Πέθανε ο Λεωνίδας Τριβιζάς, σκηνοθέτης, δάσκαλος και ανανεωτής του θεάτρου

Πέθανε ο Λεωνίδας Τριβιζάς, σκηνοθέτης, δάσκαλος και ανανεωτής του θεάτρου Facebook Twitter
0

Μια σπουδαία προσωπικότητα του θέατρου, σκηνοθέτης, δάσκαλος, ο εμπνευστής του Λαϊκού Πειραματικού Θέατρου Λεωνίδας Τριβιζάς πέθανε σε ηλικία 93 ετών.

Γεννημένος στην Κέρκυρα 1929, φοίτησε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και στη Δραματική Σχολή του Θεάτρου Τέχνης, από όπου αποφοίτησε το 1956.

Οι πρώτες σκηνοθετικές του απόπειρες πραγματοποιήθηκαν το 1958 με τον βραχύβιο θίασο Ελεύθερο Θέατρο και το 1960 με τη Νέα Σκηνή του Κωστή Λειβαδέα. Με τον Κώστα Καζάκο έφτιαξαν αυτή την ομάδα που ονόμασαν «Ελεύθερο Θεάτρο», ως συνεταιρικό θίασο που ανέβασε έξι παραστάσεις, ενώ συμμετείχανοι:  Κίττυ Αρσένη, Μάρθα Βούρτση, Άννα Ταρή και Κώστας Πίτσιος, και περιόδευσαν στη Θεσσαλονίκη και επαρχιακές πόλεις δίνοντας παραστάσεις έργων του ευρωπαϊκού και αμερικάνικου θεάτρου του 20ού αιώνα.

Το Κυκλικό Θέατρο του Λεωνίδα Τριβιζά υπήρξε η πρώτη οργανωμένη προσπάθεια εισαγωγής της κυκλικής σκηνής στο ελληνικό θέατρο, μετά το Θέατρο Τέχνης, παρότι η σκηνή στο Θέατρο «Ορφέας», είναι ημικυκλική. 

Το 1961 δημιουργεί το Κυκλικό Θέατρο σ’ ένα υπόγειο στην οδό Αλεξάνδρου Σούτσου, όπου επαναδιαπραγματεύεται τη λειτουργία της κυκλικής σκηνής, ανατρέποντας τις μέχρι τότε παγιωμένες αντιλήψεις της θεατρικής επικοινωνίας μέσα στην παραδοσιακή ιταλική σκηνή και ανοίγει νέες προοπτικές για τον θεατή, αλλά και τον ηθοποιό.

Αποδίδει μια κοινωνική σημασία στο κυκλικό θέατρο, σπάζοντας το φράγμα που χώριζε το θέατρο από την καθημερινή ζωή των ευρύτερων μαζών και δημιουργώντας την άμεση δυνατότητα να ανοίξουν μικρά μόνιμα θέατρα οπουδήποτε, στους συνοικισμούς, στα περίχωρα, στις μικρές πόλεις και κωμοπόλεις.

 Στον θίασο μετέχουν οι ηθοποιοί Αλέκα Παΐζη, Μάρθα Βούρτση, Κώστας Μπάκας, Νέλλη Αγγελίδου, Χρήστος Πάρλας, Τασσώ Καββαδία, Τίτος Βανδής, Τάνια Σαββοπούλου, Φαίδων Γεωργίτσης, Κώστας Καζάκος κ.ά. και ο σκηνογράφος Γιάννης Καρύδης.

Το Κυκλικό Θέατρο θα σφραγιστεί από δικαστικό αντιπρόσωπο το φθινόπωρο 1963, λόγω αποφάσεως του Συμβουλίου της Επικράτειας που δικαίωσε ένοικο της πολυκατοικίας που στεγαζόταν το θέατρο που κίνησε δικαστική διαδικασία ότι το θέατρο δεν τηρεί τους όρους λειτουργίας των θεάτρων και θα καταστραφεί στις 20/2/64 με παρουσία αστυνομικών.

Το πρώτο έργο που ανέβασε εκεί ήταν η κωμωδία του Ούγκο Μπέττι "Μια όμορφη Κυριακή του Σεπτέμβρη". Η παράσταση έγινε δεκτή με θετικά σχόλια από μεγάλο μέρος της θεατρικής κριτικής. Ακολούθησαν τρία έργα με πολιτικοκοινωνικό περιεχόμενο, το  Ένας όμηρος του Μπρένταν Μπίαν, το  "Ερρίκος ο Η’ και οι γυναίκες του"  του Χέρμαν Γκρέσικερ και το έργο του Ζαν Πωλ Σαρτρ "Νεκροί χωρίς τάφο".

Ως επιλογές δραματολογίου τα έργα αυτά προκάλεσαν αντιφατικές κριτικές, όμως ήταν σχεδόν κοινή παραδοχή ότι η σκηνοθεσία πέτυχε να αναδείξει το πνεύμα του εκάστοτε συγγραφέα.Στις παραστάσεις του Κυκλικού Θεάτρου ο Λ. Τριβιζάς συνεργάστηκε με σημαντικούς καλλιτέχνες όπως οι συνθέτες Μίκης Θεοδωράκης και Γιάννης Μαρκόπουλος, ο σκηνογράφος Γιάννης Καρύδης, οι ηθοποιοί Νέλλη Αγγελίδου, Αλέκα Παΐζη, Τίτος Βανδής κ.ά..

Ακολούθησαν οι συνεργασίες του με το Εθνικό Θέατρο (1965–1967) και στο ελεύθερο θέατρο με τον θίασο του Αλέκου Αλεξανδράκη και τον θίασο του Δημήτρη Χορν.

Οι σπουδές που έκανε στο Παρίσι την περίοδο της Δικτατορίας όταν αυτοεξορίστηκε εκεί και τα μαθήματα του Ρολάν Μπαρτ στην École pratique des hautes études που παρακολούθησε επηρέασαν σημαντικά τον τρόπο που αντιμετώπισε εφεξής τη θεατρική δημιουργία, τη συγκρότηση θιάσων και τις παραστάσεις που ανέβασε, κυρίως έργα κλασικού και σύγχρονου, ξένου δραματολογίου που σύστησε στο ελληνικό κοινό.

Άξονες της δημιουργίας του ήταν η πίστη στην κοινωνική αποστολή του θεάτρου και η ανάγκη πολιτικής παρέμβασης,  η αναζήτηση νέων, άγνωστων ως τότε, στο ελληνικό κοινό, έργων,  η προώθηση της εγχώριας δραματουργίας και  η διάθεση σκηνικού πειραματισμού επάνω σε διαφορετικά θεατρικά είδη και δραματουργικές φόρμες. Τα έργα του προκαλούσαν πάντα συζητήσεις,  αντιπαραθέσεις και η παρουσία του εξέπεμπε ένα ηχηρό σήμα για ο ρόλο του θεάτρου.

Στις σκηνοθετικές του προσπάθειες εισήγαγε διάφορους πειραματισμούς και ακολούθησε σκηνοθετικές τακτικές ανανέωσης σε σχέση με την παράδοση που είχε παγιωθεί στην Ελλάδα κυρίως στην αναβίωση του αρχαίου δράματος. Η πρόταση του στηρίζονταν στην «αντικλασική» αισθητική, όπως στην ανάδειξη του πολιτικού και ιδεολογικού στοιχείου.

Όταν ανέβασε τον "Λάκκο της αμαρτίας" του Γιώργου Μανιώτη, ήταν ο πρώτος που έφερε στο προσκήνιο τα πρόσωπα του περιθωρίου δηλώνοντας ότι το έργο «αρθρώνει για πρώτη φορά στον τόπο μας, το πρόβλημα μιας κατηγορίας περιθωριακών ατόμων, που θέλουμε ν᾽ αγνοήσουμε την ύπαρξή τους και που, όταν δεν το καταφέρνουμε, καταφεύγουμε στις διώξεις, στην ταπείνωση και τον εξευτελισμό».

Κομβικό σημείο της καλλιτεχνικής του διαδρομής υπήρξε η ίδρυση και λειτουργία του Λαϊκού Πειραματικού Θεάτρου (1975–1984) και της ομώνυμης Δραματικής Σχολής. Επανήλθε ως σκηνοθέτης το καλοκαίρι του 1996 σκηνοθετώντας την τραγωδία του Σαίξπηρ Βασιλιάς Ληρ (θίασος Κ. Καζάκου). Τελευταία καταγεγραμμένη σκηνοθετική του δουλειά υπήρξε η παράσταση Ο Φάλσταφ, μια ελεύθερη απόδοση της σαιξπηρικής κωμωδίας Οι πρόσχαρες κυρίες του Ουίνδσορ (θίασος Κ. Καζάκου, 1998).

Η θεατρική στέγη του Λεωνίδα Τριβιζά μεταφέρθηκε το 1976 στο θέατρο «Πορεία» Εκεί στέγασε το «Λαϊκό Πειραματικό θέατρο» που ίδρυσε με την Ξένια Καλογεροπούλου και τον Γιάννη Φέρτη. Η δραματική σχολή που λειτούργησε παράλληλα είχε καθηγητές τη Μάγια Λυμπεροπούλου, τον Τάσο Υφάντη, τον Μάριος Πλωρίτη, τον Πέτρο Μάρκαρη, την Ελένη Βαροπούλου, την Άννυ  Κολτσιδοπούλου.

Πρώτη παράσταση του «Λαϊκού Πειραματικού θεάτρου» στο «Πορεία» ήταν μια δραματουργική σύνθεση με θέμα τον Γάμο (Γάμοι μικροαστών του Μπρεχτ Γάμος του Τσέχωφ) που έκανε πρεμιέρα στις 10 Οκτωβρίου το 1976. Εμβληματική παράσταση της περιόδου θεωρήθηκε το Ρωμαίικο Πανόραμα του Βαγγέλη Γκούφα, η οποία παίχτηκε για 2 επιτυχημένες σεζόν. Στην παράσταση συμμετείχαν μεταξύ άλλων οι: Δημήτρης Καταλειφός, Μάγια Λυμπεροπούλου, Μαριέττα Σγουρδαίου, Σμαράγδα Σμυρναίου, Ναταλία Στεφάνου, Τάσος Υφάντης, Μηνάς Χατζησάββας, Τάκης Χρυσικάκος, Αθηνά Κεφαλά.

Άλλες παραστάσεις του Λαϊκού Πειραματικού θεάτρου ήταν η Ερυθρά Νήσος του Μιχαήλ Μπουλγκάκωφ το 1978, Ο Λάκκος της Αμαρτίας του Γιώργου Μανιώτη το 1979, Ο Μουγγός του Στρατή Καρρά το 1980, Φως στα σκοτάδια του Μπρεχτ το 1981, Εξορία του Παύλου Μάτεσι το 1983, το Έξι πρόσωπα ζητούν συγγραφέα του Πιραντέλλο το 1985. Παράλληλα, ασχολήθηκε και με την αναβίωση του αρχαίου δράματος το οποίο προσέγγισε με μια σύγχρονη για την εποχή αισθητική.

Το Λαϊκό Πειραματικό Θέατρο άρχισε να αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα και το 1984 υπό το βάρος τους σταμάτησε τη λειτουργία του. Όλη την περίοδο που είχε προηγηθεί ο Τύπος της εποχής είχε συνεχή δημοσιεύματα και αντεγκλήσεις αναφορικά με τη μη ένταξη του Λαϊκού Πειραματικού Θεάτρου στις κρατικές επιχορηγήσεις.

Για την επόμενη δεκαετία ο Λ. Τριβιζάς απείχε από κάθε επαγγελματική σκηνοθετική δράση, παρόλο που στο διάστημα που μεσολάβησε υπήρχαν δημοσιεύματα που αναφέρονταν σε διεργασίες επιστροφής του. Επέστρεψε για λίγο σκηνοθετώντας δύο παραστάσεις σαιξπηρικών έργων για τον θίασο του Κώστα Καζάκου (Βασιλιάς Ληρ, 1996 και Ο Φάλσταφ ή Οι πρόσχαρες κυρίες του Ουίνδσορ, 1998).

0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ο Ντυσάν, η γυμνή Ίβ Μπάμπιτζ και η στιγμή που το Λος Αντζελες απέκτησε δικό του μύθο

Πολιτισμός / Ο Ντυσάν, η γυμνή Ίβ Μπάμπιτζ και η στιγμή που το Λος Αντζελες απέκτησε δικό του μύθο

Με αφορμή τη μεγάλη αναδρομική του Μαρσέλ Ντυσάν στο MoMA, επιστρέφουμε σε μια από τις πιο παράξενες, σαγηνευτικές και λιγότερο γνωστές εικόνες γύρω από το όνομά του: τη φωτογραφία του 1963 με τη γυμνή Ίβ Μπάμπιτζ απέναντί του σε μια σκακιέρα. Οι σπάνιες φωτογραφίες και η ιστορία πίσω από αυτό το καρέ φωτίζουν όχι μόνο έναν μικρό μύθο της αμερικανικής τέχνης, αλλά και τη στιγμή που το Λος Αντζελες άρχισε να πιστεύει πραγματικά στον δικό του.
THE LIFO TEAM
Το «Miami Vice» επιστρέφει στη δεκαετία του ’80 με τον Μάικλ Μπ. Τζόρνταν και τον Όστιν Μπάτλερ

Πολιτισμός / Το «Miami Vice» επιστρέφει στη δεκαετία του ’80 με τον Μάικλ Μπ. Τζόρνταν και τον Όστιν Μπάτλερ

Η Universal επιβεβαίωσε επίσημα το «Miami Vice ’85», με τον Μάικλ Μπ. Τζόρνταν και τον Όστιν Μπάτλερ στους ρόλους του Ρίκο Ταμπς και του Σόνι Κρόκετ. Η νέα ταινία του Τζόζεφ Κοζίνσκι θα βγει στις 6 Αυγούστου 2027 και επιστρέφει στη λάμψη, το στιλ και τη διαφθορά του Μαϊάμι στα μέσα της δεκαετίας του ’80.
THE LIFO TEAM
Η Μέριλ Στριπ λέει ότι χωρίς τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα "δεν θα είχαμε τίποτα"

Πολιτισμός / Η Μέριλ Στριπ λέει ότι χωρίς τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα "δεν θα είχαμε τίποτα"

Λίγες μέρες πριν από την πρεμιέρα του Ο Διάβολος Φοράει Prada 2, η Μέριλ Στριπ είπε ανοιχτά αυτό που το queer κοινό ήξερε εδώ και χρόνια: ότι η Μιράντα Πρίστλι και ο κόσμος της ταινίας δεν θα είχαν την ίδια ζωή χωρίς αυτό.
THE LIFO TEAM
Η Ναόμι Γουότς γίνεται Μαργκότ Φοντέιν σε ταινία για τον πιο θρυλικό έρωτα του μπαλέτου

Πολιτισμός / Η Ναόμι Γουότς γίνεται Μαργκότ Φοντέιν σε ταινία για τον πιο θρυλικό έρωτα του μπαλέτου

Η ηθοποιός θα πρωταγωνιστήσει στο «Margot & Rudi», το νέο ρομαντικό δράμα του Άντονι Φάμπιαν, που αφηγείται τη θυελλώδη καλλιτεχνική και προσωπική σχέση της Μαργκότ Φοντέιν με τον Ρούντολφ Νουρέγιεφ
THE LIFO TEAM
Σκάρλετ Γιόχανσον, Άνταμ Ντράιβερ και Μάιλς Τέλερ πάνε Κάννες με το νέο φιλμ του Τζέιμς Γκρέι

Πολιτισμός / Σκάρλετ Γιόχανσον, Άνταμ Ντράιβερ και Μάιλς Τέλερ πάνε Κάννες

Η νέα ταινία του Τζέιμς Γκρέι, με Σκάρλετ Γιόχανσον, Άνταμ Ντράιβερ και Μάιλς Τέλερ, προστίθεται τελικά στο διαγωνιστικό πρόγραμμα του Φεστιβάλ Καννών, ενώ η Neon εξασφάλισε ήδη τα δικαιώματα για τη Βόρεια Αμερική.
THE LIFO TEAM
Φαντάσματα, γυμνά και queer στέμματα: τι δείχνει για τη φωτογραφία σήμερα η φετινή AIPAD

Πολιτισμός / Φαντάσματα, γυμνά και queer στέμματα: τι δείχνει για τη φωτογραφία σήμερα η φετινή AIPAD

Από τα αινιγματικά “ghost” prints του Andy Mattern και τα παραμορφωμένα γυμνά του Bill Brandt μέχρι τη queer ορατότητα της Zanele Muholi και το ψηφιακό άγχος της Tania Franco Klein, η φετινή φωτογραφική έκθεση AIPAD στη Νέα Υόρκη δείχνει μια φωτογραφία πιο σωματική, πιο υβριδική και πιο ανήσυχη από ποτέ.
THE LIFO TEAM
Η γκαρνταρόμπα και το βλέμμα της Νταϊάν Κίτον βγαίνουν στο σφυρί

Πολιτισμός / Η γκαρνταρόμπα και το βλέμμα της Νταϊάν Κίτον βγαίνουν στο σφυρί

Οκτώ μήνες μετά τον θάνατό της, η Bonhams ανακοινώνει τέσσερις δημοπρασίες με περισσότερα από 400 αντικείμενα από το προσωπικό αρχείο της Νταϊάν Κίτον, από ρούχα Ralph Lauren και Thom Browne μέχρι το αρχικό σενάριο του «Annie Hall»
THE LIFO TEAM
Ο Αντόνιο Μούνιοθ Μολίνα βλέπει έναν «τεχνολογικό ολοκληρωτισμό» πίσω από την κρίση του δημόσιου λόγου

Πολιτισμός / Ο Αντόνιο Μούνιοθ Μολίνα βλέπει έναν «τεχνολογικό ολοκληρωτισμό» πίσω από την κρίση του δημόσιου λόγου

Ο επιφανής συγγραφέας μιλά για την αποδυνάμωση της δημοκρατικής λογικής, την υπεροχή της φτηνής γνώμης απέναντι στο ρεπορτάζ και τη δύναμη των ψηφιακών πλατφορμών να διαμορφώνουν έναν όλο και πιο επιθετικό δημόσιο χώρο.
THE LIFO TEAM
Ο Φατίχ Ακίν λέει ότι η Γερμανία δεν έχει ξεπεράσει ποτέ πραγματικά το ναζιστικό της τραύμα

Πολιτισμός / Ο Φατίχ Ακίν λέει ότι η Γερμανία δεν έχει ξεπεράσει ποτέ πραγματικά το ναζιστικό της τραύμα

Με αφορμή τη νέα του ταινία "Στο νησί του Αμρούμ", ο γερμανοτουρκικής καταγωγής σκηνοθέτης μιλά για το ναζιστικό παρελθόν, τη σημερινή σχέση της Γερμανίας με το Ισραήλ και εξηγεί γιατί θεωρεί ότι ο Πέδρο Σάντσεθ "έχει cojones."
THE LIFO TEAM
Ο «όμορφος άγνωστος» που επηρέασε τον Μιχαήλ Αγγελο φτάνει στο Λούβρο

Πολιτισμός / Ο «όμορφος άγνωστος» που επηρέασε τον Μιχαήλ Αγγελο φτάνει στο Λούβρο

Ο Μάρτιν Σόνγκαουερ δεν είναι από τα ονόματα που λένε πολλά σήμερα έξω από τους κύκλους της ιστορίας της τέχνης. Κι όμως, επηρέασε τον Ντύρερ, τον Μιχαήλ Αγγελο και αργότερα τον Ρέμπραντ. Τώρα, μια μεγάλη έκθεση στο Λούβρο τον επαναφέρει στο προσκήνιο, όχι μόνο ως σπουδαίο χαράκτη και ζωγράφο, αλλά και ως έναν από τους ανθρώπους που άλλαξαν τον τρόπο με τον οποίο κυκλοφορούσαν οι εικόνες στην Ευρώπη
THE LIFO TEAM
Το Met βάζει στο κάδρο σώματα που η μόδα έκανε χρόνια πως δεν έβλεπε

Πολιτισμός / Το Met βάζει στο κάδρο σώματα που η μόδα έκανε χρόνια πως δεν έβλεπε

Η έκθεση «Costume Art» του Costume Institute θα παρουσιάσει 25 νέα μανεκέν βασισμένα σε αληθινά σώματα, από ανάπηρα και έγκυα μέχρι πληθωρικά και γερασμένα, σε μια κίνηση που φέρνει μαζί τη γλώσσα της διαφορετικότητας, του body positivity και μια πιο βαθιά αλλαγή στο πώς το μουσείο εκθέτει τη μόδα.
THE LIFO TEAM