Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, επανέλαβε το αίτημά του προς τον Ισραηλινό πρόεδρο Ισαάκ Χέρτζογκ να χορηγήσει προεδρική χάρη στον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος αντιμετωπίζει τρεις υποθέσεις διαφθοράς που εκκρεμούν στα δικαστήρια από το 2020.
Σε επιστολή που έδωσε στη δημοσιότητα το γραφείο του Χέρτζογκ, ο Τραμπ χαρακτήρισε τον Νετανιάχου «ισχυρό και αποφασιστικό ηγέτη σε καιρό πολέμου» και υποστήριξε ότι οι δικαστικές διώξεις εις βάρος του είναι «πολιτικές και αδικαιολόγητες». Επανέλαβε δε ότι, ενώ «σέβεται απολύτως την ανεξαρτησία του ισραηλινού δικαστικού συστήματος», θεωρεί πως η υπόθεση εναντίον του Νετανιάχου αποτελεί «άδικη δίωξη με πολιτικά κίνητρα».
Ο Νετανιάχου, που δικάζεται για φερόμενη αποδοχή δώρων αξίας άνω των 260.000 δολαρίων (κοσμήματα, πούρα και σαμπάνιες) από επιχειρηματίες με αντάλλαγμα πολιτικές εξυπηρετήσεις, έχει αρνηθεί κάθε κατηγορία. Παράλληλα, ερευνάται για προσπάθεια επηρεασμού δύο ισραηλινών μέσων ενημέρωσης ώστε να εξασφαλίσει ευνοϊκή κάλυψη.
Η νέα επιστολή του Τραμπ προς τον Χέρτζογκ έρχεται έναν μήνα μετά τις δημόσιες δηλώσεις του στο ισραηλινό κοινοβούλιο, όπου είχε καλέσει ανοιχτά σε «συγχώρεση» του Νετανιάχου, ενώ έχει επανειλημμένα εκφραστεί υπέρ του και μέσω αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο Χέρτζογκ, αν και κατέχει κατά κύριο λόγο συμβολικό ρόλο, έχει τη συνταγματική εξουσία να απονέμει χάρη σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Ωστόσο, απάντησε με συγκρατημένη ευγένεια, υπενθυμίζοντας ότι κάθε αίτημα πρέπει να ακολουθεί την επίσημη θεσμική διαδικασία.
«Ιστορική στιγμή» και νέα άρνηση από τον Χέρτζογκ
Στην επιστολή του, ο Τραμπ απευθύνεται στον Ισραηλινό πρόεδρο «σε μια ιστορική στιγμή», όπως γράφει, «καθώς εξασφαλίσαμε μαζί μια ειρήνη που αναζητείται εδώ και 3.000 χρόνια».
Το γραφείο του Χέρτζογκ επιβεβαίωσε τη λήψη της επιστολής και ανέφερε ότι ο πρόεδρος «κρατά τον Ντόναλντ Τραμπ σε ύψιστη εκτίμηση» και «εκτιμά τη σταθερή του στήριξη προς το Ισραήλ». Ωστόσο, ξεκαθάρισε πως «όποιος επιθυμεί προεδρική χάρη οφείλει να υποβάλει επίσημο αίτημα σύμφωνα με τις καθιερωμένες διαδικασίες».
Ο Χέρτζογκ έχει ήδη απορρίψει παρόμοια αιτήματα του Αμερικανού προέδρου, επισημαίνοντας ότι οι δίκες του Νετανιάχου δεν έχουν ολοκληρωθεί και ότι δεν έχει υπάρξει καμία καταδίκη. Οι υποθέσεις παραμένουν ανοιχτές, με τους υποστηρικτές του Ισραηλινού πρωθυπουργού να καταγγέλλουν «πολιτική δίωξη» και τους επικριτές του να ζητούν την παραίτησή του για λόγους διαφάνειας.
Την ίδια ημέρα που δόθηκε στη δημοσιότητα η επιστολή του Τραμπ, παραιτήθηκε ο Ρον Ντέρμερ, υπουργός Στρατηγικών Υποθέσεων και ένας από τους πιο στενούς συνεργάτες του Νετανιάχου. Ο Ντέρμερ, πρώην πρέσβης του Ισραήλ στις ΗΠΑ, υπήρξε βασικός δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ της ισραηλινής κυβέρνησης και του Λευκού Οίκου από το 2022.
Η αποχώρησή του έρχεται έπειτα από εβδομάδες φημολογίας στα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ο Ντέρμερ είχε υποβάλει την παραίτησή του για προσωπικούς λόγους, ωστόσο πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η απομάκρυνσή του αποδυναμώνει το στενό περιβάλλον του Νετανιάχου.
Ο πόλεμος στη Γάζα και η πολιτική φθορά του Νετανιάχου
Ο Ρον Ντέρμερ υπήρξε κεντρικό πρόσωπο στις διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στην εκεχειρία στη Γάζα, η οποία τέθηκε σε ισχύ τον περασμένο μήνα μετά από μήνες συγκρούσεων. Η παραίτησή του θεωρείται πλήγμα για τον Νετανιάχου, καθώς ο 54χρονος πρώην διπλωμάτης ήταν από τους ελάχιστους συνεργάτες που απολάμβαναν την πλήρη εμπιστοσύνη του.
Οι επικριτές του Ντέρμερ τον κατηγορούν ότι δεν κατάφερε να επιτύχει έγκαιρα τον τερματισμό του πολέμου και ότι συνέβαλε στη συνέχισή του, προκειμένου ο Νετανιάχου να διατηρηθεί στην εξουσία και να αποφύγει τις συνέπειες των δικαστικών του εκκρεμοτήτων. Στην επιστολή παραίτησής του, πάντως, ο ίδιος αναφέρει ότι είχε δεσμευθεί να μην υπηρετήσει πάνω από δύο χρόνια και επαινεί τον πρωθυπουργό για την «ιστορική του ηγεσία».
«Αυτή η κυβέρνηση θα μείνει στην ιστορία για την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου και τον διετή πόλεμο που ακολούθησε», σημειώνει ο Ντέρμερ. «Αντιμετωπίσαμε την τρομοκρατία του Ιράν με αποφασιστικότητα και θάρρος και ανοίγουμε τώρα τον δρόμο για μια νέα εποχή ασφάλειας και ειρήνης».
Παρά την προσωρινή εκεχειρία, η ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση έχει προκαλέσει σχεδόν 69.000 θανάτους στη Γάζα, σύμφωνα με τοπικές αρχές, οι περισσότεροι άμαχοι. Η επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 είχε στοιχίσει τη ζωή σε περίπου 1.200 Ισραηλινούς, κυρίως πολίτες, ενώ 250 άνθρωποι είχαν απαχθεί.
Η πλειονότητα των Ισραηλινών ζητά πλέον τη σύσταση ανεξάρτητης κρατικής επιτροπής υπό την εποπτεία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ώστε να αποδοθούν ευθύνες για τα λάθη που οδήγησαν στην αιφνιδιαστική επίθεση. Ο Νετανιάχου, ωστόσο, απέρριψε εκ νέου τη Δευτέρα την πρόταση της αντιπολίτευσης, υποστηρίζοντας ότι «δεν θα εξασφαλίσει ευρεία υποστήριξη» και πως προτιμά «μια διαφορετική μορφή διερεύνησης».
Αναλυτές εκτιμούν ότι η πολιτική φθορά του Ισραηλινού πρωθυπουργού, σε συνδυασμό με τις δικαστικές του εκκρεμότητες, ενδέχεται να οδηγήσει τη χώρα σε πρόωρες εκλογές μέσα στο επόμενο έτος.
Με πληροφορίες από Guardian
