Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι κάθε χώρα που συνεχίζει να συναλλάσσεται με το Ιράν θα επιβαρύνεται με δασμούς 25% σε όλες τις εμπορικές της συναλλαγές με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η δήλωση έγινε μέσω Truth Social και συνοδεύτηκε από τη χαρακτηριστική φράση ότι η απόφαση είναι «τελική και αμετάκλητη», χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις. Η απειλή έρχεται την ώρα που το καθεστώς της Τεχεράνης καταστέλλει βίαια τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, με διεθνείς οργανισμούς να εκφράζουν φόβους για χιλιάδες νεκρούς.
Ποιοι κάνουν εμπόριο με το Ιράν
Περισσότερες από 100 χώρες διατηρούν εμπορικές σχέσεις με το Ιράν, με την Κίνα να αποτελεί τον μεγαλύτερο εμπορικό του εταίρο. Μέχρι τον Οκτώβριο του 2025, το Πεκίνο είχε εισαγάγει ιρανικά προϊόντα αξίας άνω των 14 δισ. δολαρίων, κυρίως πετρέλαιο.
Ακολουθούν το Ιράκ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Τουρκία, με τις εξαγωγές προς την Άγκυρα να αυξάνονται θεαματικά το 2025. Το ιρανικό εξαγωγικό καλάθι κυριαρχείται από ενεργειακά προϊόντα, ενώ η χώρα εισάγει κυρίως τρόφιμα και -σε αυξανόμενο βαθμό- χρυσό.
Παρά τη ρητορική περί «άμεσης εφαρμογής», ο Λευκός Οίκος δεν έχει διευκρινίσει πώς θα επιβληθεί ο δασμός, σε ποιες χώρες ακριβώς θα αφορά και αν θα προστεθεί στους ήδη υπάρχοντες δασμούς της κυβέρνησης Τραμπ.
Ιράν: Ασαφές το νομικό πλαίσιο των δασμών και στο βάθος Κίνα
Παραμένει επίσης ασαφές το νομικό πλαίσιο. Αντίστοιχες κινήσεις στο παρελθόν βασίστηκαν στον νόμο περί διεθνών οικονομικών εκτάκτων αναγκών, ο οποίος όμως βρίσκεται υπό δικαστική αμφισβήτηση, με το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ να αναμένεται να αποφανθεί άμεσα.
Στην πράξη, η επιβολή του μέτρου θεωρείται δύσκολη, καθώς το Ιράν εξάγει πετρέλαιο μέσω «σκιώδους στόλου» και συναλλάσσεται σε κινεζικά γουάν, παρακάμπτοντας το δολάριο.
Αν εφαρμοστεί κατά γράμμα, το μέτρο θα πλήξει άμεσα την Κίνα, αναζωπυρώνοντας έτσι τον εμπορικό πόλεμο ανάμεσα σε Ουάσινγκτον και Πεκίνο. Ωστόσο, τα κινεζικά προϊόντα ήδη επιβαρύνονται με μέσους δασμούς άνω του 30%, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για το αν ο νέος δασμός θα προστεθεί ή θα συμψηφιστεί.
Το Πεκίνο έχει προειδοποιήσει ότι θα λάβει «όλα τα απαραίτητα μέτρα» για την προστασία των συμφερόντων του, με αναλυτές να υπενθυμίζουν ότι η Κίνα διατηρεί ισχυρό διαπραγματευτικό όπλο μέσω των σπάνιων γαιών, κρίσιμων για την αμερικανική τεχνολογία.
Ιράν: Η εισαγγελία ανακοίνωσε πως διαδηλωτές είναι αντιμέτωποι με τη θανατική ποινή
Η ιρανική εισαγγελία ανακοίνωσε σήμερα πως ορισμένοι από τους συλληφθέντες κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων βρίσκονται αντιμέτωποι με τη θανατική ποινή, με φόντο τις ανησυχίες για την εντατικοποίηση της καταστολής στο Ιράν.
Το γραφείο των εισαγγελέων της Τεχεράνης δήλωσε πως ένας ακαθόριστος αριθμός διαδηλωτών θα διωχθεί για «πόλεμο κατά το Θεού» (moharebeh στα περσικά), από τις σοβαρότερες κατηγορίες στο Ιράν που επισύρει τη θανατική ποινή, σύμφωνα με ένα δελτίο Τύπου που μετέδωσε το κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο.
Αυτοί οι «ταραξίες» θα «οδηγηθούν σύντομα ενώπιον της δικαιοσύνης», σύμφωνα με την ίδια πηγή.
Εκατοντάδες, ή ακόμα και χιλιάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί, σύμφωνα με προασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στο πλαίσιο της καταστολής αυτού του ογκώδους κινήματος αμφισβήτησης, ένα από τα σημαντικότερα μετά την ανακήρυξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας το 1979. Τα κρατικά ΜΜΕ του Ιράν μεταδίδουν από την πλευρά τους πως δεκάδες μέλη των δυνάμεων ασφαλείας έχουν πεθάνει στα χέρια των «ταραξιών».
Το Ιράν βρίσκεται στη δεύτερη θέση στην παγκόσμια κατάταξη στον αριθμό εκτελέσεων, μετά την Κίνα, σύμφωνα με μη κυβερνητικές οργανώσεις. Η χώρα έχει εκτελέσει τουλάχιστον 1.500 καταδικασθέντες σε θάνατο, σύμφωνα με την καταμέτρηση της οργάνωσης Iran Human Rights (IHR). Δώδεκα άνθρωποι εκτελέστηκαν στο τελευταίο μεγάλο κύμα διαδηλώσεων το διάστημα μεταξύ 2022 και 2023, σύμφωνα με αυτήν την οργάνωση που εδρεύει στη Νορβηγία. Άλλοι δώδεκα άνθρωποι εκτελέστηκαν για κατασκοπεία προς όφελος του Ισραήλ, μετά τον πόλεμο του Ιουνίου μεταξύ των δύο εχθρικών χωρών.
Είναι «εξαιρετικά ανησυχητικό να βλέπουμε δημόσιες τοποθετήσεις ορισμένων δικαστικών αξιωματούχων που κάνουν λόγο για το ενδεχόμενο προσφυγής στη θανατική ποινή εναντίον διαδηλωτών, στο πλαίσιο ταχειών δικαστικών διαδικασιών», ανέφερε σήμερα ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα Φόλκερ Τουρκ. Η οργάνωση Iran Human Rights εξέφρασε από την πλευρά της φόβους πως η σιιτική θεοκρατία «επιδιώκει να οργανώσει ταχείες δίκες χωρίς να σέβεται τις εγγυήσεις μιας δίκαιης διαδικασίας για τους διαδηλωτές που κρατούνται».
Η ΜΚΟ ανέφερε συγκεκριμένα την περίπτωση του 26χρονου Ερφάν Σολτανί, που συνελήφθη την περασμένη εβδομάδα στην πόλη Καράτζ, κοντά στην Τεχεράνη και ο οποίος, σύμφωνα με την οικογένειά του, έχει ήδη καταδικαστεί σε θάνατο και θα μπορούσε να εκτελεστεί έως αύριο.
Οι κατηγορίες σε βάρος του δεν είναι γνωστές και η υπόθεση δεν έχει προβληθεί από τα κρατικά ΜΜΕ στο Ιράν.
Με πληροφορίες από BBC
