Οι καλλισθενικές ασκήσεις, οι παραδοσιακές προπονήσεις που βασίζονται αποκλειστικά στο βάρος του σώματος, γνωρίζουν εντυπωσιακή αναβίωση.
Από ανεξάρτητα γυμναστήρια και viral δημιουργούς περιεχομένου μέχρι μεγάλες αλυσίδες fitness, όλο και περισσότεροι στρέφονται ξανά σε push ups, pull ups και βαθιά καθίσματα. Το ερώτημα όμως παραμένει: μπορεί η καλλισθενική να αντικαταστήσει τα βάρη;
Στο Calisthenics Club Houston, το οποίο επισκέπτηκε συντάκτης του Associated Press, ο ιδιοκτήτης Σον Κίο λέει ότι δεν θα βρει κανείς ούτε αλτήρες ούτε μηχανήματα. «Με το βάρος του σώματος δουλεύουμε. Αυτό κάνουμε», εξηγεί, προσθέτοντας ότι οι νέοι μαθητές συρρέουν για να μάθουν κόλπα όπως κατακόρυφα (handstands) και εξελιγμένες έλξεις.
Η τάση δεν περιορίζεται στο Τέξας. Τον Ιούλιο, ο Ντόναλντ Τραμπ επανέφερε το Presidential Fitness Test, βάζοντας ξανά μαθητές σε όλη τη χώρα να κάνουν τα κλασικά sit ups, push ups και pull ups.
Για την Ανατόλια Βικ-Κρέγκελ, επικεφαλής του Lifetime Physical Activity Program στο Rice University, ο λόγος της επιστροφής είναι απλός. «Δεν έχουμε πάντα χρόνο για το γυμναστήριο. Αυτές είναι ασκήσεις που μπορείς να κάνεις στο σπίτι ή ακόμα και στο γραφείο», λέει.
Οι καλλισθενικές προπονήσεις είναι οικονομικές για τους ασκούμενους, ενώ για τα γυμναστήρια αποτελούν ένα κερδοφόρο μοντέλο, επειδή δεν απαιτούν δαπανηρό εξοπλισμό ή συντήρηση μηχανημάτων και μπορούν να προσφέρονται σε μεγαλύτερες ομάδες με μικρό λειτουργικό κόστος.
Πόσο αποτελεσματική είναι η καλλισθενική;
Η υπάρχουσα επιστημονική βιβλιογραφία δείχνει ότι η προπόνηση με το βάρος του σώματος μπορεί να ενισχύσει τη μυϊκή δύναμη, τη σταθερότητα του κορμού και την καρδιοαναπνευστική λειτουργία, ειδικά σε αρχάριους και μεσαίου επιπέδου ασκούμενους. «Το βάρος του σώματος είναι εξαιρετικό εργαλείο», λέει η Βικ-Κρέγκελ.
Υπάρχουν όμως και όρια. Ο Τζον Ράγκλιν, καθηγητής κινησιολογίας στο Indiana University, προειδοποιεί ότι η άποψη πως η καλλισθενική άσκηση μπορεί να αντικαταστήσει πλήρως τον εξοπλισμό είναι υπερβολική. «Είναι αποτελεσματική», λέει. «Αλλά το να θεωρούμε ότι μπορεί ή πρέπει να πάρει τη θέση ακόμα και ενός απλού ζευγαριού βαράκια, δεν είναι σωστό».
Σε ορισμένες περιπτώσεις, εξηγεί, ο εξοπλισμός κάνει μια άσκηση ευκολότερη ή ασφαλέστερη. Πολλοί για παράδειγμα κάνουν push ups με λάθος τεχνική. «Αν κάποιος δεν είναι αρκετά δυνατός ή έχει προβλήματα σε αρθρώσεις, μπορεί να είναι ασφαλέστερο να ξαπλώσει σε έναν πάγκο και να δουλέψει με ελαφριά βάρη», λέει.
Τι θέλεις να πετύχεις;
Όσοι θέλουν να αυξήσουν σημαντικά τη δύναμη ή τη μυϊκή μάζα τους θα δουν συνήθως πιο γρήγορα αποτελέσματα με βάρη.
«Το εξωτερικό φορτίο ενεργοποιεί περισσότερο τον μυ και δημιουργεί μεγαλύτερη δύναμη», εξηγεί ο Ράγκλιν. Με τα βάρη δημιουργείται και μικρή μυϊκή φθορά που ενεργοποιεί τη διαδικασία υπερτροφίας. Στην πορεία όμως, για να υπάρχει συνεχής πρόοδος, χρειάζονται ολοένα και μεγαλύτερα φορτία.
Η καλησθενική μπορεί επίσης να χτίσει μυς, αλλά είναι δυσκολότερο να αυξάνεται προοδευτικά η δυσκολία χωρίς εξωτερικό βάρος. «Μετά από μερικές προπονήσεις με καθίσματα μόνο με το βάρος του σώματος, το σώμα χρειάζεται επιπλέον φορτίο για να συνεχίσει να δυναμώνει», εκτιμά ο Στακ.
Με απλά λόγια, αν ο στόχος είναι ορατή μυϊκή ανάπτυξη, πιθανότατα δεν αρκεί η καλησθενική. Αλλά για όποιον θέλει απλώς να βελτιώσει τη φυσική του κατάσταση, το ίδιο του το σώμα είναι αρκετό.
Ιδανική λύση για όσους δεν γυμνάζονται
Περίπου το 75% των Αμερικανών δεν καλύπτει τις ομοσπονδιακές οδηγίες φυσικής δραστηριότητας. Για αυτούς, η καλησθενική είναι ένα εύκολο πρώτο βήμα. «Το βάρος του σώματος είναι το πιο απλό "όργανο" που μπορεί να χρησιμοποιήσει κάποιος», λέει ο Στακ. «Όποιος δεν γυμνάζεται, ας ξεκινήσει με αυτό».
Η Βικ-Κρέγκελ προτείνει πρώτα μια μικρή αυτοαξιολόγηση: δείτε με έναν καθρέφτη ή με τη βοήθεια φίλου αν μπορείτε να κάνετε σωστά plank (η λεγόμενη «σανίδα»), push ups ή squats. Αν όχι, αρχίστε με παραλλαγές, όπως push ups στα γόνατα.
Συμβουλεύει να εκινήστε με 10 έως 30 λεπτά την κάθε προπόνηση, δύο ή τρεις φορές την εβδομάδα και με τον καιρό να αυξήσετε τη διάρκεια και την ένταση. «Η σταδιακή πρόοδος είναι καθοριστική», τονίζει.
Οι προπονήσεις μπορούν να γίνουν ιδιαίτερα απαιτητικές σε προχωρημένο επίπεδο. Ο Κίο επιμένει ότι η καλλισθενική δεν είναι μόνο για αρχάριους, καθώς υπάρχουν πολλοί τρόποι να αυξήσει κανείς τη δυσκολία. Για όσους αμφιβάλλουν, έχει μία απλή απάντηση: «Δοκιμάστε το».
Με πληροφορίες από Associated Press
