ΣΚΛΗΡΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ

Πώς η Tate δεν αγόρασε έναν πλαστό Βαν Γκογκ και ας πουλιόταν 20.000 λίρες

Πώς η Tate δεν αγόρασε ένα πλαστό βαν Γκογκ και ας πουλιόταν 20.000 λίρες Facebook Twitter
Η πλαστή προσωπογραφία του Βαν Γκογκ. Φωτ.: Stefan Koldehoff, Cologne
0

Κάθε τόσο ο καταπληκτικός ερευνητής δημοσιογράφος Μάρτιν Μπέιλι, φανατικός θαυμαστής του έργου του Βαν Γκογκ, αποκαλύπτει μια ζουμερή ιστορία. Αποκάλυψε πώς η Tate σκέφτηκε για λίγο να αποκτήσει μια αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ - η οποία αργότερα αποδείχθηκε πως ήταν πλαστή.

Το 1953 προσφέρθηκε στην Tate μια αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ από μια γυναίκα από το Λονδίνο. Η τιμή ήταν 19.500 λίρες, τιμή μεγαλύτερη από οποιοδήποτε άλλο έργο του Βαν Γκογκ που είχε βγει σε δημοπρασία μέχρι εκείνη τη στιγμή.

Η αδημοσίευτη αλληλογραφία στο αρχείο της Tate αποκαλύπτει την ιστορία. Στις 8 Απριλίου 1953, ο διευθυντής της Tate στο Λονδίνο, Τζον Ρόθενσταϊν, απάντησε στην προσφορά του πωλητή: «Φοβάμαι ότι η εν λόγω εικόνα θα ήταν εντελώς πέρα από τους πόρους των διαχειριστών μας».

Η αυτοπροσωπογραφία, που υποτίθεται ζωγραφίστηκε στην Προβηγκία το 1888-89, είχε εμφανιστεί για πρώτη φορά το 1927 στη γκαλερί του Otto Wacker στο Βερολίνο. Τον επόμενο χρόνο ο Wacker προσπάθησε να πουλήσει πάνω από 30 πίνακες του Βαν Γκογκ, οι οποίοι ισχυρίστηκε ότι προέρχονταν από έναν ανώνυμο Ρώσο αριστοκράτη που είχε καταφύγει στην Ελβετία. Αν και οι φωτογραφίες έγιναν δεκτές από ορισμένους κορυφαίους ειδικούς, άλλοι κατήγγειλαν ότι πολλές από αυτές ήταν ψεύτικες. Ο Wacker οδηγήθηκε σε δίκη το 1932 και κρίθηκε ένοχος για απάτη.

Εν τω μεταξύ, μερικοί από τους πίνακες του Wacker είχαν αγοραστεί από την γκαλερί Matthiesen του Βερολίνου, συμπεριλαμβανομένης αυτής της αυτοπροσωπογραφίας. Αυτή η εικόνα είχε τους υποστηρικτές της. Ο έγκριτος Ολλανδός ιστορικός τέχνης H.P. Μπρέμερ πίστευε ότι ο πίνακας ήταν γνήσιος, όπως και η σημαντική συλλέκτης που συμβούλευε, η Έλεν Κρέλερ Μίλερ. Το 1929 η Κρέλερ Μίλερ που μετά το μουσείο Βαν Γκογκ έχει τη μεγαλύτερη συλλογή έργων του προσπάθησε να αγοράσει την αυτοπροσωπογραφία από τον Matthiesen για το μουσείο που έφτιαχνε, αλλά τσακώθηκαν για την τιμή και η πώληση δεν προχώρησε ποτέ.

Το 1939 η αυτοπροσωπογραφία δημοσιεύτηκε ως αυθεντική στον κατάλογο raisonné του Βαν Γκογκ που συνέταξε ο ειδικός Jacob-Baart de la Faille. Η περίληψή της εκεί του σίγουρα θα ενθάρρυνε την Tate να πιστέψει στην αυθεντικότητά της. Ο De la Faille κατέγραψε επίσης ότι ο πίνακας ανήκε στον Sam van Deventer, σύμβουλο της Κρέλερ Μίλερ που έγινε διευθυντής του μουσείου της μετά τον θάνατό της αργότερα εκείνο το έτος.

Την ίδια χρονιά, το 1939, δημοσιεύτηκε μια αναπαραγωγή της αυτοπροσωπογραφίας στον κατάλογο της συλλογής του Μουσείου Κρέλερ Μίλερ στον πρόλογο του βιβλίου. Δεν είναι σαφές εάν ο πίνακας ανήκε στην Κρέλερ Μίλερ ή, πιο πιθανό, ήταν δανεικός από τον σύμβουλό της, Βαν Ντέβεντερ. Σε κάθε περίπτωση, μετά τον θάνατό της η αυτοπροσωπογραφία φαίνεται να ήταν ιδιοκτησία του Βαν Ντέβεντερ.

Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ο Βαν Ντέβεντερ συνεργάστηκε με τους Ναζί κατακτητές. Το 1945 απολύθηκε από τη θέση του διευθυντή μουσείου και τέσσερα χρόνια αργότερα κατηγορήθηκε για απάτη. Πέθανε το 1972.

Η αυτοπροσωπογραφία έφυγε από τη συλλογή του Βαν Ντέβεντερ υπό άγνωστες συνθήκες. Άγνωστη είναι επίσης η ταυτότητα της Λονδρέζας που πρόσφερε τον πίνακα στην Tate το 1953, καθώς το όνομά της έχει διαγραφεί από τα αρχειακά έγγραφα. Μπορεί κάλλιστα να ενεργούσε για λογαριασμό του Βαν Ντέβεντερ.

Αφού η Tate αρνήθηκε την προσφορά, η αυτοπροσωπογραφία εξαφανίστηκε. Στην έκδοση του 1970 του καταλόγου του de la Faille, καταγράφεται ότι «απορρίφθηκε» - και από τότε κανένας σοβαρός ειδικός δεν τον έχει αποδεχτεί ως Βαν Γκογκ. Ο σημερινός ιδιοκτήτης του παραμένει ανώνυμος, αν και ο πίνακας πιστεύεται ότι βρίσκεται στη Γερμανία.

Πώς η Tate δεν αγόρασε ένα πλαστό βαν Γκογκ και ας πουλιόταν 20.000 λίρες Facebook Twitter
Η αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ με καβαλέτο (Δεκέμβριος 1887-Φεβρουάριος 1888) και η αυτοπροσωπογραφία του αφιερωμένη στον Πωλ Γκωγκέν (Σεπτέμβριος 1888). Credits: Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Foundation) and Fogg Museum, Harvard Art Museums, Cambridge, Massachusetts

Οι κύριες πηγές του πλαστογράφου ήταν δύο αυθεντικές αυτοπροσωπογραφίες, το ένα που δείχνει τον καλλιτέχνη στο καβαλέτο (Δεκέμβριος 1887-Φεβρουάριος 1888) και το άλλο ζωγραφισμένο για τον Πωλ Γκωγκέν (Σεπτέμβριος 1888).

Όπως συχνά συμβαίνει, ένα πλαστό μπορεί να φαίνεται αξιόπιστο τη στιγμή που παράγεται, αλλά δεκαετίες αργότερα είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι ξεγέλασε ποτέ τους ειδικούς.

Η τιμή του πίνακα είναι μια υπενθύμιση του πώς οι τιμές του Βαν Γκογκ έχουν πάει στα ύψη από τότε που προσφέρθηκε στην Tate για 19.500 λίρες.

Τον Νοέμβριο του 2022 το έργο Orchard with Cypresses πωλήθηκε στον οίκο Christie's για 117 εκατομμύρια δολάρια.

Πολιτισμός
0

ΣΚΛΗΡΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ο ιερός μετεωρίτης των Μπουνουρόνγκ που κατέληξε σε πωλητήριο μουσείου στο Λονδίνο

Πολιτισμός / Ο ιερός μετεωρίτης των Μπουνουρόνγκ που κατέληξε σε πωλητήριο μουσείου στο Λονδίνο

Ένας βράχος 3,5 τόνων που έπεσε από τα αστέρια, έγινε αποικιακό τρόπαιο, κατέληξε σε πωλητήριο μουσείου στο Λονδίνο και παραμένει για τους Μπουνουρόνγκ μια ανοιχτή πληγή στη γη τους.
THE LIFO TEAM
Το Μπάκιγχαμ ξαναγέμισε τους τοίχους του με Ρούμπενς, Βερμέερ και Ρέμπραντ

Πολιτισμός / Το Μπάκιγχαμ ξαναγέμισε τους τοίχους του με Ρούμπενς, Βερμέερ και Ρέμπραντ

Το Μπάκιγχαμ εγκαταλείπει την αραιή, μοντέρνα μουσειακή παρουσίαση και γεμίζει ξανά την Picture Gallery με 120 πίνακες, από Ρούμπενς και Ρέμπραντ μέχρι Βερμέερ και Καραβάτζο, σε ένα θεαματικό κρέμασμα που θυμίζει 19ο αιώνα.
THE LIFO TEAM
Τα μουσεία ξαναγράφουν τους ηθικούς τους κανόνες ύστερα από 22 χρόνια

Πολιτισμός / Τα μουσεία ξαναγράφουν τους ηθικούς τους κανόνες ύστερα από 22 χρόνια

Τι οφείλει να κάνει ένα μουσείο με λεηλατημένες αρχαιότητες, ανθρώπινα λείψανα, εικόνες που αναπαράγονται από την τεχνητή νοημοσύνη και χορηγούς που ζητούν ανταλλάγματα; Ο νέος διεθνής κώδικας δεοντολογίας επιχειρεί να απαντήσει σε έναν κόσμο που άλλαξε πολύ από το 2004.
THE LIFO TEAM
Το σπίτι που έσωσε 45 ανθρώπους επιστρέφει στην πατρίδα του ύστερα από 134 χρόνια

Πολιτισμός / Το σπίτι που έσωσε 45 ανθρώπους επιστρέφει στην πατρίδα του ύστερα από 134 χρόνια

Χτίστηκε ως μαορί οίκος συνάντησης, άντεξε μια φονική ηφαιστειακή έκρηξη και πουλήθηκε για 50 λίρες σε έναν βρετανό αριστοκράτη. Για τους απογόνους της, όμως, η Hinemihi δεν είναι κτίσμα ούτε έκθεμα. Είναι μια πρόγονος που ετοιμάζεται να επιστρέψει.
THE LIFO TEAM
Πώς ο Κρίστοφερ Νόλαν κατασκεύασε τη δική του αρχαιότητα για την «Οδύσσεια»

Πολιτισμός / Πώς ο Κρίστοφερ Νόλαν κατασκεύασε τη δική του αρχαιότητα για την «Οδύσσεια»

Πραγματικά πλοία, ανοιχτές θάλασσες, έξι χώρες και 91 ημέρες γυρισμάτων: ο Κρίστοφερ Νόλαν μετέτρεψε το ομηρικό ταξίδι σε κινηματογραφική δοκιμασία απορρίπτοντας παράλληλα όλα όσα το Χόλιγουντ μάς έμαθε να θεωρούμε «αρχαία Ελλάδα».
THE LIFO TEAM
Ο πιανίστας που μίλησε για τη Γάζα έχασε τη δικαστική μάχη με τη Συμφωνική της Μελβούρνης

Πολιτισμός / Ο πιανίστας που μίλησε για τη Γάζα έχασε τη δικαστική μάχη με τη Συμφωνική της Μελβούρνης

Ο Τζέισον Γκίλαμ μίλησε από τη σκηνή για τους Παλαιστίνιους δημοσιογράφους που σκοτώθηκαν στη Γάζα. Η ορχήστρα ακύρωσε την επόμενη εμφάνισή του και το δικαστήριο έκρινε ότι είχε δικαίωμα να προστατεύσει τη φήμη της.
THE LIFO TEAM
Η Γαλλία επέστρεψε στη Συρία 23 αρχαιότητες που έμειναν στο Παρίσι επί 15 χρόνια

Πολιτισμός / Η Γαλλία επέστρεψε στη Συρία 23 αρχαιότητες που έμειναν στο Παρίσι επί 15 χρόνια

Πήγαν στο Παρίσι για μια έκθεση λίγο πριν ξεσπάσει ο πόλεμος. Δεκαπέντε χρόνια αργότερα, 23 συριακές αρχαιότητες επέστρεψαν επιτέλους στη Δαμασκό , εκεί όπου ανήκαν εξαρχής.
THE LIFO TEAM
Η Ινδία λογόκρινε ταινία και τα χωριά του Παντζάμπ έκαναν τους ναούς κινηματογράφους

Πολιτισμός / Η Ινδία λογόκρινε ταινία και τα χωριά του Παντζάμπ έκαναν τους ναούς κινηματογράφους

Η Ινδία λογόκρινε μια ταινία για τις εξαφανίσεις και τις μυστικές αποτεφρώσεις στο Παντζάμπ. Εκείνη βγήκε από την πλατφόρμα, πέρασε από χέρι σε χέρι και τώρα προβάλλεται στις αυλές των σιχικών ναών, μπροστά σε οικογένειες που ακόμη πενθούν.
THE LIFO TEAM
Η Ταπισερί της Μπαγιέ έφτασε στο Βρετανικό Μουσείο έπειτα από μυστική επιχείρηση μέσα στη νύχτα

Πολιτισμός / Η Ταπισερί της Μπαγιέ έφτασε στο Βρετανικό Μουσείο έπειτα από μυστική επιχείρηση μέσα στη νύχτα

Σχεδόν χίλια χρόνια μετά τη Νορμανδική Κατάκτηση, η Ταπισερί της Μπαγιέ πέρασε ξανά τη Μάγχη μέσα στη νύχτα, σε μια μυστική έντεκαωρη επιχείρηση που θύμιζε κινηματογραφική ταινία.
THE LIFO TEAM