Λίγες εβδομάδες μετά το λιώσιμο των πάγων κοντά στον Αρκτικό κύκλο, οι θερμοκρασίες ανέβηκαν σε ασυνήθιστα επίπεδα για την περιοχή, λόγω κλιματική κρίσης. Όμως η ζέστη, οι βάλτοι και τα σμήνη από κουνούπια κάνουν τον πόλεμο στον βορρά ακόμη πιο δύσκολο από τον χειμώνα.
Η Αρκτική φημίζεται για τους ακραίους της χειμώνες, με κινδύνους όπως η κρυοπαγήματα και η φωτοκερατίτιδα. Ωστόσο, λόγω της κλιματικής κρίσης, όπως επισημαίνουν οι στρατιώτες που επιχειρούν σε αυτά τα γεωγραφικά πλάτη, η θερμή περίοδος μπορεί να αποδειχθεί ακόμη πιο σκληρή. Οι βάλτοι πλημμυρίζουν μέσα σε λίγες ώρες, τα οχήματα κολλάνε στη λάσπη και τα έντομα κατακλύζουν κάθε στρατιωτική δραστηριότητα.
Οι δυτικοί στρατιωτικοί επιτελείς θεωρούν την ευρωπαϊκή Αρκτική πιθανό σημείο ανάφλεξης σε περίπτωση σύγκρουσης με τη Ρωσία. Για αυτόν τον λόγο, οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ εκπαιδεύουν στρατεύματα σε χειμερινές συνθήκες. Η Σουηδία όμως τονίζει ότι η πραγματική πρόκληση μπορεί να είναι το καλοκαίρι και το φθινόπωρο, όταν το έδαφος μετατρέπεται σε παγίδα για ανθρώπους και μηχανήματα.
Στρατιώτες σε έναν «πέμπτο» καιρό
Από το 2021, το σουηδικό Κέντρο Υποαρκτικής Πολεμικής Εκπαίδευσης προσφέρει ειδικά μαθήματα φθινοπωρινού πολέμου. Εκεί, στρατιώτες από τη Βρετανία, τη Δανία, την Ισπανία και άλλες χώρες μαθαίνουν να αντιμετωπίζουν τις ιδιαιτερότητες του βορρά. Όπως σημειώνει ο Σουηδός ανθυπασπιστής Fredrik Flink, «αν ξεσπάσει πόλεμος, δεν θα τελειώσει σε έναν χειμώνα. Χρειάζεται εντελώς διαφορετικός τρόπος μάχης, σχεδόν σαν σε ζούγκλα».
Οι συνθήκες είναι αδυσώπητες: βαλτώδη εδάφη που καταρρέουν κάτω από το βάρος του στρατιώτη, θερμοκρασίες που σε συνδυασμό με υγρασία προκαλούν υποθερμία, και συνεχείς πλημμύρες που αλλάζουν το τοπίο από μέρα σε μέρα. Στρατιώτες αναφέρουν ότι «στην Αρκτική, αν κάνει κρύο είναι πιο εύκολο, η ζέστη και η υγρασία χαλάνε τα πάντα».
Η Σουηδία έχει κάθε λόγο να επενδύει σε αυτή την εκπαίδευση. Αν η Ρωσία κινηθεί εναντίον της Φινλανδίας, οι σουηδικές δυνάμεις θα σπεύσουν ανατολικά, και στη θέση τους θα μπουν ΝΑΤΟϊκά στρατεύματα από Γερμανία και Πολωνία. Όμως, ένας στρατιώτης που δεν έχει ξαναβρεθεί σε τέτοιο περιβάλλον χρειάζεται έως και έναν μήνα για να προσαρμοστεί, χρόνος που σε μια πολεμική σύγκρουση δεν θα υπάρχει.
Η εκπαίδευση περιλαμβάνει επίσης ειδικά οχήματα παντός εδάφους, πλοήγηση χωρίς GPS που συχνά διαταράσσεται από την ηλιακή δραστηριότητα, και ασκήσεις απόκρυψης από drone και θερμικές κάμερες.
Μια νέα εποχή στρατιωτικής στρατηγικής
Ο στρατός των ΗΠΑ εξέδωσε φέτος για πρώτη φορά εδώ και μισό αιώνα νέο δόγμα για την Αρκτική, αναγνωρίζοντας ότι οι γεωπολιτικές ισορροπίες αλλάζουν. Η Ρωσία ήδη διαθέτει τουλάχιστον τρεις βάσεις κοντά στα σύνορα με τη Φινλανδία και οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι μπορεί να είναι σε θέση να κινηθεί εναντίον ενός μέλους του ΝΑΤΟ μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.
Η εκπαίδευση στον «υψηλό βορρά» δεν είναι απλώς μια πολυτέλεια, αλλά στρατηγική αναγκαιότητα. Όπως εξηγεί ο Σουηδός διοικητής Αντερς Κίλμεϊ, «οι στρατιώτες δεν έρχονται εδώ για να επιβιώσουν. Πρέπει να μπορούν να συμβάλουν στη μάχη. Ο στόχος είναι να επικεντρώνονται στον εχθρό, όχι στον καιρό».
Με πληροφορίες από Wall Street Journal
