Μια κατ’ ιδίαν συζήτηση μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και του Ουκρανού προέδρου, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, στη Νέα Υόρκη, φέρνει νέα δεδομένα στον πόλεμο της Ουκρανίας.
Σύμφωνα με Αμερικανούς και Ουκρανούς αξιωματούχους, ο Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να επιτραπεί στο Κίεβο η χρήση αμερικανικών πυραύλων μεγάλης εμβέλειας για επιθέσεις εντός ρωσικού εδάφους. Αν και δεν έδωσε σαφή δέσμευση, η αλλαγή τόνου του προκαλεί διεθνή συζήτηση για πιθανή ανατροπή της μέχρι σήμερα αμερικανικής πολιτικής.
Κατά τη διάρκεια της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο Ζελένσκι ζήτησε ρητά από τον Τραμπ περισσότερα όπλα υψηλής ακρίβειας και συγκεκριμένα πυραύλους Tomahawk, οι οποίοι έχουν εμβέλεια που φτάνει έως και τα 1.500 μίλια. Οι Tomahawk θεωρούνται από τα πλέον προηγμένα συστήματα στο οπλοστάσιο των ΗΠΑ, και η παροχή τους θα έδινε στην Ουκρανία δυνατότητα να πλήξει κρίσιμους στόχους πολύ βαθύτερα στη ρωσική επικράτεια.
Μέχρι σήμερα, η Ουάσιγκτον είχε απαγορεύσει ρητά τη χρήση των ATACMS – ενός άλλου τύπου πυραύλων μεγάλης εμβέλειας – για επιθέσεις σε ρωσικό έδαφος. Αυτό είχε οδηγήσει σε έντονες αντιδράσεις από το Κίεβο, το οποίο υποστήριζε ότι δεν μπορεί να ανταποδώσει αποτελεσματικά τα πλήγματα της Μόσχας. Μια ενδεχόμενη ανατροπή αυτής της πολιτικής θα σηματοδοτούσε σοβαρή κλιμάκωση στην αμερικανική στρατιωτική στήριξη προς την Ουκρανία.
Τι θα σήμαινε η χρήση Tomahawk στην Ουκρανία
Οι πύραυλοι Tomahawk χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις και έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αξιόπιστοι σε επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο. Η χρήση τους από την Ουκρανία θα έδινε στο Κίεβο τη δυνατότητα να πλήξει στρατιωτικές βάσεις, κέντρα ανεφοδιασμού και κρίσιμες υποδομές βαθιά μέσα στη Ρωσία – στόχους που μέχρι σήμερα είναι εκτός εμβέλειας.
Ωστόσο, μια τέτοια απόφαση θα δημιουργούσε τεράστιες γεωπολιτικές προεκτάσεις. Θα αποτελούσε όχι μόνο κλιμάκωση αλλά και σαφές μήνυμα προς τη Μόσχα ότι η Δύση δεν πρόκειται να περιοριστεί στην άμυνα της Ουκρανίας, αλλά είναι διατεθειμένη να ενισχύσει τη δυνατότητά της για επιθετικές επιχειρήσεις. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει τον Πούτιν σε νέα αντίποινα ή ακόμα και σε απειλές για χρήση πιο ακραίων μέσων.
Παράλληλα, θα υπήρχαν και τεχνικές προκλήσεις για το Κίεβο, καθώς η ενσωμάτωση τόσο εξελιγμένων συστημάτων απαιτεί εκπαίδευση, υποδομές και στενή συνεργασία με τους Αμερικανούς.
Η στρατηγική του Τραμπ και η πίεση προς τον Πούτιν
Μετά τη συνάντηση, ο Τραμπ έκανε αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα χαρακτηρίζοντας τη Ρωσία «χάρτινη τίγρη» που διεξάγει έναν «άσκοπο πόλεμο» στην Ουκρανία. Η τοποθέτηση αυτή αποτελεί πλήρη ανατροπή της πρόσφατης στάσης του, καθώς τους τελευταίους μήνες είχε επιχειρήσει να εμφανιστεί ως μεσολαβητής και να προσεγγίσει τον Πούτιν για ειρηνευτικές συνομιλίες.
Η αλλαγή αυτή προκάλεσε έντονη αίσθηση στην Ευρώπη, όπου πολλοί ηγέτες εξέλαβαν τα λόγια του Τραμπ ως μήνυμα πίεσης προς τη Μόσχα. Η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική, Κάγια Κάλας, δήλωσε ότι «τα λόγια ενός Αμερικανού προέδρου έχουν βαρύτητα και υποδέχθηκαν θετικά τη δήλωσή του όλοι οι Ευρωπαίοι».
Παράλληλα, η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη επιβάλει δασμούς στην Ινδία, σημαντικό εμπορικό εταίρο της Ρωσίας, ενώ η ΕΕ ετοιμάζει το 19ο πακέτο κυρώσεων κατά της Μόσχας από την έναρξη της εισβολής το 2022. Όλα αυτά δείχνουν μια σταδιακή αύξηση της πίεσης προς τον Πούτιν, τόσο στρατιωτικά όσο και οικονομικά.
Η θέση της Ουκρανίας και η επόμενη μέρα
Ο Ζελένσκι, στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε τη συνάντηση, χαρακτήρισε τον Τραμπ «game-changer» και επαίνεσε την αποφασιστικότητά του να βοηθήσει στο τέλος του πολέμου. Οι δηλώσεις αυτές δείχνουν ότι το Κίεβο βλέπει στις κινήσεις του προέδρου μια ευκαιρία να ανατραπεί το αδιέξοδο που επικρατεί στο μέτωπο εδώ και μήνες.
Την ίδια στιγμή, η Ουκρανία προσπαθεί να μειώσει την εξάρτησή της από τα δυτικά οπλικά συστήματα, αναπτύσσοντας δικά της, όπως τον πύραυλο Flamingo, και χρησιμοποιώντας drones για επιθέσεις σε βάθος στη Ρωσία. Ωστόσο, τα αποθέματα της χώρας παραμένουν περιορισμένα και η αμερικανική βοήθεια θεωρείται αναντικατάστατη.
Αν οι ΗΠΑ προχωρήσουν τελικά σε άρση των περιορισμών, η Ουκρανία θα αποκτήσει τεράστιο στρατηγικό πλεονέκτημα. Αν όχι, η πίεση από το Κίεβο και τους Ευρωπαίους συμμάχους του προς την Ουάσιγκτον αναμένεται να ενταθεί.
Η πιθανότητα χρήσης Tomahawk από την Ουκρανία δεν αφορά μόνο το μέτωπο του πολέμου. Επηρεάζει και τη διεθνή ισορροπία δυνάμεων, καθώς θα δείξει κατά πόσο οι ΗΠΑ είναι διατεθειμένες να αναλάβουν το ρίσκο μιας πιο ανοιχτής αντιπαράθεσης με τη Ρωσία.
Επιπλέον, θα ενισχύσει τη θέση του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Ευρώπη, καθώς θα αποδείξει ότι η Συμμαχία δεν αρκείται μόνο σε αμυντικά μέτρα αλλά μπορεί να κινηθεί και επιθετικά. Η απόφαση αυτή θα έχει επιπτώσεις όχι μόνο στη Μόσχα, αλλά και σε χώρες όπως η Κίνα και το Ιράν, που παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις για να διαμορφώσουν τη δική τους στάση απέναντι στη Δύση.
Με πληροφορίες από Wall Street Journal
