Τη Δευτέρα, εν μέσω απειλών για ολοκληρωτική καταστροφή από τον Ντόναλντ Τραμπ, προέκυψε μια απρόσμενη εξέλιξη.
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, φέρεται να έδωσε εντολή στους διαπραγματευτές του να κινηθούν για πρώτη φορά προς μια συμφωνία με τον Ντόναλντ Τραμπ. Τότε, ΗΠΑ και Ισραήλ είχαν ένα κρίσιμο δίλημμα: πόλεμος ή διπλωματία.
Παρά τη σκληρή ρητορική που κυριαρχούσε δημόσια, στο παρασκήνιο υπήρχε έντονη διπλωματική κινητικότητα.
Αμερικανοί αξιωματούχοι και στρατιωτικές δυνάμεις προετοιμάζονταν ακόμη και για μαζικούς βομβαρδισμούς ιρανικών υποδομών, χωρίς να γνωρίζουν ποια κατεύθυνση θα ακολουθούσε τελικά ο Αμερικανός πρόεδρος.
Την ίδια στιγμή, σύμμαχοι των ΗΠΑ στην περιοχή προετοιμάζονταν για πιθανά αντίποινα από το Ιράν, ενώ Ιρανοί πολίτες εγκατέλειπαν τα σπίτια τους υπό τον φόβο επικείμενων επιθέσεων. Η ημέρα χαρακτηρίστηκε από έντονη και συχνά χαοτική διπλωματική δραστηριότητα. Ο Αμερικανός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ φέρεται να απέρριψε έντονα την αρχική ιρανική πρόταση, χαρακτηρίζοντάς την «καταστροφή». Αυτό πυροδότησε έναν καταιγισμό νέων σχεδίων και τροποποιήσεων, με το Πακιστάν να λειτουργεί ως βασικός διαμεσολαβητής, ενώ η Αίγυπτος και η Τουρκία προσπαθούσαν να γεφυρώσουν τις διαφορές.
Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις διαδραμάτισε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, ο οποίος όχι μόνο συμμετείχε ενεργά στις διαπραγματεύσεις, αλλά φέρεται να πίεσε και τους Φρουρούς της Επανάστασης να αποδεχθούν μια συμφωνία.
Την ίδια ώρα, η εμπλοκή του Χαμενεΐ ήταν κρίσιμη αλλά ιδιαίτερα μυστικοπαθής, καθώς υπό τον φόβο πιθανής στοχοποίησής του από το Ισραήλ, επικοινωνούσε μέσω χειρόγραφων μηνυμάτων. Η απόφασή του να δώσει το «πράσινο φως» θεωρήθηκε από πηγές ως σημείο καμπής.
Η κρίσιμη στιγμή και η συμφωνία εκεχειρίας Ντόναλντ Τραμπ - Μοτζτάμπα Χαμενεΐ
Μέχρι το πρωί της Τρίτης, υπήρχαν σαφή σημάδια προόδου, χωρίς όμως να σταματούν οι δραματικές δηλώσεις. Ο Τραμπ προειδοποίησε ότι «ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε», εντείνοντας το κλίμα αβεβαιότητας.
Παράλληλα, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Βανς, διαχειριζόταν επαφές με τους Πακιστανούς διαμεσολαβητές, ενώ ο Ισραηλινός πρωθυπουργός βρισκόταν σε συνεχή επικοινωνία με την Ουάσινγκτον, εκφράζοντας ανησυχία για το αν το Ισραήλ διατηρούσε τον έλεγχο των εξελίξεων.
Μέχρι το μεσημέρι της Τρίτης, οι πλευρές φαίνεται να συγκλίνουν σε μια εκεχειρία διάρκειας δύο εβδομάδων. Λίγες ώρες αργότερα, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν ανακοίνωσε δημόσια τους όρους, καλώντας όλες τις πλευρές να συμφωνήσουν. Παρά τις πιέσεις από σκληροπυρηνικούς συμμάχους του να απορρίψει τη συμφωνία, ο Τραμπ τελικά την αποδέχθηκε, αφού πρώτα εξασφάλισε τη δέσμευση του Νετανιάχου. Λίγο αργότερα, οι αμερικανικές δυνάμεις έλαβαν εντολή να αναστείλουν τις επιχειρήσεις τους, ενώ το Ιράν ανακοίνωσε ότι θα τηρήσει την εκεχειρία και θα ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ υπό συγκεκριμένους όρους.
Παρά την προσωρινή αποκλιμάκωση, το μέλλον παραμένει αβέβαιο. Δεν είναι σαφές κατά πόσο το Ιράν θα επιτρέψει πλήρως την επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας, ούτε πόσο σταθερή θα είναι η προσήλωση του Ισραήλ στη συμφωνία.
Οι ΗΠΑ επιδιώκουν, σύμφωνα με πληροφορίες, μια πιο συνολική συμφωνία που θα περιλαμβάνει την εγκατάλειψη του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και των βαλλιστικών πυραύλων, κάτι που αποτελεί μεγάλο σημείο τριβής.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η ένταση δεν έχει εκλείψει και η επόμενη κίνηση παραμένει απρόβλεπτη.
Με πληροφορίες από AXIOS
