Η συναρπαστική ζωή της αρχαιολόγου Έβης Τουλούπα που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 97 ετών

Η συναρπαστική ζωή της αρχαιολόγου Έβης Τουλούπα που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 97 ετών Facebook Twitter
Φωτο: Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, Αρχεία
0

Μια σπουδαία αρχαιολόγος, παιδαγωγός και προσωπικότητα μεγάλης εμβέλειας και καλλιέργειας, η Έβη Τουλούπα έφυγε από τη ζωή πλήρης ημερών.

Η Έβη ("Παρασκευή", το οποίο η μητέρα της ως δημοτικίστρια έγραφε με "β") Στασινοπούλου γεννήθηκε στις 8.7.1924 στην Αθήνα και φοίτησε στη Γερμανική Σχολή από το 1936 έως το 1942.

Αμέσως μετά την αποφοίτησή της εργάστηκε στο νηπιαγωγείο της σχολής και παράλληλα οργάνωνε και πρόσφερε συσίτιο, αφού παρότι είχε γραφτεί στο Πανεπιστήμιο οι Ανώτατες Σχολές ήταν κλειστές. Σπούδασε αρχαιολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου και το 1950, με το τέλος των σπουδών της εργάσθηκε ως καθηγήτρια στην ιδιωτική σχολή "Αθήναιον", αφού ο αρχαιολογικός κλάδος ήταν τότε κλειστός για τις γυναίκες.

Σε μια παλαιότερη συνέντευξή της στην Αρχαιολογία, στην Αγγελική Ροβάτσου, έλεγε ανάμεσα σε άλλα:

"Η αρχαιολογική Υπηρεσία δε δεχόταν γυναίκες εκείνη την εποχή. Αλλά είχα την τύχη, υπήρχε τότε μια ελεύθερη σχολή. Έτσι, τα βράδια, όπως οργανώνει τώρα ομιλίες η Αρχαιολογική Εταιρεία, είχαμε τότε το «Αθήναιον». Μιλούσανε αυτοί που δεν ήσαν πανεπιστημιακοί, ο Καρούζος, ο Χατζιδάκης, και πήγαινα εκεί. Με είδε η κυρία Καρούζου ότι ήμουνα τόσο τακτική εκεί και έδειχνα ενδιαφέρον και μια μέρα μου ’πε: «Ξέρεις, μας δώσανε κάτι λεφτά από το Σχέδιο Μάρσαλ για ν’ αρχίσουμε να βγάζουμε τα πράγματα από τις αποθήκες και να τα επανεκθέσουμε. Θέλεις να ’ρθεις κι εσύ ν’ ανοίγεις κιβώτια; Είναι μια ανθυγιεινή εργασία».

Μου το ’πε, γιατί μια άλλη έκτακτη αρχαιολόγος είχε φύγει! Ανοίγαν τα κιβώτια με τ’ αγγεία κι ήτανε μέσα τα χαρτιά και τα μπαμπάκια ματωμένα από τα ποντίκια, βρωμιές ήτανε, σκόνες ήτανε… Αλλά για μένα, που είχα ζήσει στην Κατοχή χωρίς μουσεία, και μόνο να πιάσω αρχαία αντικείμενα στο χέρι μου ήτανε μια ευτυχία. Με πήρανε ημερομίσθια γύρω στο ’54, κάπου εκεί ήτανε, και δούλεψα έξι χρόνια εκεί, στην αρχή με την Αγνή Σακελλαρίου, την βοηθούσα στα προϊστορικά, και μετά μου ανέθεσαν να τακτοποιήσω τα χάλκινα κι έτσι έμαθα πολλά πράγματα γι’ αυτή τη συλλογή, πρέπει να πω. Έζησα μ’ αυτούς τους ανθρώπους που ήταν πολύ εκλεκτοί, και ο Χρήστος Καρούζος και η γυναίκα του, η Σέμνη. Αυτά τώρα που σας λέω, τα έχω δημοσιεύσει στο Ενημερωτικό Δελτίο της Ένωσης Φίλων Ακροπόλεως [τχ. 24, 2013-2014. Επετειακό τεύχος για τα 25 χρόνια της ΕΦΑ αφιερωμένο στην ιδρύτριά της, Έβη Τουλούπα]. Ε, και μετά από αγώνες που κάναμε για να επιτραπεί και στις γυναίκες να δίνουν εξετάσεις, όχι με τον πρώτο διαγωνισμό, με τον δεύτερο ή τον τρίτο αποφάσισα να δώσω κι εγώ".

Η συναρπαστική ζωή της αρχαιολόγου Έβης Τουλούπα που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 97 ετών Facebook Twitter
Η Έβη Τουλούπα με τον Ανδρέα Παπανδρέου και την Μελίνα Μερκούρη στην Ακρόπολη.

Από το 1953 έως το 1954 έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη Ρώμη και το 1955 ξεκίνησε να εργάζεται ως επιστημονική βοηθός στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στον αποκιβωτισμό (επανέκθεση των αρχαιοτήτων) και ως επιμελήτρια της Συλλογής Χαλκών (1965-1973) έχοντας στο μεταξύ προσληφθεί από την Αρχαιολογική Υπηρεσία. Υπηρέτησε ως επιμελήτρια αρχαιοτήτων Ιονίων Νήσων στην Κέρκυρα και στη Βοιωτία, όπου ανέσκαψε το ανάκτορο του Κάδμου και οργάνωσε το Μουσείο στη Θήβα. Στην Εύβοια ανέσκαψε το Ηρώο στο Λευκαντί και αναδιοργάνωσε το Μουσείο της Σκύρου.

Στο μεταξύ, μετά από διαγωνισμό που προκήρυξε η Αρχαιολογική Υπηρεσία το 1960, τοποθετείται ως επιμελήτρια στην Εφορεία Επτανήσου με έδρα την Κέρκυρα. Στη συνέχεια (1963-1965) εκτελεί χρέη προϊσταμένης στους νομούς Βοιωτίας και Φθιώτιδας με έδρα τη Θήβα. Το 1973 τη βρίσκει προϊσταμένη στην Αρχαιολογική Εφορεία της Ηπείρου με έδρα τα Ιωάννινα. Με επιμελητή τον Ντίνο Τσάκο περιοδεύουν όλη την περιοχή διασώζοντας μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους. Στα Γιάννενα θα επανέλθει για άλλα δύο χρόνια (1980-1982).

Το 1962 παντρεύτηκε τον Δημήτριο Τουλούπα, δικηγόρο και πολιτευτή από την Ευρυτανία, ο οποίος εκτοπίστηκε και φυλακίστηκε στην περίοδο της Δικτατορίας και σκοτώθηκε σε τροχαίο το 1978.

Το 1975 μετατίθεται στην Γ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων και εργάζεται για ένα εξάμηνο στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ελευσίνας. Θα αποσπασθεί στην Κεντρική Υπηρεσία του Υπουργείου Πολιτισμού ως στενή συνεργάτις του Γενικού Επιθεωρητή Αρχαιοτήτων και Αναστηλώσεως, Δημήτρη Λαζαρίδη. Στη συνέχεια (1976-1980), προϊσταμένη της νεοσύστατης Εφορείας Ευβοίας, συνεργάζεται με τη Βρετανική Αρχαιολογική Σχολή για τη διάσωση των τάφων και του Ηρώου στη θέση Τούμπα (Λευκαντί). Στη Σκύρο αναλαμβάνει την επανέκθεση του νέου αρχαιολογικού μουσείου και μια προκαταρκτική έρευνα στον προϊστορικό οικισμό Παλαμάρι.

Το 1979 έμεινε στο Βερολίνο ως υπότροφος του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου και κάνοντας μεταπτυχιακές σπουδές εργαζόμενη πάνω στο θέμα που την απασχολούσε από παλιά, τα γλυπτά του ναού του Δαφνηφόρου Απόλλωνα (Ερέτρια) και που παρουσίασε το 1982 ως διατριβή στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, χρονιά που θα της ανατέθηκε η διεύθυνση της Α' Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων. Έτσι συνεργάστηκε με τους μηχανικούς, που είχαν αναλάβει τα αναστηλωτικά έργα στην Ακρόπολη και έπεισε την Υπουργό Μελίνα Μερκούρη για την αποκατάσταση του κτηρίου Weiler στο οικόπεδο Μακρυγιάννη και τη χρησιμοποίησή του ως Κέντρου Μελετών της Ακρόπολης.

Η συναρπαστική ζωή της αρχαιολόγου Έβης Τουλούπα που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 97 ετών Facebook Twitter
Φωτο: Σπύρος Στάβερης

Συνταξιοδοτήθηκε στις 31.12.89 αλλά δεν έπαψε να μετέχει στα Συμβούλια της Επιτροπής Συντηρήσεως Μνημείων Ακροπόλεως και του Οργανισμού Ανεγέρσεως Νέου Μουσείου Ακροπόλεως δίνοντας παράλληλα διαλέξεις. Το 2004 κυκλοφόρησε το βιβλίο "Από την Πνύκα στο Παγκράτι", μία επιλογή από τις επιφυλλίδες που δημοσίευσε στην εφημερίδα "Τα Νέα" από το 1990 έως το 2000.

Έχει δημοσιεύσει άρθρα της σε διεθνούς κύρους αρχαιολογικά περιοδικά στα ελληνικά, γερμανικά, αγγλικά, γαλλικά και ιταλικά. Μια επιλογή συγκεντρώθηκε σε δύο εκδόσεις: α) Από την Πνύκα στο Παγκράτι, Ένωση Φίλων Ακροπόλεως Αθήνα 2004, «για τα 80 χρόνια της Έβης Τουλούπα» και β) Περασμένα και όχι ξεχασμένα, Ωκεανίδα, Αθήνα 2008. Πρόσφατα (2014), από τις εκδόσεις Αρχείο, στη σειρά «Η αρχαιολογία της Αρχαιολογίας», κυκλοφόρησαν αναμνήσεις της με τίτλο: Η ζωή στην Κέρκυρα, 1961-1962.

Πολιτισμός
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Το The Devil Wears Prada 2 κατηγορείται για στερεοτυπική απεικόνιση ασιατικού χαρακτήρα

Πολιτισμός / Το The Devil Wears Prada 2 κατηγορείται για στερεοτυπική απεικόνιση ασιατικού χαρακτήρα

Ένα clip 38 δευτερολέπτων που παρουσιάζει τη νέα βοηθό της Άντι Σακς, Jin Chao, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις σε Κίνα, Ιαπωνία, Νότια Κορέα και Χονγκ Κονγκ, με θεατές να κατηγορούν την ταινία ότι επιστρέφει σε παλιά στερεότυπα για Ασιάτες χαρακτήρες ως άχαρους, nerdy και υπερ-μορφωμένους.
THE LIFO TEAM
Πέθανε ο Νταγκ Άλαν, ο θρυλικός κάμεραμαν των πολικών ντοκιμαντέρ του Ντέιβιντ Άτενμπορο

Πολιτισμός / Πέθανε ο Νταγκ Άλαν, ο θρυλικός κάμεραμαν των ντοκιμαντέρ του Ντέιβιντ Άτενμπορο

Ο Νταγκ Άλαν, ο Σκωτσέζος κάμεραμαν που γύρισε μερικές από τις πιο εντυπωσιακές εικόνες άγριας ζωής για τα ντοκιμαντέρ του Ντέιβιντ Άτενμπορο, πέθανε στα 74 του ενώ έκανε πεζοπορία στο Νεπάλ. Είχε κινηματογραφήσει πιγκουίνους, πολικές αρκούδες, φώκιες και φάλαινες σε μερικά από τα πιο ακραία περιβάλλοντα του πλανήτη, κερδίζοντας οκτώ Emmy και πέντε BAFTA.
THE LIFO TEAM
Η Σίνθια Ερίβο θα γίνει Μίριαμ Μακέμπα σε μια ταινία για το Graceland και το απαρτχάιντ

Πολιτισμός / Η Σίνθια Ερίβο θα γίνει Μίριαμ Μακέμπα σε μια ταινία για το απαρτχάιντ

Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, το Graceland του Πολ Σάιμον έφερε τη μουσική της Νότιας Αφρικής σε παγκόσμιο κοινό, αλλά άνοιξε και μια μεγάλη σύγκρουση γύρω από το πολιτιστικό μποϊκοτάζ του απαρτχάιντ. Το The Road Home επιστρέφει σε εκείνη τη στιγμή, μέσα από τη Μακέμπα, τον Χιου Μασακέλα και μια μουσική που έγινε πεδίο αντίστασης.
THE LIFO TEAM
70 ημέρες στο Οβέρ: Εκεί που ο Βαν Γκογκ χάθηκε μέσα στα σιταροχώραφα

Πολιτισμός / 70 ημέρες στο Οβέρ: Εκεί που ο Βαν Γκογκ χάθηκε μέσα στα σιταροχώραφα

Στο Auvers-sur-Oise, το χωριό έξω από το Παρίσι όπου ο Βαν Γκογκ πέρασε τις τελευταίες 70 ημέρες της ζωής του, ανοίγουν δύο εκθέσεις αφιερωμένες στον ζωγράφο και στο τοπίο που τον σημάδεψε. Δεν είναι απλώς ακόμη ένας φόρος τιμής, αλλά ένας τρόπος να ξαναδιαβαστεί ο τόπος μέσα από το βλέμμα που τον έκανε αθάνατο.
THE LIFO TEAM
Γιατί όλοι τρέχουν ακόμα στα σκαλιά του Rocky;

Πολιτισμός / Γιατί όλοι τρέχουν ακόμα στα σκαλιά του Rocky;

Το αυθεντικό άγαλμα του Rocky μπαίνει για πρώτη φορά μέσα στο Philadelphia Museum of Art, το μουσείο που κάποτε δεν ήξερε αν το ήθελε. Με έργα των Κιθ Χάρινγκ, Άντι Γουόρχολ, Κάρα Γουόκερ και Κάρι Μέι Γουίμς, η έκθεση Rising Up εξετάζει πώς ένα κινηματογραφικό αντικείμενο έγινε λαϊκό μνημείο μιας πόλης.
THE LIFO TEAM
Ένα νέο μουσείο στην Πορτογαλία ανοίγει πρώτα για τους εργάτες που το έχτισαν

Πολιτισμός / Ένα νέο μουσείο στην Πορτογαλία ανοίγει πρώτα για τους εργάτες που το έχτισαν

Το MuzeuThought and Contemporary Art DST ανοίγει στην Μπράγκα με έργα των Ναν Γκόλντιν, Άλεξ Κατς, Φραντσέσκο Κλεμέντε και Φραντς Βεστ. Πριν υποδεχτεί το κοινό, όμως, θα ανοίξει αποκλειστικά για τους εργαζόμενους του DST Group, της κατασκευαστικής εταιρείας που βρίσκεται πίσω από τη συλλογή και το κτίριο.
THE LIFO TEAM
Το Claude μπαίνει στα πιο κλειστά πάρτι των Καννών: Ο «βοηθός» που έγινε συνδαιτυμόνας

Πολιτισμός / Το Claude μπαίνει στα πιο κλειστά πάρτι των Καννών: Ο «βοηθός» που έγινε συνδαιτυμόνας

Ο Ντάριο Αμοντέι, CEO της Anthropic, θα συνδιοργανώσει με τον Γκρέιντον Κάρτερ και τον Μπράιαν Λορντ της CAA ένα από τα πιο περιζήτητα πάρτι του Φεστιβάλ Καννών. Η είδηση έρχεται την ώρα που το Χόλιγουντ εξακολουθεί να κοιτάζει την τεχνητή νοημοσύνη με δέος και καχυποψία.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Η Νταϊάνα Ρος κόπηκε από τη βιογραφική ταινία για τον Μάικλ Τζάκσον

Πολιτισμός / Η Νταϊάνα Ρος κόπηκε από τη βιογραφική ταινία για τον Μάικλ Τζάκσον

Η Κατ Γκράχαμ είχε γυρίσει σκηνές ως Νταϊάνα Ρος στο Michael, όμως αποκάλυψε ότι ο ρόλος της δεν υπάρχει στο τελικό μοντάζ λόγω «νομικών παραμέτρων». Η απουσία της Ρος ανοίγει ακόμη μία συζήτηση γύρω από το τι χωρά και τι μένει έξω από τη νέα βιογραφία του Μάικλ Τζάκσον.
THE LIFO TEAM
Η Αν Χάθαγουεϊ έπαιξε μια pop star και κατάλαβε ότι δεν θέλει να γίνει ποτέ μία

Πολιτισμός / Η Αν Χάθαγουεϊ έπαιξε μια pop star και κατάλαβε ότι δεν θέλει να γίνει ποτέ μία

Στο Mother Mary, η Αν Χάθαγουεϊ υποδύεται μια μεγάλη pop star, με τραγούδια των FKA Twigs, Jack Antonoff και Charli xcx. Η εμπειρία, όπως είπε, τη βοήθησε να καταλάβει ότι η pop μουσική απαιτεί μια «αβίαστη δύναμη» και μια δημόσια έκθεση του εαυτού που δεν της ταιριάζει.
THE LIFO TEAM
Ο Έλιοτ Πέιτζ δείχνει ότι και η φύση μπορεί να είναι queer― όχι μόνο οι άνθρωποι

Πολιτισμός / Ο Έλιοτ Πέιτζ δείχνει ότι και η φύση μπορεί να είναι queer― όχι μόνο οι άνθρωποι

Το Second Nature, με αφηγητή και συμπαραγωγό τον Έλιοτ Πέιτζ, εξερευνά ομόφυλες σχέσεις, αλλαγές φύλου και μητριαρχικές κοινωνίες σε περισσότερα από 1.500 είδη ζώων, αμφισβητώντας με επιστημονικά στοιχεία την ιδέα ότι η φύση υπήρξε αποκλειστικά straight.
THE LIFO TEAM
Μετά το «Baby Reindeer», ο Ρίτσαρντ Γκαντ επιστρέφει με το σκοτεινό «Half Man»

Πολιτισμός / Μετά το «Baby Reindeer», ο Ρίτσαρντ Γκαντ επιστρέφει με το σκοτεινό «Half Man»

Ο Ρίτσαρντ Γκαντ επιστρέφει με το «Half Man» σε έναν ρόλο που τον βγάζει εντελώς έξω από τη γνώριμη περσόνα του. Στις Κάννες μίλησε για την ανδρική βία, τη σωματική μεταμόρφωση και το γιατί η αυθεντικότητα είναι, για εκείνον, το μόνο αληθινό μυστικό μιας επιτυχίας.
THE LIFO TEAM
Από τη «Χορτοφάγο» στο Light and Thread: γιατί η Χαν Κανγκ μιλά σήμερα για την τέχνη σαν ανάγκη επιβίωσης

Πολιτισμός / Από τη «Χορτοφάγο» στο Light and Thread: γιατί η Χαν Κανγκ μιλά σήμερα για την τέχνη σαν ανάγκη επιβίωσης

Με αφορμή το Light and Thread, το πρώτο της nonfiction βιβλίο στα αγγλικά, η νομπελίστρια Χαν Κανγκ μιλά για τη βία, το πένθος, τη μνήμη και τη γραφή ως πράξη επιμονής. Και για το ελληνικό κοινό που έχει ήδη αγαπήσει τη «Χορτοφάγο» και το «Μάθημα ελληνικών», θυμίζει γιατί η λογοτεχνία της δεν παρηγορεί από τον κόσμο, αλλά σε εμποδίζει να νεκρωθείς μέσα του.
THE LIFO TEAM
Turner Prize 2026: Μια βραχεία λίστα με έντονο πολιτικό φορτίο και γλυπτική ουσία.

Πολιτισμός / Ανακοινώθηκε η βραχεία λίστα του Turner Prize 2026

Ανακοινώθηκε η βραχεία λίστα του Turner Prize 2026, με τους Σιμίον Μπάρκλεϊ, Κίρα Φρέιζε, Μαργκερίτ Ιμιό και Τανόα Σάσρακου να διεκδικούν το σημαντικότερο βρετανικό βραβείο σύγχρονης τέχνης. Η φετινή τετράδα δίνει έμφαση στην εγκατάσταση και την περφόρμανς, με έργα που ανατέμνουν τη φυλή, την τάξη και την πολιτική ιστορία του πετρελαίου.
THE LIFO TEAM