Οι Ταλιμπάν νομιμοποίησαν τους παιδικούς γάμους στο Αφγανιστάν, με νέο νόμο που συνδέει την «ικανότητα για γάμο» των κοριτσιών με την έναρξη της εφηβείας, ανοίγοντας τον δρόμο ακόμη και για γάμους από την ηλικία των 9 ετών.
Σύμφωνα με επίσημο έγγραφο με τίτλο «Αρχές Διαχωρισμού Μεταξύ Συζύγων», το καθεστώς των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν καταργεί ουσιαστικά το σταθερό ελάχιστο όριο ηλικίας γάμου για τα κορίτσια. Παράλληλα, το κείμενο αναφέρει ότι η σιωπή μιας «παρθένας κοπέλας» που έχει φτάσει στην εφηβεία μπορεί να θεωρηθεί συναίνεση για γάμο.
Στα κορίτσια, η εφηβεία συνήθως ξεκινά μεταξύ 8 και 13 ετών. Σύμφωνα με τη μεγαλύτερη και παλαιότερη σουνιτική σχολή ισλαμικού δικαίου, το κατώτατο όριο για την έναρξη της εφηβείας θεωρείται τα 9 χρόνια.
Ταλιμπάν: Τι προέβλεπε μέχρι σήμερα ο νόμος στο Αφγανιστάν
Μέχρι σήμερα, ο νόμος στο Αφγανιστάν προέβλεπε ως νόμιμη ηλικία γάμου τα 16 έτη για τα κορίτσια και τα 18 για τα αγόρια, σύμφωνα με τον Αστικό Κώδικα του 1977. Κορίτσια κάτω των 16 μπορούσαν να παντρευτούν μόνο με άδεια πατέρα ή δικαστή, ενώ οι γάμοι κάτω των 15 ετών είχαν ποινικοποιηθεί με τον νόμο του 2009 για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών.
«Με τον νέο νόμο, αυτό το ηλικιακό όριο καταργείται», δήλωσε η Χόρια Μοσαντίκ, διευθύντρια του Conflict Analysis Network. «Αν ένα κορίτσι φτάσει στην εφηβεία στα 9 ή στα 10, θεωρείται πλέον ότι έχει νόμιμη ηλικία για γάμο».
Διεθνείς οργανώσεις και ειδικοί υποστηρίζουν ότι ο νέος νόμος ουσιαστικά νομιμοποιεί και τον βιασμό ανηλίκων. «Πρόκειται για ακόμη ένα επίπεδο φρίκης που επιβάλλουν οι Ταλιμπάν στις γυναίκες από τότε που επέστρεψαν στην εξουσία», ανέφερε η Μοσαντίκ.
Ο νόμος εγκρίθηκε από τον ανώτατο ηγέτη των Ταλιμπάν, Χιμπατουλάχ Αχουντζάντα, και δημοσιεύθηκε στην επίσημη εφημερίδα της κυβέρνησης, σύμφωνα με το αφγανικό μέσο Amu TV.
Ταλιμπάν: Πώς μπορεί να ακυρωθούν οι παιδικοί γάμοι
Το νέο νομικό πλαίσιο αναγνωρίζει επίσης την ύπαρξη γάμων πριν από την εφηβεία. Η Σαχραζάντ Ακμπάρ, επικεφαλής της αφγανικής οργάνωσης δικαιωμάτων Rawadari, εξήγησε ότι ένα κορίτσι μπορεί θεωρητικά να ακυρώσει έναν τέτοιο γάμο μόνο μέσω δικαστηρίου των Ταλιμπάν και μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Σύμφωνα με τον νόμο, ένας γάμος που έχει οργανωθεί από πατέρα ή παππού πριν από την εφηβεία μπορεί να ακυρωθεί μόνο αν οι κηδεμόνες κριθούν κακοποιητικοί, ψυχικά ακατάλληλοι ή «ηθικά διεφθαρμένοι». Ωστόσο, η κακοποιητική συμπεριφορά του συζύγου ή μια άδικη προίκα δεν θεωρούνται επαρκείς λόγοι διαζυγίου.
«Ακόμη και αν ο σύζυγος είναι βίαιος απέναντι στη γυναίκα του, αυτό από μόνο του δεν αποτελεί λόγο διαζυγίου», σημείωσε η Ακμπάρ. «Αν μια γυναίκα πάει στο δικαστήριο επειδή κακοποιείται, πρώτα θα επιχειρηθεί διαμεσολάβηση αντί να της δοθεί προστασία και διαζύγιο».
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της UNICEF, περίπου το 28% των γυναικών στο Αφγανιστάν ηλικίας 15 έως 49 ετών είχαν παντρευτεί πριν κλείσουν τα 18.
Από την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία τον Αύγουστο του 2021, η κατάσταση για τις γυναίκες και τα κορίτσια στο Αφγανιστάν έχει μετατραπεί σε μία από τις σοβαρότερες κρίσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στον κόσμο, σύμφωνα με τον Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών.
Τα κορίτσια έχουν αποκλειστεί από την εκπαίδευση μετά την έκτη τάξη, οι γυναίκες δεν μπορούν να φοιτήσουν στα πανεπιστήμια, ενώ έχουν επιβληθεί αυστηροί περιορισμοί στην εργασία, στις μετακινήσεις και στη δημόσια ζωή.
Παράλληλα, οι Ταλιμπάν έχουν διαλύσει δομές προστασίας που παρείχαν νομική βοήθεια σε κορίτσια που προσπαθούσαν να ξεφύγουν από αναγκαστικούς γάμους, όπως το Υπουργείο Γυναικείων Υποθέσεων και ειδικές μονάδες της αστυνομίας και της Δικαιοσύνης για περιστατικά βίας κατά των γυναικών.
«Η κατάσταση δεν ήταν ιδανική ούτε παλιότερα», δήλωσε η Σαμίρα Χαμιντί της Amnesty International. «Υπήρχε όμως ένας μηχανισμός άμεσης προστασίας για τα κορίτσια που κινδύνευαν να οδηγηθούν σε παιδικό ή αναγκαστικό γάμο».
Οι νέοι κανονισμοί επηρεάζουν και τις ενήλικες γυναίκες, καθώς καθιστούν εξαιρετικά δύσκολο το διαζύγιο ακόμη και σε περιπτώσεις κακοποίησης ή εγκατάλειψης.
«Το βασικό μήνυμα αυτού του νόμου είναι ότι δεν μπορείς να χωρίσεις από τον σύζυγό σου, εκτός αν το επιτρέψει ο ίδιος», δήλωσε η Ακμπάρ.
Με πληροφορίες από The Times
