Ο Ίλον Μασκ βρήκε νέο πεδίο μάχης στην «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν. Αυτή τη φορά, στο όνομα της Ελλάδας.
Η πολυαναμενόμενη κινηματογραφική μεταφορά του ομηρικού έπους δεν έχει ακόμη βγει στις αίθουσες, όμως έχει ήδη γίνει στόχος μιας γνώριμης διαδικτυακής επίθεσης: ρατσιστικής, μισογυνικής και στραμμένης κυρίως εναντίον της Λουπίτα Νιόνγκο, η οποία θα υποδυθεί την Ωραία Ελένη και την Κλυταιμνήστρα.
Η επιβεβαίωση του casting από τον ίδιο τον Νόλαν σε πρόσφατη συνέντευξή του στο Time ήταν αρκετή για να ανάψει ξανά η μηχανή του δεξιού internet. Ο συντηρητικός σχολιαστής Ματ Γουόλς έγραψε στο X ότι «κανείς στον πλανήτη» δεν πιστεύει πως η Νιόνγκο μπορεί να ενσαρκώσει «την πιο όμορφη γυναίκα στον κόσμο», υποστηρίζοντας ότι ο Νόλαν φοβήθηκε να δώσει τον ρόλο σε λευκή ηθοποιό. Ο Μασκ απάντησε στη συγκεκριμένη ανάρτηση με μία λέξη: «True».
Η επίθεση δεν έμεινε εκεί. Ο ιδιοκτήτης του X συμφώνησε και με αναρτήσεις που παρουσίαζαν το casting ως προσβολή προς τους Έλληνες και την πολιτιστική τους κληρονομιά, γράφοντας ξανά «True». Με άλλα λόγια, μια επίθεση στην ομορφιά και την παρουσία μιας μαύρης ηθοποιού ντύθηκε γρήγορα με τον μανδύα της υπεράσπισης του Ομήρου.
Το ίδιο κύμα επιθέσεων στράφηκε και κατά του Έλιοτ Πέιτζ, ο οποίος συμμετέχει στο καστ της ταινίας. Ο ρόλος του δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα, ωστόσο κυκλοφορούν φήμες ότι μπορεί να υποδύεται το φάντασμα του Αχιλλέα. Ο Μασκ σχολίασε ειρωνικά και αναδημοσίευσε τρανσφοβικές αναρτήσεις γύρω από τον Πέιτζ, ενώ ταυτόχρονα επαινούσε την «Τροία» του 2004 ως δήθεν πιο σωστή κινηματογραφική εκδοχή του αρχαίου μύθου.
Εκεί, όμως, αρχίζει να καταρρέει και το επιχείρημα περί «πιστότητας» στον Όμηρο. Η «Τροία» του Βόλφγκανγκ Πέτερσεν, με τον Μπραντ Πιτ ως Αχιλλέα και την Νταϊάν Κρούγκερ ως Ελένη, μόνο πιστή στον Όμηρο δεν ήταν. Άλλαξε βασικές μυθολογικές γραμμές, αφαίρεσε τους θεούς, συμπύκνωσε έναν πόλεμο δέκα ετών σε κάτι που έμοιαζε με σύντομη στρατιωτική σύγκρουση και μετέτρεψε πρόσωπα και σχέσεις της αρχαίας γραμματείας σε καθαρό χολιγουντιανό θέαμα.
Υπάρχει και κάτι ακόμη: τόσο η Ελένη όσο και ο Αχιλλέας δεν είναι κεντρικά πρόσωπα της «Οδύσσειας». Η Ελένη εμφανίζεται στην αρχή του έπους, στη Σπάρτη, όταν ο Τηλέμαχος αναζητά νέα για τον πατέρα του. Ο Αχιλλέας εμφανίζεται αργότερα ως σκιά στον Κάτω Κόσμο. Η «Οδύσσεια» δεν είναι η «Ιλιάδα». Είναι το έπος της επιστροφής του Οδυσσέα, όχι η ιστορία του Τρωικού Πολέμου.
Ο Μασκ και οι σύμμαχοί του προσπάθησαν επίσης να συνδέσουν το casting με τα νέα πρότυπα εκπροσώπησης της Ακαδημίας για τα Όσκαρ, υποστηρίζοντας ότι ο Νόλαν επέλεξε ένα πιο diverse καστ επειδή «θέλει τα βραβεία». Και αυτό, όμως, είναι παραπλανητικό. Οι κανόνες της Ακαδημίας δεν απαιτούν από μια ταινία να έχει diverse cast για να είναι επιλέξιμη για Όσκαρ. Μια ταινία μπορεί να καλύπτει τα κριτήρια μέσα από άλλους τομείς, όπως η σύνθεση της δημιουργικής ομάδας, τα προγράμματα πρόσβασης ή τα στελέχη διανομής και marketing.
Το πιο απλό παράδειγμα βρίσκεται στον ίδιο τον Νόλαν. Το «Oppenheimer», η προηγούμενη ταινία του, είχε σχεδόν αποκλειστικά λευκό καστ και κέρδισε επτά Όσκαρ, ανάμεσά τους καλύτερης ταινίας και σκηνοθεσίας. Η ιδέα ότι ο Νόλαν χρειαζόταν τη Λουπίτα Νιόνγκο ή τον Έλιοτ Πέιτζ για να «περάσει» τα κριτήρια της Ακαδημίας δεν στέκει.
Η νέα «Οδύσσεια» είναι η πρώτη ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν μετά το «Oppenheimer». Στο καστ συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, ο Ματ Ντέιμον ως Οδυσσέας, ο Τομ Χόλαντ ως Τηλέμαχος, η Αν Χάθαγουεϊ ως Πηνελόπη, η Ζεντάγια ως Αθηνά, η Σαρλίζ Θερόν ως Καλυψώ, ο Ρόμπερτ Πάτινσον ως Αντίνοος, ο Μπένι Σάφντι, ο Τζον Μπέρνθαλ, ο Τράβις Σκοτ, η Λουπίτα Νιόνγκο και ο Έλιοτ Πέιτζ.
Η ταινία αναμένεται να κυκλοφορήσει στις αίθουσες στις 17 Ιουλίου 2026. Μέχρι τότε, το πιο ενδιαφέρον ίσως δεν είναι καν η ίδια η διασκευή, αλλά το πόσο γρήγορα ένα αρχαίο έπος μπορεί να γίνει πεδίο σύγχρονου culture war.
Και το πόσο εύκολα μια ρατσιστική και μισογυνική επίθεση μπορεί να παρουσιαστεί ως ανησυχία για την Ελλάδα, τον Όμηρο και την πολιτιστική κληρονομιά.
με στοιχεία απο Variety
