Η Κόκκινη Βασιλική, ένα από τα πιο εντυπωσιακά μνημεία της αρχαίας Περγάμου, ετοιμάζεται να ανοίξει ξανά τις πύλες της στους επισκέπτες το 2026, μετά από πολυετείς εργασίες αποκατάστασης και ανάπλασης. Το έργο εντάσσεται στο πρόγραμμα «Κληρονομιά για το Μέλλον» του τουρκικού Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού, με στόχο τη διατήρηση του μνημείου για τις επόμενες γενιές.
Η Βασιλική, που βρίσκεται στην Πέργαμο, εντός των ορίων της σύγχρονης πόλης και ανήκει στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, είχε παραμείνει κλειστή για χρόνια. Σήμερα αποκτά νέο κέντρο υποδοχής, μονοπάτια, περιβαλλοντική διαμόρφωση και ειδικές υποδομές για βραδινές ξεναγήσεις.
Η βασιλική της Περγάμου ονομάζεται «κόκκινη» και μάλιστα από τους Τούρκους «κόκκινη αυλή», λόγω της μεγάλης αυλής της και του ότι ολόκληρη η κατασκευή είναι από κόκκινο τούβλο. Η βασιλική, με ύψος 19 μέτρων, θεωρείται ένα μεγαλοπρεπές θρησκευτικό κτίριο και είναι ένα από τα ψηλότερα κτήρια της ρωμαϊκής εποχής στη Μικρά Ασία.
Κόκκινη Βασιλική της Περγάμου: Ένα μνημείο-σύμβολο με διαχρονική αξία
Σύμφωνα με τον καθηγητή Γιουσούφ Σεζγκίν, το μνημείο ξεκίνησε να αποκαθίσταται το 2025 με στόχο την ολοκλήρωση του έργου το 2026. «Οι επισκέπτες θα αντικρίσουν έναν πλήρως ανανεωμένο χώρο που συνδυάζει την ιστορία με τη σύγχρονη εμπειρία», δήλωσε.
Με τις εργασίες αποκατάστασης, η Κόκκινη Βασιλική αναμένεται να αποτελέσει ξανά σημείο αναφοράς όχι μόνο για την Πέργαμο αλλά και για ολόκληρη τη Μικρά Ασία.
Η Κόκκινη Βασιλική (τουρκικά: Kızıl Avlu), επίσης γνωστή ως Κόκκινη Αίθουσα ή Κόκκινη Αυλή, είναι μνημειακός ερειπωμένος ναός στην αρχαία Πέργαμο στη δυτική Τουρκία. Κατασκευάστηκε κατά την ρωμαϊκή περίοδο, πιθανώς στον 2ο αιώνα μ.Χ., και θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα και πιο εντυπωσιακά ρωμαϊκά κτίρια που διατηρούνται στον αρχαίο ελληνικό κόσμο.
Η κλίση προς χρήση αιγυπτιακών θεών, όπως της Ίσιδας ή/και του Σεράπι, είναι εμφανής, καθώς υπάρχουν ενδείξεις ότι λατρεύονταν επίσης ο Όσιρις, ο Αρποκράτης και άλλοι μικρότεροι θεοί. Το συγκρότημα αποτελούσε μεγάλο ιερό, περιτριγυρισμένο από ψηλά τείχη, και περιελάμβανε ροτόντες, ναό, αυλές και υπόγειες διαβάσεις.
Κατά την ιστορία, ο ναός υπέστη ζημιές, καταστροφή από φωτιά σε κάποια φάση της πρώιμης περιόδου, και στη συνέχεια, τον 5ο αιώνα, μετατράπηκε σε βασιλική. Αργότερα, με την άνοδο άλλων εξουσιών, χρησιμοποιήθηκε επίσης ως εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Ιωάννη, και τελικά ένα τμήμα της νότιας ροτόντας μετατράπηκε σε τζαμί.
Στη χρήση της περιλαμβάνονται τελετές λατρείας των αιγυπτιακών θεοτήτων, πιθανόν τελετουργίες καθαρισμού με νερό, ως επίσης και λατρευτικές λειτουργίες που διατηρούσαν διαχωρισμό ανάμεσα στο κοινό και στην ιερότερη ζώνη του ναού.
Όσον αφορά τη διαρρύθμιση, το συγκρότημα είχε περίβολο μήκους ~270 μέτρων και πλάτους ~100, με ψηλά τείχη τουλάχιστον 13 μέτρων. Ο κυρίως ναός, με διαστάσεις περίπου 60×26 μέτρα, είχε κόκκινα τούβλα ως κύριο δομικό υλικό, ενώ ήταν επενδυμένος με μάρμαρο. Δύο ροτόντες με θόλους βρισκόταν στα πλάγια, νότια και βόρεια του ναού, σχεδόν ανέπαφες, καθώς και υπόγειο δίκτυο διαδρόμων και θαλάμων που συνδέονταν με τις ροτόντες.
