Με 305 ψήφους υπέρ και 199 κατά, η Εθνοσυνέλευση της Γαλλίας ενέκρινε νομοσχέδιο που προβλέπει τη νομιμοποίηση της υποβοηθούμενης ευθανασίας και της ιατρικά υποβοηθούμενης αυτοκτονίας.
Παρά τις αυστηρές προϋποθέσεις που προβλέπονται, η ψήφιση του νομοσχεδίου θεωρείται ιστορική στιγμή για μια χώρα με βαθιά ριζωμένη καθολική παράδοση. Παράλληλα, εγκρίθηκε ομόφωνα και ξεχωριστό νομοθέτημα για την ενίσχυση της ανακουφιστικής φροντίδας σε μονάδες τελικού σταδίου.
Αμφότερα τα δύο κείμενα εισέρχονται τώρα σε μακρόσυρτη κοινοβουλευτική διαδικασία. Αναμένεται πρώτα να εξεταστούν στη Γερουσία και έπειτα θα επιστρέψουν για δεύτερη ανάγνωση στην Εθνοσυνέλευση, γεγονός που καθιστά απίθανη την πλήρη υιοθέτησή τους πριν το 2026.
Αυστηρές προϋποθέσεις και «ηθική ισορροπία»
Η κυβέρνηση του Εμανουέλ Μακρόν παρουσιάζει το νομοσχέδιο ως μια «ηθική απάντηση στην ανάγκη στήριξης των ασθενών και των πασχόντων». Το χαρακτηρίζει όχι ως νέα ελευθερία, αλλά ως μια «ισορροπία μεταξύ σεβασμού και προσωπικής αυτονομίας».
Το προτεινόμενο πλαίσιο προβλέπει ότι μια ιατρική ομάδα μπορεί να εγκρίνει τη χορήγηση θανατηφόρας ουσίας σε ασθενείς που το ζητούν. Η χορήγηση μπορεί να γίνει είτε από τον ίδιο τον ασθενή είτε από γιατρό ή νοσηλευτή, εφόσον ο ασθενής αδυνατεί να το πράξει.
Οι όροι είναι εξαιρετικά περιοριστικοί: οι υποψήφιοι πρέπει να είναι ενήλικοι, να διαθέτουν γαλλική υπηκοότητα ή νόμιμη διαμονή και να πάσχουν από σοβαρή, ανίατη, προχωρημένη ή τελικού σταδίου ασθένεια, η οποία να είναι μη αναστρέψιμη. Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης ότι ο πόνος πρέπει να είναι συνεχής, αφόρητος (σωματικά ή ψυχολογικά) και μη αντιμετωπίσιμος με άλλα μέσα. Ο ασθενής πρέπει να μπορεί να εκφράσει τη βούλησή του ελεύθερα και με πλήρη επίγνωση.
Στη δημόσια συζήτηση, ο όρος «υποβοηθούμενη ευθανασία» αποφεύγεται, με την κυβέρνηση να προτιμά να μιλά για «νόμο περί τέλους ζωής» ή για «βοήθεια σε ασθενείς που επιθυμούν να πεθάνουν».
Πολιτική και ηθική αντιπαράθεση
Το νομοσχέδιο υποστηρίχθηκε από την προεδρική πλειοψηφία, τους συμμάχους της και τα περισσότερα κόμματα της Αριστεράς. Αντίθετα, οι περισσότεροι βουλευτές της Δεξιάς και της Ακροδεξιάς το καταψήφισαν, ενώ αρκετοί επαγγελματίες της Υγείας εκφράζουν σοβαρές ενστάσεις.
«Ο γαλλικός λαός είναι έτοιμος και εμείς του οφείλουμε αυτό το ιστορικό ραντεβού», δήλωσε ο βουλευτής του Σοσιαλιστικού Κόμματος Στεφάν Ντελοτρέτ. «Αυτός ο νόμος θα καταγραφεί δίπλα σε άλλες κοινωνικές τομές όπως η νομιμοποίηση των αμβλώσεων και η κατάργηση της θανατικής ποινής».
Στον αντίποδα, ο Πάτρικ Ετσέλ των Ρεπουμπλικανών χαρακτήρισε «επικίνδυνη ψευδαίσθηση» τη συζήτηση για ευθανασία χωρίς πρώτα να διασφαλιστεί καθολική πρόσβαση σε υπηρεσίες παρηγορητικής φροντίδας.
Ο πρωθυπουργός Φρανσουά Μπαϊρού, γνωστός για τις καθολικές του πεποιθήσεις, δήλωσε ότι θα απείχε από την ψηφοφορία αν ήταν βουλευτής. Ο πρόεδρος Μακρόν, ωστόσο, είχε προαναγγείλει από το 2023 ότι η χώρα δεν μπορεί να αγνοεί «καταστάσεις που, από ανθρωπιστικής πλευράς, είναι αδιανόητες».
Η υποβοηθούμενη ευθανασία στην Ευρώπη
Η Γαλλία επιτρέπει ήδη την παθητική ευθανασία όπως η απόσυρση μηχανικής υποστήριξης, καθώς και τη βαθιά φαρμακευτική καταστολή σε ασθενείς που βρίσκονται στο τελικό στάδιο. Ωστόσο, οι ασθενείς που επιθυμούν ενεργή υποβοήθηση αναγκάζονται να ταξιδέψουν σε χώρες όπως το Βέλγιο ή η Ελβετία, συχνά με κόστος δεκάδων χιλιάδων ευρώ.
Στην Ολλανδία και το Βέλγιο, η ενεργητική ευθανασία και η υποβοηθούμενη αυτοκτονία είναι νόμιμες από το 2002 και έχουν επεκταθεί ακόμα και σε ανήλικους κάτω των 12 ετών, υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Το Λουξεμβούργο ακολούθησε το 2009, ενώ η Αυστρία και η Ισπανία ψήφισαν αντίστοιχους νόμους το 2022 και το 2021.
Η Ελβετία, παρότι απαγορεύει την ενεργητική ευθανασία, επιτρέπει την υποβοηθούμενη αυτοκτονία από τη δεκαετία του 1940, με οργανισμούς όπως οι Exit και Dignitas να έχουν συνοδεύσει χιλιάδες ασθενείς στο τέλος της ζωής τους.
Η Πορτογαλία ενέκρινε τη νομιμοποίηση της ευθανασίας το 2023, όμως η εφαρμογή της καθυστερεί μετά από ενστάσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου.
Με πληροφορίες από Guardian
