Σε ένα στούντιο στο Μπρούκλιν, μέσα σε κύκλο από 175 κάμερες, η σχεδιάστρια Μικαέλα Σταρκ στεκόταν σχεδόν γυμνή, φορώντας μόνο τον χαρακτηριστικό κορσέ της.
Το σώμα της καταγραφόταν από κάθε γωνία, όχι για μια καμπάνια ή μια πασαρέλα, αλλά για να μετατραπεί σε μανεκέν του Μητροπολιτικού Μουσείου της Νέας Υόρκης. Και ίσως αυτή η εικόνα να λέει περισσότερα για το νέο Met Gala απ’ όσα λέει οποιοδήποτε δελτίο Τύπου.
Για χρόνια, η μόδα επέμενε ότι το μανεκέν της είναι ουδέτερο. Δεν ήταν ποτέ. Ηταν ένα πολύ συγκεκριμένο σώμα: λεπτό, αρτιμελές, πειθαρχημένο, αρκετά τυποποιημένο ώστε να μοιάζει φυσικό μόνο επειδή το είχαμε συνηθίσει. Τώρα, το Met έρχεται να ταράξει αυτό το παλιό καλούπι, ακριβώς τη στιγμή που η βιομηχανία της μόδας μοιάζει να στενεύει ξανά την ιδέα του αποδεκτού σώματος.
Η νέα έκθεση «Costume Art» του Costume Institute, που εγκαινιάζεται με το Met Gala στις 4 Μαΐου και ανοίγει για το κοινό στις 10 Μαΐου, θα παρουσιάσει 25 νέα μανεκέν βασισμένα σε αληθινά σώματα και διαφορετικές σωματικές εμπειρίες. Ανάπηρα, έγκυα, πληθωρικά, γερασμένα σώματα, αλλά και μορφές που η μόδα και το μουσειακό display συνήθως προτιμούσαν να λειαίνουν, να διορθώνουν ή απλώς να αφήνουν έξω από το κάδρο.
Ο επιμελητής Άντριου Μπόλτον έχει επισημάνει ότι το κλασικό fashion mannequin αντιστοιχεί συνήθως περίπου σε γυναικείο size 2 (αντιστοιχεί σε XS). Η νέα ομάδα μανεκέν έρχεται ακριβώς να σπάσει αυτό το πρότυπο, όχι μόνο ως χειρονομία διαφορετικότητας ή body positivity, αλλά και ως διόρθωση μιας ολόκληρης εκθεσιακής συνήθειας. Το ζήτημα δεν είναι απλώς ότι χωρούν περισσότερα σώματα. Είναι ότι το μουσείο παραδέχεται, έστω έμμεσα, πως για χρόνια έδειχνε σχεδόν μόνο ένα.
Για να γίνει αυτό, το Met δεν αρκέστηκε σε μια απλή παραλλαγή του ίδιου μοντέλου. Χρησιμοποίησε εννέα αληθινούς ανθρώπους για να δημιουργήσει 18 από τα νέα μανεκέν, ανάμεσά τους τη Σταρκ, τη Σινέντ Μπερκ, την Έιμι Μάλινς και την Ααριάνα Ρόουζ Φίλιπ.
Άλλα επτά μανεκέν αποτυπώνουν μορφές όπως το έγκυο σώμα ή το πολύ αδύνατο ανδρικό σώμα, χωρίς να βασίζονται σε συγκεκριμένα πρόσωπα. Το αποτέλεσμα δεν μοιάζει με μια ακόμη μουσειακή ανανέωση βιτρίνας, αλλά με μετατόπιση του ίδιου του βλέμματος.
Αυτό κάνει την κίνηση πιο ενδιαφέρουσα από το προφανές μήνυμά της. Γιατί το Met δεν παρουσιάζει αυτά τα σώματα σαν εξαίρεση ή ειδική κατηγορία. Τα εντάσσει στον κεντρικό μηχανισμό της έκθεσης και, ακόμη πιο σημαντικό, τα εντάσσει μόνιμα στη συλλογή του.
Μετά το τέλος της «Costume Art», τον Ιανουάριο του 2027, τα 25 νέα μανεκέν θα μπουν στη μόνιμη συλλογή του μουσείου. Δεν μιλάμε δηλαδή μόνο για ένα φετινό σχόλιο γύρω από τη συμπερίληψη, αλλά για μια πιο σταθερή αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο το Met θα παρουσιάζει από εδώ και πέρα τη μόδα και το σώμα.
Η συγκυρία κάνει την επιλογή ακόμη πιο εύγλωττη. Την ώρα που όλο και περισσότεροι σχεδιαστές απομακρύνονται ξανά από τη γλώσσα του body positivity και οι παρουσίες σωμάτων μεγαλύτερου μεγέθους υποχωρούν στις μεγάλες εβδομάδες μόδας, το ισχυρότερο ίσως μουσείο μόδας στον κόσμο επιλέγει να κάνει ακριβώς την αντίθετη κίνηση. Οχι με σύνθημα, αλλά με εκθεσιακή υποδομή.
Υπάρχει και μια τελευταία λεπτομέρεια που δίνει στην έκθεση το πιο καθαρό της νόημα. Τα μανεκέν έχουν γυαλισμένη μεταλλική επιφάνεια, σχεδόν σαν καθρέφτη, ώστε ο επισκέπτης να βλέπει πάνω τους και τον εαυτό του. Εκεί βρίσκεται ίσως και το πραγματικό διακύβευμα αυτής της χειρονομίας: όχι μόνο να μπουν περισσότερα σώματα στο μουσείο, αλλά να πάψει το μουσείο να προσποιείται ότι μόνο ένα σώμα υπήρξε ποτέ το φυσικό μέτρο της μόδας.
Με στοιχεία από Associated Press, People και Vogue
