Ο Πίτερ Τζάκσον δεν βλέπει την τεχνητή νοημοσύνη στο σινεμά ως κάτι που πρέπει να εξοριστεί από την κινηματογραφική δημιουργία. Τουλάχιστον όχι όταν μιλά για τη χρήση της ως εργαλείου.
Στη masterclass που έδωσε στο Φεστιβάλ των Καννών, μία ημέρα αφότου παρέλαβε τιμητικό Χρυσό Φοίνικα, ο σκηνοθέτης του Άρχοντα των Δαχτυλιδιών είπε ότι, στο πεδίο της κινηματογραφικής τεχνικής, δεν αντιπαθεί την AI. Για τον ίδιο, είναι «απλώς ένα ειδικό εφέ», ένα ακόμη εργαλείο μέσα στη μακρά ιστορία των οπτικών εφέ.
Ο Τζάκσον συνέκρινε την τεχνητή νοημοσύνη με παλαιότερες τεχνικές του φανταστικού σινεμά, από το stop motion του πρώτου King Kong μέχρι τις δημιουργίες του Ρέι Χάριχάουζεν. Το κρίσιμο, είπε, δεν είναι το εργαλείο από μόνο του, αλλά η φαντασία, η πρωτοτυπία και η αφήγηση του ανθρώπου που το χρησιμοποιεί. Όπως δύο σκηνοθέτες μπορούν να δουλέψουν με την ίδια κάμερα και να κάνουν εντελώς διαφορετικές ταινίες, έτσι και η AI μπορεί να οδηγήσει είτε σε κάτι πραγματικά εμπνευσμένο είτε σε κάτι αδιάφορο.
Το όριο, πάντως, για τον Τζάκσον είναι σαφές. Κανένα πρόσωπο ηθοποιού δεν πρέπει να αναπαράγεται ψηφιακά χωρίς άδεια. Όπως μια ταινία δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει ένα τραγούδι χωρίς δικαιώματα ή να διασκευάσει ένα βιβλίο χωρίς σχετική άδεια, έτσι δεν πρέπει να μπορεί να χρησιμοποιήσει το πρόσωπο ενός ηθοποιού χωρίς τη συναίνεσή του ή, αν έχει πεθάνει, χωρίς την άδεια των κληρονόμων του.
Το πιο ενδιαφέρον σημείο της τοποθέτησής του ήρθε όταν η συζήτηση πέρασε από την AI στον Γκόλουμ. Ο Τζάκσον είπε ότι το σημερινό κλίμα γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη κάνει ακόμη πιο δύσκολη την αναγνώριση ερμηνειών όπως εκείνη του Άντι Σέρκις στον Άρχοντα των Δαχτυλιδιών. Ο Γκόλουμ δεν ήταν προϊόν AI. Ήταν, όπως τόνισε ο σκηνοθέτης, ανθρώπινη ερμηνεία σε κάθε της στάδιο.
Κι όμως, η παρουσία ενός ψηφιακά επεξεργασμένου χαρακτήρα κάνει ακόμη την κινηματογραφική βιομηχανία να δυσκολεύεται να δει την ερμηνεία πίσω από την τεχνολογία. Για τον Τζάκσον, αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους μια δουλειά σαν εκείνη του Σέρκις δύσκολα θα μπορούσε να φτάσει σήμερα σε μεγάλη βραβευτική αναγνώριση, παρότι άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο το σινεμά αντιλαμβάνεται το σώμα, τη φωνή και την κίνηση μέσα στα ψηφιακά εφέ.
Στην ίδια συζήτηση, ο Τζάκσον μίλησε και για το The Lord of the Rings: The Hunt for Gollum, τη νέα ταινία από το σύμπαν του Τόλκιν, την οποία θα σκηνοθετήσει ο Άντι Σέρκις. Εξήγησε ότι δεν σκέφτηκε σοβαρά να τη σκηνοθετήσει ο ίδιος, επειδή η ιστορία είναι βαθιά εσωτερική και ψυχολογική, συνδεδεμένη με την εξάρτηση και το σκοτάδι του Γκόλουμ.
«Ο Άντι ξέρει αυτόν τον χαρακτήρα καλύτερα από οποιονδήποτε», είπε, παρουσιάζοντας τη δική του συμμετοχή περισσότερο ως υποστηρικτική παρά ως παρεμβατική. Όπως εξήγησε, ο Σέρκις μπορεί να φέρει στην οθόνη μια ψυχολογία του Γκόλουμ που κανείς άλλος δεν θα μπορούσε να φανταστεί με τον ίδιο τρόπο.
Ο σκηνοθέτης έδωσε επίσης νεότερα για άλλα σχέδιά του. Ανάμεσά τους βρίσκεται η πολυαναμενόμενη δική του ταινία Τεντέν, καθώς, όπως είπε, η αρχική συμφωνία ήταν ο Στίβεν Σπίλμπεργκ να σκηνοθετήσει την πρώτη ταινία και εκείνος τη δεύτερη. Παραδέχτηκε ότι έχουν περάσει 15 χρόνια από τότε και ότι αισθάνεται κάπως άβολα, αλλά αποκάλυψε πως γράφει ξανά το σενάριο μαζί με τη Φραν Γουόλς, ακόμη και στο ξενοδοχείο του στις Κάννες.
Μίλησε ακόμη για μια πιθανή ταινία πάνω στην επιχείρηση Dambusters, τη βρετανική αεροπορική επιδρομή του 1943 σε γερμανικά φράγματα. Το project, όπως είπε, είχε μείνει πίσω όταν τελικά ανέλαβε το Χόμπιτ, αλλά παραμένει ακόμη στο μυαλό του.
Η εμφάνισή του στις Κάννες είχε και έντονο συναισθηματικό βάρος. Ο Ελάιτζα Γουντ, ο Φρόντο της τριλογίας, του απένειμε τον τιμητικό Χρυσό Φοίνικα στην τελετή έναρξης, λέγοντας ότι ο Τζάκσον έδειξε στον κόσμο κάτι που δεν είχε ξαναδεί.
Ο ίδιος ο Τζάκσον θυμήθηκε πως οι Κάννες είχαν αλλάξει την τύχη του Άρχοντα των Δαχτυλιδιών πριν από 25 χρόνια. Το 2001, όταν παρουσίασε εκεί 20 λεπτά από τη Συντροφιά του Δαχτυλιδιού, η ταινία έπαψε να αντιμετωπίζεται ως παράτολμο στοίχημα και άρχισε να διαβάζεται ως κινηματογραφικό γεγονός.
Επιστρέφοντας στο ίδιο φεστιβάλ, ο Τζάκσον μοιάζει να υπερασπίζεται την ίδια ιδέα με νέα εργαλεία: η τεχνολογία δεν είναι από μόνη της ούτε τέχνη ούτε απειλή. Το ερώτημα είναι ποιος τη χειρίζεται, τι ζητά από αυτήν και αν, πίσω από το εφέ, εξακολουθεί να υπάρχει άνθρωπος.
Με στοιχεία από Variety και The Hollywood Reporter.
