Πώς η Tate δεν αγόρασε έναν πλαστό Βαν Γκογκ και ας πουλιόταν 20.000 λίρες

Πώς η Tate δεν αγόρασε ένα πλαστό βαν Γκογκ και ας πουλιόταν 20.000 λίρες Facebook Twitter
Η πλαστή προσωπογραφία του Βαν Γκογκ. Φωτ.: Stefan Koldehoff, Cologne
0

Κάθε τόσο ο καταπληκτικός ερευνητής δημοσιογράφος Μάρτιν Μπέιλι, φανατικός θαυμαστής του έργου του Βαν Γκογκ, αποκαλύπτει μια ζουμερή ιστορία. Αποκάλυψε πώς η Tate σκέφτηκε για λίγο να αποκτήσει μια αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ - η οποία αργότερα αποδείχθηκε πως ήταν πλαστή.

Το 1953 προσφέρθηκε στην Tate μια αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ από μια γυναίκα από το Λονδίνο. Η τιμή ήταν 19.500 λίρες, τιμή μεγαλύτερη από οποιοδήποτε άλλο έργο του Βαν Γκογκ που είχε βγει σε δημοπρασία μέχρι εκείνη τη στιγμή.

Η αδημοσίευτη αλληλογραφία στο αρχείο της Tate αποκαλύπτει την ιστορία. Στις 8 Απριλίου 1953, ο διευθυντής της Tate στο Λονδίνο, Τζον Ρόθενσταϊν, απάντησε στην προσφορά του πωλητή: «Φοβάμαι ότι η εν λόγω εικόνα θα ήταν εντελώς πέρα από τους πόρους των διαχειριστών μας».

Η αυτοπροσωπογραφία, που υποτίθεται ζωγραφίστηκε στην Προβηγκία το 1888-89, είχε εμφανιστεί για πρώτη φορά το 1927 στη γκαλερί του Otto Wacker στο Βερολίνο. Τον επόμενο χρόνο ο Wacker προσπάθησε να πουλήσει πάνω από 30 πίνακες του Βαν Γκογκ, οι οποίοι ισχυρίστηκε ότι προέρχονταν από έναν ανώνυμο Ρώσο αριστοκράτη που είχε καταφύγει στην Ελβετία. Αν και οι φωτογραφίες έγιναν δεκτές από ορισμένους κορυφαίους ειδικούς, άλλοι κατήγγειλαν ότι πολλές από αυτές ήταν ψεύτικες. Ο Wacker οδηγήθηκε σε δίκη το 1932 και κρίθηκε ένοχος για απάτη.

Εν τω μεταξύ, μερικοί από τους πίνακες του Wacker είχαν αγοραστεί από την γκαλερί Matthiesen του Βερολίνου, συμπεριλαμβανομένης αυτής της αυτοπροσωπογραφίας. Αυτή η εικόνα είχε τους υποστηρικτές της. Ο έγκριτος Ολλανδός ιστορικός τέχνης H.P. Μπρέμερ πίστευε ότι ο πίνακας ήταν γνήσιος, όπως και η σημαντική συλλέκτης που συμβούλευε, η Έλεν Κρέλερ Μίλερ. Το 1929 η Κρέλερ Μίλερ που μετά το μουσείο Βαν Γκογκ έχει τη μεγαλύτερη συλλογή έργων του προσπάθησε να αγοράσει την αυτοπροσωπογραφία από τον Matthiesen για το μουσείο που έφτιαχνε, αλλά τσακώθηκαν για την τιμή και η πώληση δεν προχώρησε ποτέ.

Το 1939 η αυτοπροσωπογραφία δημοσιεύτηκε ως αυθεντική στον κατάλογο raisonné του Βαν Γκογκ που συνέταξε ο ειδικός Jacob-Baart de la Faille. Η περίληψή της εκεί του σίγουρα θα ενθάρρυνε την Tate να πιστέψει στην αυθεντικότητά της. Ο De la Faille κατέγραψε επίσης ότι ο πίνακας ανήκε στον Sam van Deventer, σύμβουλο της Κρέλερ Μίλερ που έγινε διευθυντής του μουσείου της μετά τον θάνατό της αργότερα εκείνο το έτος.

Την ίδια χρονιά, το 1939, δημοσιεύτηκε μια αναπαραγωγή της αυτοπροσωπογραφίας στον κατάλογο της συλλογής του Μουσείου Κρέλερ Μίλερ στον πρόλογο του βιβλίου. Δεν είναι σαφές εάν ο πίνακας ανήκε στην Κρέλερ Μίλερ ή, πιο πιθανό, ήταν δανεικός από τον σύμβουλό της, Βαν Ντέβεντερ. Σε κάθε περίπτωση, μετά τον θάνατό της η αυτοπροσωπογραφία φαίνεται να ήταν ιδιοκτησία του Βαν Ντέβεντερ.

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ο Βαν Ντέβεντερ συνεργάστηκε με τους Ναζί κατακτητές. Το 1945 απολύθηκε από τη θέση του διευθυντή μουσείου και τέσσερα χρόνια αργότερα κατηγορήθηκε για απάτη. Πέθανε το 1972.

Η αυτοπροσωπογραφία έφυγε από τη συλλογή του Βαν Ντέβεντερ υπό άγνωστες συνθήκες. Άγνωστη είναι επίσης η ταυτότητα της Λονδρέζας που πρόσφερε τον πίνακα στην Tate το 1953, καθώς το όνομά της έχει διαγραφεί από τα αρχειακά έγγραφα. Μπορεί κάλλιστα να ενεργούσε για λογαριασμό του Βαν Ντέβεντερ.

Αφού η Tate αρνήθηκε την προσφορά, η αυτοπροσωπογραφία εξαφανίστηκε. Στην έκδοση του 1970 του καταλόγου του de la Faille, καταγράφεται ότι «απορρίφθηκε» - και από τότε κανένας σοβαρός ειδικός δεν τον έχει αποδεχτεί ως Βαν Γκογκ. Ο σημερινός ιδιοκτήτης του παραμένει ανώνυμος, αν και ο πίνακας πιστεύεται ότι βρίσκεται στη Γερμανία.

Πώς η Tate δεν αγόρασε ένα πλαστό βαν Γκογκ και ας πουλιόταν 20.000 λίρες Facebook Twitter
Η αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ με καβαλέτο (Δεκέμβριος 1887-Φεβρουάριος 1888) και η αυτοπροσωπογραφία του αφιερωμένη στον Πωλ Γκωγκέν (Σεπτέμβριος 1888). Credits: Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Foundation) and Fogg Museum, Harvard Art Museums, Cambridge, Massachusetts

Οι κύριες πηγές του πλαστογράφου ήταν δύο αυθεντικές αυτοπροσωπογραφίες, το ένα που δείχνει τον καλλιτέχνη στο καβαλέτο (Δεκέμβριος 1887-Φεβρουάριος 1888) και το άλλο ζωγραφισμένο για τον Πωλ Γκωγκέν (Σεπτέμβριος 1888).

Όπως συχνά συμβαίνει, ένα πλαστό μπορεί να φαίνεται αξιόπιστο τη στιγμή που παράγεται, αλλά δεκαετίες αργότερα είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι ξεγέλασε ποτέ τους ειδικούς.

Η τιμή του πίνακα είναι μια υπενθύμιση του πώς οι τιμές του Βαν Γκογκ έχουν πάει στα ύψη από τότε που προσφέρθηκε στην Tate για 19.500 λίρες.

Τον Νοέμβριο του 2022 το έργο Orchard with Cypresses πωλήθηκε στον οίκο Christie's για 117 εκατομμύρια δολάρια.

Πολιτισμός
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ο Elliot Page θα προλογίσει trans και non-binary παραγωγή του As You Like It στο Λονδίνο

Πολιτισμός / Ο Elliot Page θα προλογίσει trans και non-binary παραγωγή του Σαίξπηρ στο Λονδίνο

Το As You Like It θα παρουσιαστεί στο The Space Theatre από τις 22 έως τις 24 Ιουλίου 2026, ενώ η ομάδα ετοιμάζει και το Twelfth Night στη Βαρκελώνη την 1η Αυγούστου, στην πρώτη της εμφάνιση εκτός Ηνωμένου Βασιλείου.
THE LIFO TEAM
Ο Jeremy O. Harris γράφει για τις 23 ημέρες κράτησής του στην Ιαπωνία στο Vanity Fair

Πολιτισμός / Ο Jeremy O. Harris γράφει για τις 23 ημέρες κράτησής του στην Ιαπωνία στο Vanity Fair

Η υπόθεση έγινε γνωστή όταν οι ιαπωνικές αρχές ανακοίνωσαν ότι ο συγγραφέας και ηθοποιός συνελήφθη στις 16 Νοεμβρίου 2025, αφού βρέθηκε στην τσάντα του ποσότητα ουσίας που περιείχε MDMA.
THE LIFO TEAM
Ο Camus, το Sirat και η επιστροφή της κινηματογραφικής αγωνίας

Πολιτισμός / Ο Καμύ του Φρανσουά Οζόν, το Sirat και η επιστροφή της κινηματογραφικής αγωνίας

Από το νέο The Stranger του François Ozon μέχρι το εφιαλτικό Sirat, το σινεμά δείχνει να ξαναβρίσκει μια παλιά του εμμονή: την αγωνία, τη ναυτία, την αίσθηση ότι ο κόσμος έχει χάσει το σταθερό του νόημα. Και ίσως αυτό να μην είναι καθόλου τυχαίο.
THE LIFO TEAM
Fairuz: όταν ο ύμνος της λιβανέζικης αντοχής αρχίζει να ακούγεται σαν θρήνος

Πολιτισμός / Fairuz: όταν ο ύμνος της λιβανέζικης αντοχής αρχίζει να ακούγεται σαν θρήνος

Το πιο εμβληματικό πατριωτικό τραγούδι της Fairuz δεν ακούγεται πια για όλους ως ύμνος ελπίδας. Για πολλούς νεότερους Λιβανέζους, το Bahebak Ya Lebnan κουβαλά πλέον μαζί του τον πόλεμο, τη νοσταλγία και την εξάντληση μιας χώρας που μοιάζει να επιστρέφει ξανά και ξανά στην ίδια πληγή.
THE LIFO TEAM
Ο Bruce Springsteen ξανακάνει το ροκ πολιτική πράξη

Πολιτισμός / Ο Bruce Springsteen ξανακάνει το ροκ πολιτική πράξη

Με νέα πολιτικά τραγούδια, ανοιχτές επιθέσεις στον αυταρχισμό και μια περιοδεία που ξεκινά από τη Μινεάπολη, ο Springsteen επιστρέφει όχι ως θρύλος της ροκ που αναπολεί το παρελθόν, αλλά ως καλλιτέχνης που επιμένει να μιλά στο παρόν.
THE LIFO TEAM
Τι κάνουν το American Psycho και η Marina Abramovic στο νέο Tristan του Met;

Πολιτισμός / Τι κάνουν το American Psycho και η Marina Abramovic στο νέο Tristan του Met;

Το νέο Tristan του Met δεν πουλά μόνο Wagner και μεγάλα ονόματα, αλλά μια ολόκληρη αισθητική μηχανή: μαχαίρια, διπλασιασμούς, προβολές, σωσίες και εικαστικές αναφορές που πηγαίνουν από τη Marina Abramovic ως το American Psycho.
THE LIFO TEAM
Τι έδειξε η ενάλια αρχαιολογική έρευνα στην Ασίνη

Πολιτισμός / Τι έδειξε η ενάλια αρχαιολογική έρευνα στην Ασίνη

Χάρη στην ευνοϊκή τοποθεσία της, που προσφέρει ένα φυσικό λιμάνι, αλλά και ένα ύψωμα που συνέβαλε στην αμυντική της ικανότητα, η θέση αυτή κατοικήθηκε ήδη από τους προϊστορικούς, με μία συνέχεια έως τους ιστορικούς χρόνους
THE LIFO TEAM
Ο Jeff Koons βάζει το Balloon Dog στα επετειακά μπουκάλια της Evian

Πολιτισμός / Ο Jeff Koons βάζει το Balloon Dog στα επετειακά μπουκάλια της Evian

Η νέα συνεργασία της Evian με τον Jeff Koons φέρνει το Balloon Dog σε ροζ και μπλε εκδοχή πάνω σε συλλεκτικές φιάλες still και sparkling water. Είναι ακριβώς αυτό που ακούγεται: art branding για τραπέζια που θέλουν να φαίνονται πιο ακριβά απ’ ό,τι είναι.
THE LIFO TEAM
Μουσείο στο Μόναχο επιστρέφει πίνακα που πουλήθηκε στα χρόνια του ναζισμού

Πολιτισμός / Μουσείο στο Μόναχο επιστρέφει πίνακα που πουλήθηκε στα χρόνια του ναζισμού

Το Interieur mit Kindern (Die Geschwister) βρισκόταν από το 1972 στις Βαυαρικές Κρατικές Συλλογές Ζωγραφικής. Τώρα επιστρέφει στους απογόνους του Goldschmidt, μετά την έρευνα που έδειξε ότι η πώλησή του συνδέεται άμεσα με τις διώξεις του ναζιστικού καθεστώτος.
THE LIFO TEAM
Το Λούβρο κρατά το στέμμα, αλλά η πολιτιστική αίγλη μετακινείται

Πολιτισμός / Το Λούβρο κρατά το στέμμα, αλλά η πολιτιστική αίγλη μετακινείται

Τα 100 πιο δημοφιλή μουσεία του κόσμου υποδέχθηκαν πάνω από 200 εκατ. επισκέπτες το 2025, όμως το πραγματικό νέο δεν είναι μόνο ότι το Λούβρο έμεινε πρώτο. Είναι ότι η Σεούλ, η Σαγκάη και το νέο Μεγάλο Αιγυπτιακό Μουσείο δείχνουν πού μετακινείται σήμερα ο παγκόσμιος πολιτιστικός πυρετός.
THE LIFO TEAM
Γιατί η συλλογή Gelman με έργα της Frida Kahlo δεν έμεινε στο Μεξικό

Πολιτισμός / Γιατί η συλλογή Gelman με έργα της Frida Kahlo δεν έμεινε στο Μεξικό

Με αφορμή νέα ανοιχτή επιστολή και τη δημόσια πίεση που μεγαλώνει, η υπόθεση της Gelman Collection επιστρέφει όχι μόνο ως θέμα της αγοράς τέχνης, αλλά ως ερώτημα για το ποιος αποφασίζει τελικά για την τύχη μιας εμβληματικής πλευράς της μεξικανικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
THE LIFO TEAM