Πώς η Tate δεν αγόρασε έναν πλαστό Βαν Γκογκ και ας πουλιόταν 20.000 λίρες

Πώς η Tate δεν αγόρασε ένα πλαστό βαν Γκογκ και ας πουλιόταν 20.000 λίρες Facebook Twitter
Η πλαστή προσωπογραφία του Βαν Γκογκ. Φωτ.: Stefan Koldehoff, Cologne
0

Κάθε τόσο ο καταπληκτικός ερευνητής δημοσιογράφος Μάρτιν Μπέιλι, φανατικός θαυμαστής του έργου του Βαν Γκογκ, αποκαλύπτει μια ζουμερή ιστορία. Αποκάλυψε πώς η Tate σκέφτηκε για λίγο να αποκτήσει μια αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ - η οποία αργότερα αποδείχθηκε πως ήταν πλαστή.

Το 1953 προσφέρθηκε στην Tate μια αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ από μια γυναίκα από το Λονδίνο. Η τιμή ήταν 19.500 λίρες, τιμή μεγαλύτερη από οποιοδήποτε άλλο έργο του Βαν Γκογκ που είχε βγει σε δημοπρασία μέχρι εκείνη τη στιγμή.

Η αδημοσίευτη αλληλογραφία στο αρχείο της Tate αποκαλύπτει την ιστορία. Στις 8 Απριλίου 1953, ο διευθυντής της Tate στο Λονδίνο, Τζον Ρόθενσταϊν, απάντησε στην προσφορά του πωλητή: «Φοβάμαι ότι η εν λόγω εικόνα θα ήταν εντελώς πέρα από τους πόρους των διαχειριστών μας».

Η αυτοπροσωπογραφία, που υποτίθεται ζωγραφίστηκε στην Προβηγκία το 1888-89, είχε εμφανιστεί για πρώτη φορά το 1927 στη γκαλερί του Otto Wacker στο Βερολίνο. Τον επόμενο χρόνο ο Wacker προσπάθησε να πουλήσει πάνω από 30 πίνακες του Βαν Γκογκ, οι οποίοι ισχυρίστηκε ότι προέρχονταν από έναν ανώνυμο Ρώσο αριστοκράτη που είχε καταφύγει στην Ελβετία. Αν και οι φωτογραφίες έγιναν δεκτές από ορισμένους κορυφαίους ειδικούς, άλλοι κατήγγειλαν ότι πολλές από αυτές ήταν ψεύτικες. Ο Wacker οδηγήθηκε σε δίκη το 1932 και κρίθηκε ένοχος για απάτη.

Εν τω μεταξύ, μερικοί από τους πίνακες του Wacker είχαν αγοραστεί από την γκαλερί Matthiesen του Βερολίνου, συμπεριλαμβανομένης αυτής της αυτοπροσωπογραφίας. Αυτή η εικόνα είχε τους υποστηρικτές της. Ο έγκριτος Ολλανδός ιστορικός τέχνης H.P. Μπρέμερ πίστευε ότι ο πίνακας ήταν γνήσιος, όπως και η σημαντική συλλέκτης που συμβούλευε, η Έλεν Κρέλερ Μίλερ. Το 1929 η Κρέλερ Μίλερ που μετά το μουσείο Βαν Γκογκ έχει τη μεγαλύτερη συλλογή έργων του προσπάθησε να αγοράσει την αυτοπροσωπογραφία από τον Matthiesen για το μουσείο που έφτιαχνε, αλλά τσακώθηκαν για την τιμή και η πώληση δεν προχώρησε ποτέ.

Το 1939 η αυτοπροσωπογραφία δημοσιεύτηκε ως αυθεντική στον κατάλογο raisonné του Βαν Γκογκ που συνέταξε ο ειδικός Jacob-Baart de la Faille. Η περίληψή της εκεί του σίγουρα θα ενθάρρυνε την Tate να πιστέψει στην αυθεντικότητά της. Ο De la Faille κατέγραψε επίσης ότι ο πίνακας ανήκε στον Sam van Deventer, σύμβουλο της Κρέλερ Μίλερ που έγινε διευθυντής του μουσείου της μετά τον θάνατό της αργότερα εκείνο το έτος.

Την ίδια χρονιά, το 1939, δημοσιεύτηκε μια αναπαραγωγή της αυτοπροσωπογραφίας στον κατάλογο της συλλογής του Μουσείου Κρέλερ Μίλερ στον πρόλογο του βιβλίου. Δεν είναι σαφές εάν ο πίνακας ανήκε στην Κρέλερ Μίλερ ή, πιο πιθανό, ήταν δανεικός από τον σύμβουλό της, Βαν Ντέβεντερ. Σε κάθε περίπτωση, μετά τον θάνατό της η αυτοπροσωπογραφία φαίνεται να ήταν ιδιοκτησία του Βαν Ντέβεντερ.

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ο Βαν Ντέβεντερ συνεργάστηκε με τους Ναζί κατακτητές. Το 1945 απολύθηκε από τη θέση του διευθυντή μουσείου και τέσσερα χρόνια αργότερα κατηγορήθηκε για απάτη. Πέθανε το 1972.

Η αυτοπροσωπογραφία έφυγε από τη συλλογή του Βαν Ντέβεντερ υπό άγνωστες συνθήκες. Άγνωστη είναι επίσης η ταυτότητα της Λονδρέζας που πρόσφερε τον πίνακα στην Tate το 1953, καθώς το όνομά της έχει διαγραφεί από τα αρχειακά έγγραφα. Μπορεί κάλλιστα να ενεργούσε για λογαριασμό του Βαν Ντέβεντερ.

Αφού η Tate αρνήθηκε την προσφορά, η αυτοπροσωπογραφία εξαφανίστηκε. Στην έκδοση του 1970 του καταλόγου του de la Faille, καταγράφεται ότι «απορρίφθηκε» - και από τότε κανένας σοβαρός ειδικός δεν τον έχει αποδεχτεί ως Βαν Γκογκ. Ο σημερινός ιδιοκτήτης του παραμένει ανώνυμος, αν και ο πίνακας πιστεύεται ότι βρίσκεται στη Γερμανία.

Πώς η Tate δεν αγόρασε ένα πλαστό βαν Γκογκ και ας πουλιόταν 20.000 λίρες Facebook Twitter
Η αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ με καβαλέτο (Δεκέμβριος 1887-Φεβρουάριος 1888) και η αυτοπροσωπογραφία του αφιερωμένη στον Πωλ Γκωγκέν (Σεπτέμβριος 1888). Credits: Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Foundation) and Fogg Museum, Harvard Art Museums, Cambridge, Massachusetts

Οι κύριες πηγές του πλαστογράφου ήταν δύο αυθεντικές αυτοπροσωπογραφίες, το ένα που δείχνει τον καλλιτέχνη στο καβαλέτο (Δεκέμβριος 1887-Φεβρουάριος 1888) και το άλλο ζωγραφισμένο για τον Πωλ Γκωγκέν (Σεπτέμβριος 1888).

Όπως συχνά συμβαίνει, ένα πλαστό μπορεί να φαίνεται αξιόπιστο τη στιγμή που παράγεται, αλλά δεκαετίες αργότερα είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι ξεγέλασε ποτέ τους ειδικούς.

Η τιμή του πίνακα είναι μια υπενθύμιση του πώς οι τιμές του Βαν Γκογκ έχουν πάει στα ύψη από τότε που προσφέρθηκε στην Tate για 19.500 λίρες.

Τον Νοέμβριο του 2022 το έργο Orchard with Cypresses πωλήθηκε στον οίκο Christie's για 117 εκατομμύρια δολάρια.

Πολιτισμός
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΜΑΡΙΝΕΛΛΑ ΠΕΘΑΝΕ

Πολιτισμός / «Η Μαρινέλλα είναι το ελληνικό τραγούδι»: Ο καλλιτεχνικός κόσμος αποχαιρετά την σπουδαία ερμηνεύτρια

Η σπουδαία ερμηνεύτρια είχε υποστεί εγκεφαλικό τον Σεπτέμβριο του 2024 κατά τη διάρκεια συναυλίας της στο Ηρώδειο και έκτοτε αντιμετώπιζε προβλήματα με την υγεία της
THE LIFO TEAM
Από τη Μέδουσα μέχρι το κλιματικό άγχος: γιατί ο Οβίδιος είναι παντού ξανά

Πολιτισμός / Από τη Μέδουσα μέχρι τη κλιματική αλλαγή: γιατί ο Οβίδιος είναι παντού ξανά

Με αφορμή την έκθεση “Metamorphoses” στο Rijksmuseum, οι Μεταμορφώσεις του Οβίδιου επιστρέφουν στο προσκήνιο ως ένα έργο που μιλά ξανά με εκπληκτική ακρίβεια για τη βία, την ταυτότητα, την εξουσία και τον φόβο μιας εποχής διαρκούς αλλαγής.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Ο Ραφαήλ και η δύσκολη επιστροφή της ομορφιάς

Πολιτισμός / Ο Ραφαήλ και η δύσκολη επιστροφή της ομορφιάς

Με τη μεγάλη έκθεση “Raphael: Sublime Poetry”, το Met δεν παρουσιάζει απλώς μια φιλόδοξη έκθεση για τον Ραφαήλ, αλλά προσπαθεί να τον φέρει ξανά κοντά σε ένα κοινό που σήμερα συγκινείται πιο εύκολα από το ατελές παρά από το άψογο.
THE LIFO TEAM
Ο Ryan Gosling θα πρωταγωνιστήσει στην επόμενη ταινία των Daniels

Πολιτισμός / Ο Ryan Gosling θα πρωταγωνιστήσει στην επόμενη ταινία των Daniels

Ο Ryan Gosling ενώνεται με τους Daniels, το οσκαρικό δίδυμο πίσω από το Everything Everywhere All at Once, για τη νέα τους ταινία στη Universal, που παραμένει ακόμη χωρίς τίτλο και αναμένεται να ξεκινήσει γυρίσματα το καλοκαίρι στο Λος Αντζελες.
THE LIFO TEAM
Ένα άλλο Guernica στέκεται τώρα απέναντι από το Guernica του Picasso στη Μαδρίτη

Πολιτισμός / Ένα άλλο Guernica στέκεται τώρα απέναντι από το Guernica του Πικάσο στη Μαδρίτη

Το Reina Sofia φέρνει για πρώτη φορά εκτός Νότιας Αφρικής το African Guernica του Dumile Feni και το τοποθετεί απέναντι από το Guernica του Πικάσο, σε μια έκθεση που ξανανοίγει τη συζήτηση για τη βία, τη μνήμη και το ποια έργα γράφουν τελικά την ιστορία της τέχνης.
THE LIFO TEAM
15 πολιτιστικές εκδηλώσεις γι’ αυτήν την εβδομάδα (26/3-1/4)

Πολιτισμός / 15 πολιτιστικές εκδηλώσεις γι’ αυτήν την εβδομάδα (26/3-1/4)

Από δυνατά techno sets και ζωντανές μουσικές εμπειρίες μέχρι θέατρο, εκθέσεις και φεστιβάλ, η Αθήνα αυτή την εβδομάδα προσφέρει ένα πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα που καλύπτει κάθε διάθεση και γούστο.
ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΠΑ
Ενα από τα σημαντικότερα έργα του Picasso βρίσκεται στην Τεχεράνη ενώ ο πόλεμος συνεχίζεται

Πολιτισμός / Ενα από τα σημαντικότερα έργα του Πικάσο βρίσκεται στην Τεχεράνη ενώ ο πόλεμος συνεχίζεται

Το The Painter and His Model του Picasso, αγορασμένο από το Ιράν το 1977, βρίσκεται σήμερα στην Τεχεράνη, κουβαλώντας πάνω του την ιστορία του πετρελαίου, της επανάστασης και της εύθραυστης ζωής της τέχνης σε καιρό πολέμου.
THE LIFO TEAM
Παναγία μου ένα παιδί! Το νέο απόκτημα του Met έγινε viral γιατί το internet είδε στον baby Jesus του έναν μικρό σταρ του feed

Πολιτισμός / Παναγιά μου, ένα παιδί! Το νέο απόκτημα του Met έγινε viral γιατί το internet κόλλησε με τον μικρό Χριστό του

Το νέο απόκτημα του Met έγινε viral όταν οι χρήστες του Instagram άρχισαν να σχολιάζουν τον ασυνήθιστα στιλιζαρισμένο baby Jesus του πίνακα με όρους καθαρά σημερινού internet.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ