Για δεκαετίες, οι Αμερικανοί πρόεδροι απέφευγαν να μιλήσουν με σκληρά λόγια για την επίθεση της Ιαπωνίας στο Περλ Χάρμπορ το 1941, επιδιώκοντας αντίθετα να εστιάσουν στην εμβάθυνση των σχέσεων με το Τόκιο, το οποίο αποτελεί σταθερό σύμμαχο από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Δεν ισχύει, όμως, το ίδιο για τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
Σε μια κατά τα άλλα φιλική συνάντηση με την πρωθυπουργό της Ιαπωνίας, Σαναέ Τακαΐτσι, στο Οβάλ Γραφείο την Πέμπτη, ο Τραμπ αναφέρθηκε στην ιαπωνική επίθεση της 7ης Δεκεμβρίου 1941, η οποία οδήγησε τις Ηνωμένες Πολιτείες στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Απαντούσε σε μια ερώτηση σχετικά με το γιατί η Ιαπωνία και άλλοι σύμμαχοι δεν είχαν λάβει καμία προειδοποίηση για την αμερικανο-ισραηλινή επίθεση κατά του Ιράν.
Το «αστείο» του Τραμπ
«Δεν το είπαμε σε κανέναν επειδή θέλαμε να είναι έκπληξη», είπε. «Ποιος ξέρει καλύτερα από την Ιαπωνία για τις εκπλήξεις, ε; Γιατί δεν μου είπατε για το Περλ Χάρμπορ; Σωστά;»
Ακολούθησαν μερικά γέλια από τους αξιωματούχους και τους δημοσιογράφους που είχαν συγκεντρωθεί στην αίθουσα. «Πιστεύετε στις εκπλήξεις, νομίζω, πολύ περισσότερο από εμάς», πρόσθεσε.
Καθώς ο Τραμπ μιλούσε, η Τακαΐτσι άνοιξε διάπλατα τα μάτια της και φάνηκε να παίρνει μια βαθιά ανάσα, μάλλον έκπληκτη. Κράτησε τα χέρια της σταυρωμένα και δεν μίλησε.
Η παρατήρηση αυτή ήταν το πιο πρόσφατο παράδειγμα της τάσης του Τραμπ να παραμερίζει τις διπλωματικές νόρμες.
Μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο πρόεδρος Χάρι Σ. Τρούμαν χρησιμοποίησε την επίθεση στο Περλ Χάρμπορ για να δικαιολογήσει τις αμερικανικές προσπάθειες αναμόρφωσης της ιαπωνικής κοινωνίας και επιβολής ενός ειρηνιστικού συντάγματος. Το σύνταγμα ανάγκασε την Ιαπωνία να αποκηρύξει τον πόλεμο και να θέσει περιορισμούς στις ένοπλες δυνάμεις της, καθιστώντας το Τόκιο εξαρτημένο από τις Ηνωμένες Πολιτείες για την προστασία του.
Ωστόσο, κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, οι Ηνωμένες Πολιτείες άλλαξαν την επίσημη απεικόνιση της επίθεσης, περιγράφοντάς την ως ιστορική τραγωδία αντί να κατηγορούν την Ιαπωνία. Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι ήταν πρόθυμοι να διατηρήσουν το Τόκιο ως σύμμαχο καθώς ο κομμουνισμός εξαπλωνόταν στην Ασία, και να συνάψουν συμφωνίες ασφάλειας και οικονομικού τύπου.
Μία άλλη στάση από τους άλλους προέδρους των ΗΠΑ
Το 2016, 75 χρόνια μετά την καταστροφή του στόλου του Ειρηνικού στο Περλ Χάρμπορ από τα πολεμικά αεροσκάφη της Ιαπωνικής Αυτοκρατορίας, ο πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα επισκέφθηκε τον τόπο της επίθεσης μαζί με τον Σίνζο Άμπε, τότε πρωθυπουργό της Ιαπωνίας, ο οποίος εξέφρασε τα συλλυπητήριά του «στις ψυχές όσων έχασαν τη ζωή τους εδώ». Ο Ομπάμα και ο Άμπε κατέθεσαν στεφάνια από λευκά κρίνα της ειρήνης στο μνημείο.
Ο Ομπάμα περιέγραψε λεπτομερώς τα γεγονότα της ημέρας της επίθεσης, ανέδειξε τις ηρωικές πράξεις των Αμερικανών στρατιωτικών και δήλωσε ότι η επίσκεψη του κ. Άμπε «μας υπενθυμίζει τι είναι δυνατό να επιτευχθεί μεταξύ των εθνών και των λαών».
Οι προκάτοχοι του Τραμπ απέφευγαν να μιλούν εκτενώς για το Περλ Χάρμπορ παρουσία Ιαπώνων ηγετών, επειδή «υπήρξε μια πραγματικά βαθιά διαδικασία συμφιλίωσης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ιαπωνίας», δήλωσε η Μιρέγια Σολίς, διευθύντρια του Κέντρου Μελετών Ασιατικής Πολιτικής στο Ινστιτούτο Μπρούκινγκς της Ουάσιγκτον.
Οι δηλώσεις του Τραμπ ήταν «ασυνήθιστες — ένα σοκ», είπε. «Ο σκοπός αυτής της επίσκεψης είναι να τονιστεί το κοινό όραμα — οι ισχυροί δεσμοί που ενώνουν την Ιαπωνία και τις Ηνωμένες Πολιτείες», είπε. «Όχι το διχαστικό παρελθόν και η πικρή αντιπαλότητα και σύγκρουση του πολέμου».
Με πληροφορίες από The New York Times
