEAM
Russell T Davies: "Δεν πίστευα ότι το coming out θα ήταν ακόμα τόσο μεγάλο θέμα. Αλλά είναι"

Πολιτισμός / Ράσελ Τ. Ντέιβις: «Δεν πίστευα ότι το coming out θα ήταν ακόμα τόσο μεγάλο θέμα. Αλλά είναι»

Με αφορμή τη νέα του σειρά Tip Toe για το Channel 4, ο δημιουργός του Queer as Folk και του It’s a Sin μιλά για την επιστροφή του φόβου στη gay ζωή, την ψευδαίσθηση της προόδου, τη βία που έζησε ο ίδιος στα 17 του και την ανάγκη να συνεχίζεις να αφηγείσαι ιστορίες, ακόμη κι όταν δεν ξέρεις αν θα αλλάξουν κάποιον.
THE LIFO TEAM
Το χαμένο πορτρέτο του Φράνσις Μπέικον έγινε το πιο παράξενο φάντασμα της σύγχρονης τέχνης

Πολιτισμός / Ποιος έκλεψε το πορτρέτο του Φράνσις Μπέικον;

Ένα έργο του Λούσιαν Φρόιντ, μικρό όσο ένα βιβλίο, χάθηκε από μουσείο του Βερολίνου το 1988. Απεικόνιζε τον μεγάλο Βρετανό ζωγράφο Φράνσιν Μπέικον. Σχεδόν 40 χρόνια μετά, ένας ντετέκτιβ συνεχίζει να το αναζητά.
THE LIFO TEAM
Η Μιράντα Πρίστλι δεν ζήτησε άδεια: Ο Διάβολος Φοράει Prada 2 άνοιξε με 233 εκατ. δολάρι

Πολιτισμός / Η Μιράντα Πρίστλι δεν ζήτησε άδεια: Ο Διάβολος Φοράει Prada 2 άνοιξε με 233 εκατ. δολάρια

Το σίκουελ του Ο Διάβολος Φοράει Prada έκανε παγκόσμιο άνοιγμα 233,6 εκατ. δολαρίων, πέρασε το Michael στην κορυφή του αμερικανικού box office και χάρισε στη Μέριλ Στριπ το μεγαλύτερο πρώτο Σαββατοκύριακο της καριέρας της.
THE LIFO TEAM