Η Ιωάννα Καρυστιάνη ανέτρεξε μέσα από μία συγκλονιστική αφήγηση, στο Πανεπιστήμιο και την Αθήνα της Χούντας.
Ως φοιτήτρια στη Νομική Σχολή, εντάχθηκε στην ΚΝΕ και την Αντι-ΕΦΕΕ, αποτελώντας ένα από τα κορυφαία στελέχη του αντιδικτατορικού φοιτητικού κινήματος.
Στις αρχές του 1973 η Ιωάννα Καρυστιάνη εξελέγη πρόεδρος της Φοιτητικής Ένωσης Κρητών και, μερικές εβδομάδες αργότερα, διαδραμάτισε ηγετικό ρόλο στην κατάληψη της Νομικής. Η συστηματική πολιτική της δράση οδήγησε, τον Μάιο του 1973, στη σύλληψη και φυλάκισή της από το καθεστώς, στα κρατητήρια της ΕΑΤ-ΕΣΑ. Αποφυλακίστηκε τον Αύγουστο του ίδιου έτους, ύστερα από τη γενική αμνηστία που χορηγήθηκε από τη χούντα. Κατά τη διάρκεια της εξέγερσης του Πολυτεχνείου συμμετείχε στη Συντονιστική Επιτροπή της κατάληψης. Μετά την καταστολή της εξέγερσης και μέχρι την πτώση της δικτατορίας, παρέμεινε στην παρανομία.
Για εκείνα τα χρόνια μιλά στο antidiktatorikos.uoa.gr και στο βίντεο που δημοσίευσε το κανάλι «Ιστορικό Αρχείο ΕΚΠΑ» του πανεπιστημίου στο YouTube.
Η συστηματική πολιτική της δράση οδήγησε, τον Μάιο του 1973, στη σύλληψη και φυλάκισή της από το καθεστώς, στα κρατητήρια της ΕΣΑ. Η Ιωάννα Καρυστιάνη αποφυλακίστηκε τον Αύγουστο του ίδιου έτους, μετά από τη γενική αμνηστία που χορηγήθηκε από τη χούντα.
Ιωάννα Καρυστιάνη: Τα βασανιστήρια και η τελευταία φάλαγγα
Στη διάρκεια της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, η ίδια συμμετείχε στη Συντονιστική Επιτροπή της κατάληψης. Μετά την καταστολή της εξέγερσης και μέχρι την πτώση της δικτατορίας, παρέμεινε στην παρανομία. Στη συνέντευξή της στον Βαγγέλη Καραμανωλάκη και στο Ιστορικό Αρχείο Πανεπιστημίου Αθηνών, η συγγραφέας ανέτρεξε σε εκείνα τα χρόνια, ανακλώντας ανθρώπους - σταθμούς, φίλους και στιγμές που ξεχωρίζει από τα γεγονότα της Νομικής και του Πολυτεχνείου.
Στη συγκλονιστική αφήγησή της, η Ιωάννα Καρυστιάνη περιγράφει τις συνθήκες κράτησης και τα βασανιστήρια στην ΕΑΤ-ΕΣΑ. Μίλησε, μεταξύ άλλων, για τις «κατασκευές βασανιστών», λέγοντας:
«Παιδιά που είχαν πάει να κάνουν τη θητεία τους τα έφτιαξαν βασανιστές. Η πρώτη φάση των πειραματισμών στην ΕΑΤ-ΕΣΑ ήταν πώς φτιάχνεις έναν βασανιστή και η δεύτερη φάση πώς τον αξιοποιείς για να εξουδετερώσεις κρατούμενους και να τους αποσυσχετίσεις από κάθε στοιχείο της ανθρώπινης ύπαρξης. Το θεωρώ άθλιο αυτό. […] Δε θέλω να αναφέρω ονόματα των απλών ΕΣΑτζήδων. Ο κόσμος στρέφεται εναντίον των από κάτω που ήταν ο τελευταίος τροχός της αμάξης. Φαντάζομαι ότι κάποιοι από αυτούς συνειδητοποιώντας μετά κάποια πράγματα δε θα πέρασαν καλά σε όλη τους τη ζωή».
Εμφανώς συγκινημένη, συνέχισε, αναφερόμενη στην τελευταία φορά που της έκαναν φάλαγγα. Τα πόδια της έγιναν σαν του ελέφαντα, όπως λέει χαρακτηριστικά. Θυμάται και τη φορά που είδε στην Κάνιγγος έναν ΕΣΑτζή ο οποίος την είχε σηκώσει στα χέρια, την είχε αφήσει να πλυθεί και της έδωσε και ένα τσαμπί σταφύλι. Αισθανόταν σαν να ήθελε να τον ευχαριστήσει, αλλά την έπιασε πανικός.
«Σίγουρα υπήρχαν ΕΣΑτζήδες που δεν άντεχαν αυτό που έκαναν…». […] Το βασανιστήριο ήταν πολλαπλάσιο. Υπήρχε μια συμφωνική ορχήστρα που δεν έπαιζε την Ωδή στη Χαρά. Ακουγόντουσαν συνεχώς κραυγές, βογγητά, σερνάμενα βήματα. Ο πόνος σου ήταν πολλαπλάσιος. Ήξερες ότι βασανίζονται και οι σύντροφοί σου. Νομίζαμε ότι είχαν πιάσει όλο τον κόσμο. Αυτό δεν φεύγει ποτέ από μέσα σου», θυμάται η Ιωάννα Καρυστιάνη στην αφήγησή της.
