Χωρίς να ρίξει ούτε μία σφαίρα, ο Βλαντίμιρ Πούτιν κατάφερε μέσα σε λίγες ημέρες να φέρει τον πόλεμο της Ουκρανίας στο κατώφλι εκατομμυρίων Ευρωπαίων που μέχρι τώρα ένιωθαν αποστασιοποιημένοι από τη σύγκρουση.
Στη Δανία, drones προκάλεσαν χάος στα αεροδρόμια, αναγκάζοντας την πρωθυπουργό Μέτε Φρεντέρικσεν να μιλήσει για μια «νέα πραγματικότητα» με συχνότερες και πιο βίαιες υβριδικές επιθέσεις. Αν και δεν κατονόμασε ευθέως τη Ρωσία, χαρακτήρισε τη Μόσχα ως τη μεγαλύτερη απειλή για την Ευρώπη. Το στοιχείο της ασάφειας είναι άλλωστε κομμάτι της στρατηγικής αυτών των επιθέσεων: ο δράστης παραμένει για καιρό άγνωστος, ενώ η αβεβαιότητα υπονομεύει την εμπιστοσύνη των πολιτών στις αρχές.
Η εικόνα αυτή επαναλαμβάνεται σε όλη την Ευρώπη. Στην Πολωνία εντοπίστηκαν πάνω από 20 ρωσικά drones, στην Εσθονία ρωσικά αεροσκάφη παραβίασαν τον εναέριο χώρο της χώρας, ενώ κυβερνοεπιθέσεις σε αεροπορικά συστήματα δημιούργησαν νέα προβλήματα. Στη Δανία, τρεις ημέρες αποκλεισμών αεροδρομίων συνδυάστηκαν με την παρουσία ρωσικού στρατιωτικού σκάφους ανοικτά των ακτών της. Οι αρχές παραδέχθηκαν ότι δεν μπορούν ακόμη να κατονομάσουν με βεβαιότητα τους υπεύθυνους, την ώρα που η στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών κάνει λόγο για «υψηλό κίνδυνο ρωσικής δολιοφθοράς».
Οικονομικό και στρατηγικό κόστος για την Ευρώπη
Η στρατηγική του Κρεμλίνου είναι σαφής: να φέρει το κόστος του πολέμου πιο κοντά στις ευρωπαϊκές κοινωνίες, την ώρα που οι ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ πιέζουν για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή ανάληψη ευθυνών στην άμυνα. Έτσι, οι καθυστερήσεις στα αεροδρόμια ή οι επιθέσεις στον κυβερνοχώρο λειτουργούν ως «καθημερινές υπενθυμίσεις» ότι η στήριξη προς την Ουκρανία έχει τίμημα.
Για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, αυτό σημαίνει τεράστιες νέες δαπάνες. Η θωράκιση υποδομών απέναντι σε drones και hackers απαιτεί επενδύσεις-μαμούθ, ενώ η αεράμυνα κατά cheap drones όπως τα Shahed της Ρωσίας κοστίζει εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ ανά αναχαίτιση. Ένα ολλανδικό F-35 μπορεί να καταρρίψει ένα drone των 30.000 δολαρίων με πύραυλο αξίας δεκάδων χιλιάδων ευρώ, μια τακτική που είναι οικονομικά μη βιώσιμη σε βάθος χρόνου.
Οι κίνδυνοι και για τον ίδιο τον Πούτιν
Παράλληλα, οι υβριδικές επιθέσεις ενέχουν ρίσκα και για τον ίδιο τον Πούτιν. Ένα λάθος ή μια «υπερβολική» ενέργεια από δολιοφθορείς θα μπορούσε να προκαλέσει θανάτους σε χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ, οδηγώντας σε κλιμάκωση. Επιπλέον, η Ρωσία κινδυνεύει να κατηγορηθεί και για περιστατικά που δεν έχει προκαλέσει, δίνοντας άλλοθι σε οργανωμένο έγκλημα να επεκταθεί υπό την «ομπρέλα» της Μόσχας.
Από την άλλη, η αβεβαιότητα στην αντίδραση των ΗΠΑ υπό τον Τραμπ – από πλήρη απραξία έως υπερβολική κλιμάκωση – ενισχύει τον κίνδυνο να ξεσπάσει μια μεγαλύτερη σύγκρουση από λάθος εκτίμηση.
Για την Ευρώπη, τα υβριδικά πλήγματα αποτελούν μια δαπανηρή νέα πρόκληση. Για τον Πούτιν, αρκεί που καταφέρνει να διαταράξει την καθημερινότητα εκατομμυρίων Ευρωπαίων, σε μια στιγμή που ο πόλεμος μπαίνει στον τέταρτο χρόνο του. Και αυτή η βραχυπρόθεσμη αποσταθεροποίηση μπορεί να θεωρηθεί ήδη μια νίκη για το Κρεμλίνο.
Με πληροφορίες από CNN
