Η συναρπαστική ζωή της αρχαιολόγου Έβης Τουλούπα που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 97 ετών

Η συναρπαστική ζωή της αρχαιολόγου Έβης Τουλούπα που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 97 ετών Facebook Twitter
Φωτο: Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, Αρχεία
0

Μια σπουδαία αρχαιολόγος, παιδαγωγός και προσωπικότητα μεγάλης εμβέλειας και καλλιέργειας, η Έβη Τουλούπα έφυγε από τη ζωή πλήρης ημερών.

Η Έβη ("Παρασκευή", το οποίο η μητέρα της ως δημοτικίστρια έγραφε με "β") Στασινοπούλου γεννήθηκε στις 8.7.1924 στην Αθήνα και φοίτησε στη Γερμανική Σχολή από το 1936 έως το 1942.

Αμέσως μετά την αποφοίτησή της εργάστηκε στο νηπιαγωγείο της σχολής και παράλληλα οργάνωνε και πρόσφερε συσίτιο, αφού παρότι είχε γραφτεί στο Πανεπιστήμιο οι Ανώτατες Σχολές ήταν κλειστές. Σπούδασε αρχαιολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου και το 1950, με το τέλος των σπουδών της εργάσθηκε ως καθηγήτρια στην ιδιωτική σχολή "Αθήναιον", αφού ο αρχαιολογικός κλάδος ήταν τότε κλειστός για τις γυναίκες.

Σε μια παλαιότερη συνέντευξή της στην Αρχαιολογία, στην Αγγελική Ροβάτσου, έλεγε ανάμεσα σε άλλα:

"Η αρχαιολογική Υπηρεσία δε δεχόταν γυναίκες εκείνη την εποχή. Αλλά είχα την τύχη, υπήρχε τότε μια ελεύθερη σχολή. Έτσι, τα βράδια, όπως οργανώνει τώρα ομιλίες η Αρχαιολογική Εταιρεία, είχαμε τότε το «Αθήναιον». Μιλούσανε αυτοί που δεν ήσαν πανεπιστημιακοί, ο Καρούζος, ο Χατζιδάκης, και πήγαινα εκεί. Με είδε η κυρία Καρούζου ότι ήμουνα τόσο τακτική εκεί και έδειχνα ενδιαφέρον και μια μέρα μου ’πε: «Ξέρεις, μας δώσανε κάτι λεφτά από το Σχέδιο Μάρσαλ για ν’ αρχίσουμε να βγάζουμε τα πράγματα από τις αποθήκες και να τα επανεκθέσουμε. Θέλεις να ’ρθεις κι εσύ ν’ ανοίγεις κιβώτια; Είναι μια ανθυγιεινή εργασία».

Μου το ’πε, γιατί μια άλλη έκτακτη αρχαιολόγος είχε φύγει! Ανοίγαν τα κιβώτια με τ’ αγγεία κι ήτανε μέσα τα χαρτιά και τα μπαμπάκια ματωμένα από τα ποντίκια, βρωμιές ήτανε, σκόνες ήτανε… Αλλά για μένα, που είχα ζήσει στην Κατοχή χωρίς μουσεία, και μόνο να πιάσω αρχαία αντικείμενα στο χέρι μου ήτανε μια ευτυχία. Με πήρανε ημερομίσθια γύρω στο ’54, κάπου εκεί ήτανε, και δούλεψα έξι χρόνια εκεί, στην αρχή με την Αγνή Σακελλαρίου, την βοηθούσα στα προϊστορικά, και μετά μου ανέθεσαν να τακτοποιήσω τα χάλκινα κι έτσι έμαθα πολλά πράγματα γι’ αυτή τη συλλογή, πρέπει να πω. Έζησα μ’ αυτούς τους ανθρώπους που ήταν πολύ εκλεκτοί, και ο Χρήστος Καρούζος και η γυναίκα του, η Σέμνη. Αυτά τώρα που σας λέω, τα έχω δημοσιεύσει στο Ενημερωτικό Δελτίο της Ένωσης Φίλων Ακροπόλεως [τχ. 24, 2013-2014. Επετειακό τεύχος για τα 25 χρόνια της ΕΦΑ αφιερωμένο στην ιδρύτριά της, Έβη Τουλούπα]. Ε, και μετά από αγώνες που κάναμε για να επιτραπεί και στις γυναίκες να δίνουν εξετάσεις, όχι με τον πρώτο διαγωνισμό, με τον δεύτερο ή τον τρίτο αποφάσισα να δώσω κι εγώ".

Η συναρπαστική ζωή της αρχαιολόγου Έβης Τουλούπα που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 97 ετών Facebook Twitter
Η Έβη Τουλούπα με τον Ανδρέα Παπανδρέου και την Μελίνα Μερκούρη στην Ακρόπολη.

Από το 1953 έως το 1954 έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη Ρώμη και το 1955 ξεκίνησε να εργάζεται ως επιστημονική βοηθός στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στον αποκιβωτισμό (επανέκθεση των αρχαιοτήτων) και ως επιμελήτρια της Συλλογής Χαλκών (1965-1973) έχοντας στο μεταξύ προσληφθεί από την Αρχαιολογική Υπηρεσία. Υπηρέτησε ως επιμελήτρια αρχαιοτήτων Ιονίων Νήσων στην Κέρκυρα και στη Βοιωτία, όπου ανέσκαψε το ανάκτορο του Κάδμου και οργάνωσε το Μουσείο στη Θήβα. Στην Εύβοια ανέσκαψε το Ηρώο στο Λευκαντί και αναδιοργάνωσε το Μουσείο της Σκύρου.

Στο μεταξύ, μετά από διαγωνισμό που προκήρυξε η Αρχαιολογική Υπηρεσία το 1960, τοποθετείται ως επιμελήτρια στην Εφορεία Επτανήσου με έδρα την Κέρκυρα. Στη συνέχεια (1963-1965) εκτελεί χρέη προϊσταμένης στους νομούς Βοιωτίας και Φθιώτιδας με έδρα τη Θήβα. Το 1973 τη βρίσκει προϊσταμένη στην Αρχαιολογική Εφορεία της Ηπείρου με έδρα τα Ιωάννινα. Με επιμελητή τον Ντίνο Τσάκο περιοδεύουν όλη την περιοχή διασώζοντας μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους. Στα Γιάννενα θα επανέλθει για άλλα δύο χρόνια (1980-1982).

Το 1962 παντρεύτηκε τον Δημήτριο Τουλούπα, δικηγόρο και πολιτευτή από την Ευρυτανία, ο οποίος εκτοπίστηκε και φυλακίστηκε στην περίοδο της Δικτατορίας και σκοτώθηκε σε τροχαίο το 1978.

Το 1975 μετατίθεται στην Γ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων και εργάζεται για ένα εξάμηνο στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ελευσίνας. Θα αποσπασθεί στην Κεντρική Υπηρεσία του Υπουργείου Πολιτισμού ως στενή συνεργάτις του Γενικού Επιθεωρητή Αρχαιοτήτων και Αναστηλώσεως, Δημήτρη Λαζαρίδη. Στη συνέχεια (1976-1980), προϊσταμένη της νεοσύστατης Εφορείας Ευβοίας, συνεργάζεται με τη Βρετανική Αρχαιολογική Σχολή για τη διάσωση των τάφων και του Ηρώου στη θέση Τούμπα (Λευκαντί). Στη Σκύρο αναλαμβάνει την επανέκθεση του νέου αρχαιολογικού μουσείου και μια προκαταρκτική έρευνα στον προϊστορικό οικισμό Παλαμάρι.

Το 1979 έμεινε στο Βερολίνο ως υπότροφος του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου και κάνοντας μεταπτυχιακές σπουδές εργαζόμενη πάνω στο θέμα που την απασχολούσε από παλιά, τα γλυπτά του ναού του Δαφνηφόρου Απόλλωνα (Ερέτρια) και που παρουσίασε το 1982 ως διατριβή στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, χρονιά που θα της ανατέθηκε η διεύθυνση της Α' Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων. Έτσι συνεργάστηκε με τους μηχανικούς, που είχαν αναλάβει τα αναστηλωτικά έργα στην Ακρόπολη και έπεισε την Υπουργό Μελίνα Μερκούρη για την αποκατάσταση του κτηρίου Weiler στο οικόπεδο Μακρυγιάννη και τη χρησιμοποίησή του ως Κέντρου Μελετών της Ακρόπολης.

Η συναρπαστική ζωή της αρχαιολόγου Έβης Τουλούπα που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 97 ετών Facebook Twitter
Φωτο: Σπύρος Στάβερης

Συνταξιοδοτήθηκε στις 31.12.89 αλλά δεν έπαψε να μετέχει στα Συμβούλια της Επιτροπής Συντηρήσεως Μνημείων Ακροπόλεως και του Οργανισμού Ανεγέρσεως Νέου Μουσείου Ακροπόλεως δίνοντας παράλληλα διαλέξεις. Το 2004 κυκλοφόρησε το βιβλίο "Από την Πνύκα στο Παγκράτι", μία επιλογή από τις επιφυλλίδες που δημοσίευσε στην εφημερίδα "Τα Νέα" από το 1990 έως το 2000.

Έχει δημοσιεύσει άρθρα της σε διεθνούς κύρους αρχαιολογικά περιοδικά στα ελληνικά, γερμανικά, αγγλικά, γαλλικά και ιταλικά. Μια επιλογή συγκεντρώθηκε σε δύο εκδόσεις: α) Από την Πνύκα στο Παγκράτι, Ένωση Φίλων Ακροπόλεως Αθήνα 2004, «για τα 80 χρόνια της Έβης Τουλούπα» και β) Περασμένα και όχι ξεχασμένα, Ωκεανίδα, Αθήνα 2008. Πρόσφατα (2014), από τις εκδόσεις Αρχείο, στη σειρά «Η αρχαιολογία της Αρχαιολογίας», κυκλοφόρησαν αναμνήσεις της με τίτλο: Η ζωή στην Κέρκυρα, 1961-1962.

Πολιτισμός
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ο Νέιθαν Λέιν θυμάται πόσο δύσκολο ήταν να είσαι γκέι στα 90s

Πολιτισμός / Ο Νέιθαν Λέιν θυμάται πόσο δύσκολο ήταν να είσαι γκέι στα 90s

Από το Κλουβί με τις Τρελές, μέχρι τον Γουίλι Λόμαν του Άρθουρ Μίλερ, ο Λέιν κοιτάζει πίσω σε μια καριέρα πέντε δεκαετιών χωρίς να χάνει το χιούμορ, την οξύτητα και τη σκοτεινή ειρωνεία που τον κάνουν πάντα αναγνωρίσιμο.
THE LIFO TEAM
Ντόροθι και Χερμπ Βόγκελ: πώς ένα ζευγάρι δημοσίων υπαλλήλων έφτιαξε μία από τις σημαντικότερες συλλογές σύγχρονης τέχνης

Πολιτισμός / Ντόροθι και Χερμπ Βόγκελ: πώς ένα ζευγάρι δημοσίων υπαλλήλων έφτιαξε μία από τις σημαντικότερες συλλογές σύγχρονης τέχνης

Ζούσαν σε ένα μικρό διαμέρισμα στο Μανχάταν, αγόραζαν έργα κατευθείαν από τους καλλιτέχνες, στήριξαν ονόματα όπως ο Σολ ΛεΒίτ και ο Ντόναλντ Τζαντ πριν τους ανακαλύψει η αγορά και στο τέλος άφησαν τη συλλογή τους στο κοινό.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Η Ινές ντε λα Φρεσάνζ λέει κάτι που πολλές γυναίκες σκέφτονται για τα 60 σήμερα

Πολιτισμός / Η Ινές ντε λα Φρεσάνζ λέει κάτι που πολλές γυναίκες σκέφτονται για τα 60 σήμερα

Με αφορμή το νέο της βιβλίο, η Γαλλίδα σχεδιάστρια και πρώην μοντέλο μιλά για τη νέα εικόνα των 60, για τη φιλία, την ελευθερία, την επιθυμία και για μια ηλικία που δεν θέλει πια να παίζει τον ρόλο της «γιαγιάς με φιόγκο»
THE LIFO TEAM
Ο Γκότφριντ Χέλνβαϊν φέρνει στη Μαδρίτη εικόνες που δύσκολα αντέχεις να κοιτάξεις

Πολιτισμός / Ο Γκότφριντ Χέλνβαϊν φέρνει στη Μαδρίτη εικόνες που δύσκολα αντέχεις να κοιτάξεις

Ο Αυστριακός καλλιτέχνης, γνωστός για τις υπερρεαλιστικές και βαθιά ανήσυχες εικόνες του, επιστρέφει στην παιδική ηλικία, τη βία, τον φασισμό και τη σκοτεινή όψη της μαζικής κουλτούρας.
THE LIFO TEAM
«Ακούστε, άνθρωποι!»: ο μυστικός ποιητής του Ιράν και η φωνή ενός πολιτισμού που απειλείται με αφανισμό από τον Τραμπ

Πολιτισμός / «Ακούστε, άνθρωποι!»: ο μυστικός ποιητής ενός πολιτισμού που απειλείται με αφανισμό από τον Τραμπ

Γνωστός έξω από το Ιράν πολύ λιγότερο από όσο του αναλογεί, ο Γιουσίτζ άνοιξε τον δρόμο για τη νεότερη ιρανική ποίηση και επηρέασε γενιές ποιητών που ακολούθησαν.
THE LIFO TEAM
Ο Prince όπως δεν τον βλέπαμε συνήθως, μέσα από το λεύκωμα του στενού συνεργάτη του

Πολιτισμός / Ο Prince όπως δεν τον βλέπαμε συνήθως, στο νέο λεύκωμα του Στιβ Παρκ

Το βιβλίο φέρνει στο φως έναν Prince λιγότερο σκηνικό και πιο κοντινό: στο σπίτι, στο στούντιο, στη Μαρμπέγια, στο Paisley Park, σε στιγμές που μέχρι σήμερα έμεναν έξω από τη μεγάλη εικόνα του μύθου του
THE LIFO TEAM
Η ταινία για τη ζωή της Μαντόνα που δεν έγινε ποτέ επιστρέφει μέσα από το «The Studio»

Πολιτισμός / Η ταινία για τη ζωή της Μαντόνα που δεν έγινε ποτέ επιστρέφει μέσα από το «The Studio»

Το σχέδιο για τη βιογραφική ταινία της Μαντόνα μπορεί να μην προχώρησε ποτέ, όμως επιστρέφει έμμεσα στην οθόνη, αυτή τη φορά μέσα από τη σειρά του Σεθ Ρόγκεν για το Χόλιγουντ
THE LIFO TEAM
Ανάμεσα στο απόλυτο κακό και την αδιανόητη λάμψη: οι αδημοσίευτες φωτογραφίες της Λι Μίλερ και του Σέσιλ Μπίτον

Πολιτισμός / Ανάμεσα στο απόλυτο κακό και την αδιανόητη λάμψη: οι αδημοσίευτες φωτογραφίες της Λι Μίλερ και του Σέσιλ Μπίτον

Ενα σπάνιο λεύκωμα με άγνωστες εκτυπώσεις της Λι Μίλερ και του Σέσιλ Μπίτον ήρθε πρόσφατα στην επιφάνεια φωτίζοντας ξανά ένα ξεχασμένο κομμάτι της φωτογραφικής μνήμης του πολέμου.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Ο Μοντιλιάνι που χάθηκε στον πόλεμο επιστρέφει στους κληρονόμους του

Πολιτισμός / Ο Μοντιλιάνι που χάθηκε στον πόλεμο επιστρέφει στους κληρονόμους του

Έπειτα από 11 χρόνια δικαστικής μάχης, δικαστήριο της Νέας Υόρκης έκρινε ότι το Seated Man With a Cane του Μοντιλιάνι πρέπει να επιστραφεί στην κληρονομιά του Όσκαρ Στετινέρ, από τον οποίο αφαιρέθηκε στη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής.
THE LIFO TEAM
Ο Τόμας Τσιπ, ο καλλιτέχνης που έκανε τις εκθέσεις να μοιάζουν με παράξενα ψυχικά τοπία, πέθανε πρόωρα

Πολιτισμός / Ο Τόμας Τσιπ, ο καλλιτέχνης που έκανε τις εκθέσεις να μοιάζουν με παράξενα ψυχικά τοπία, πέθανε πρόωρα

Ζωγράφος, μουσικός και δημιουργός εγκαταστάσεων, ο Τόμας Τσιπ άφησε πίσω του ένα έργο σκοτεινό, ανήσυχο και βαθιά αναγνωρίσιμο στη σύγχρονη τέχνη.
THE LIFO TEAM
Ποια ήταν η αληθινή Όντρεϊ Χέπμπορν πίσω από τη φωτογένεια και τον μύθο;

Πολιτισμός / Ποια ήταν η αληθινή Όντρεϊ Χέπμπορν πίσω από τη φωτογένεια και τον μύθο;

Στο Intimate Audrey, ο Σον Χέπμπορν Φερέρ φωτίζει την άλλη όψη της μητέρας του: τον πόλεμο, την πείνα, το οικογενειακό τραύμα και τη γυναίκα πίσω από μία από τις πιο διάσημες εικόνες του 20ού αιώνα.
THE LIFO TEAM