Δεν έχουν όλοι οι πόλεμοι νικητές, έχουν όμως πάντα τουλάχιστον έναν χαμένο. και αν -μεγάλο «αν»- η εκεχειρία σηματοδοτήσει το τέλος της σύγκρουσης με το Ιράν, τότε ο μεγαλύτερος χαμένος είναι ο Ντόναλντ Τραμπ, αναφέρει σε ανάλυσή του ο Economist, περιγράφοντας πως οι ΗΠΑ, παρά τα όσα εξήγγειλαν, τελικά «έπεσαν έξω» στους στόχους τους.
Ο πόλεμος όχι μόνο υπονόμευσε τους βασικούς του στόχους, αλλά αποκάλυψε και τα όρια του τρόπου με τον οποίο επιχείρησε να επαναπροσδιορίσει την αμερικανική ισχύ στη Μέση Ανατολή.
Η ειρήνη παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη. Η Ουάσινγκτον και η Τεχεράνη διαφωνούν ακόμη και για το αν η εκεχειρία καλύπτει τον Λίβανο, την ώρα που οι ισραηλινές επιθέσεις συνεχίζονται με ένταση, θέτοντας σε κίνδυνο τη συνολική συμφωνία. Αντίστοιχα, υπάρχει σύγκρουση για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, βασική προϋπόθεση των ΗΠΑ για την έναρξη συνομιλιών. Οι θέσεις των δύο πλευρών είναι τόσο μακριά που δεν έχουν καταφέρει να συμφωνήσουν ούτε στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων που αναμένεται να γίνουν στο Ισλαμαμπάντ το ερχόμενο Σάββατο.
If the ceasefire marks the end of the Iran war, the biggest loser will be Donald Trump. There is a reason he wants an exit. Register for free to learn what it is: https://t.co/IsQbfmi5p9 pic.twitter.com/btVZGcuFsA
— The Economist (@TheEconomist) April 9, 2026
Ντόναλντ Τραμπ: Γιατί αποκλείεται, προς το παρόν, η επιστροφή στον πόλεμο
Ο βασικότερος λόγος που δεν διαφαίνεται άμεση επιστροφή στον πόλεμο είναι ότι ο Τραμπ φαίνεται να αντιλαμβάνεται πως δεν έπρεπε να τον ξεκινήσει, συνεχίζει στην ίδια ανάλυσή του το περιοδικό.
Οι επιθετικές του δηλώσεις μοιάζουν πλέον περισσότερο με προσπάθεια να «ντύσει» την υποχώρησή του, γνωρίζοντας ότι μια νέα σύγκρουση θα προκαλούσε πανικό στις αγορές και θα ακύρωνε το αφήγημα περί «χρυσής εποχής» και αμερικάνικης επιβολής στη Μέση Ανατολή.
Και το Ιράν, ωστόσο, έχει λόγους να αποφύγει την κλιμάκωση. Η ηγεσία του έχει πληγεί, κρίσιμες υποδομές έχουν καταστραφεί και η οικονομία έχει δεχθεί σοβαρό πλήγμα. Παράλληλα, επιδιώκει την άρση των κυρώσεων και θεωρεί ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ του στις διαπραγματεύσεις. Αν υπάρξει νέα σύγκρουση, αυτό πιθανότατα θα οφείλεται σε υπερβολικές απαιτήσεις της ίδιας της Τεχεράνης.
Ντόναλντ Τραμπ: Το πιθανότερο σενάριο μετά τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν
Το πιθανότερο σενάριο είναι ένα τραυματισμένο αλλά ανθεκτικό ιρανικό καθεστώς, που θα συνεχίσει να επιδιώκει τους μέγιστους στόχους του στο τραπέζι των συνομιλιών. Παρά τις απώλειες σε στρατιωτικό εξοπλισμό και τις εκτεταμένες επιθέσεις που δέχθηκε, η Τεχεράνη διατηρεί τη δυνατότητα να ανασυνταχθεί, έστω και με κόστος χρόνου και πόρων.
Ο Τραμπ παρουσιάζει την εξέλιξη αυτή ως «μεγάλη νίκη». Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν επιβεβαιώνουν αυτόν τον ισχυρισμό. Οι τρεις βασικοί στόχοι του πολέμου, κοινώς η -κατά την πολιτική Τραμπ- σταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής, η ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος και η οριστική εξάλειψη του πυρηνικού προγράμματος, δεν επιτεύχθηκαν.
Αντίθετα, η περιφερειακή ασφάλεια επιδεινώθηκε. Το Ιράν απέκτησε νέους μοχλούς πίεσης, επιτιθέμενο σε χώρες του Κόλπου και περιορίζοντας τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. Η ιδέα επιβολής «διοδίων» στη διέλευση εντείνει τις ανησυχίες για το μέλλον της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς.
Οι χώρες του Κόλπου καλούνται πλέον να επανεξετάσουν τη στρατηγική τους. Μπορούν να συνεχίσουν να βασίζονται στις ΗΠΑ ή πρέπει να ενισχύσουν τη δική τους άμυνα, ή ακόμη και να αναζητήσουν έναν συμβιβασμό με το Ιράν; διερωτάται στην ίδια ανάλυσή του ο Economist.
Το Ιράν σταθεροποιήθηκε παρά τις επιθυμίες Τραμπ
Παράλληλα, το ιρανικό καθεστώς όχι μόνο δεν κατέρρευσε, αλλά ενδέχεται να έχει σταθεροποιηθεί. Η διαδοχή εξουσίας προχώρησε, με τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ να αναδεικνύεται ως διάδοχος, ενώ η πραγματική ισχύς φαίνεται να συγκεντρώνεται στους Φρουρούς της Επανάστασης.
Το πυρηνικό ζήτημα παραμένει επίσης ανοιχτό. Παρά τις ζημιές στις εγκαταστάσεις, σημαντικές ποσότητες εμπλουτισμένου ουρανίου εξακολουθούν να υπάρχουν, γεγονός που ενισχύει τον κίνδυνο πυρηνικής κλιμάκωσης στην περιοχή.
Ο πόλεμος ανέδειξε και ένα βαθύτερο πρόβλημα για τις ΗΠΑ: η στρατιωτική υπεροχή δεν αρκεί χωρίς σαφή στρατηγική. Παρά την τεχνολογική υπεροχή και τη χρήση προηγμένων συστημάτων, η σύγκρουση έδειξε ότι η «ωμή ισχύς» δεν εγγυάται τη νίκη.
Τελικά, το Ιράν παραμένει ένας ισχυρός και απρόβλεπτος αντίπαλος. Και η εμπειρία αυτού του πολέμου καταδεικνύει ότι η ισχύς από μόνη της δεν αρκεί, ούτε για να κερδίσεις, ούτε για να επιβάλεις ειρήνη.
Με πληροφορίες από Economist
