Το Χόλιγουντ δεν ανησυχεί πια μόνο για το αν η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να γράψει σενάρια ή να φτιάξει εικόνες. Το ερώτημα γίνεται όλο και πιο προσωπικό: ποιος αποφασίζει αν μια μηχανή μπορεί να χρησιμοποιήσει το πρόσωπο, τη φωνή, το έργο ή την εικόνα ενός ανθρώπου;
Σε αυτό το ερώτημα επιχειρεί να απαντήσει το RSL Media, ένας νέος μη κερδοσκοπικός οργανισμός που συνιδρύει η Κέιτ Μπλάνσετ. Στόχος του είναι να δημιουργήσει ένα δημόσιο σύστημα συναίνεσης για την εποχή της AI, ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να δηλώνουν με σαφήνεια τι επιτρέπουν και τι απαγορεύουν.
Το νέο σύστημα ονομάζεται Human Consent Standard. Με απλά λόγια, φιλοδοξεί να λειτουργήσει σαν ένα κοινό σήμα προς τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης: αυτό το πρόσωπο, αυτή η φωνή, αυτό το έργο ή αυτός ο χαρακτήρας μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύθερα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο υπό όρους ή δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί καθόλου.
Στο πλευρό της Μπλάνσετ βρίσκονται μεγάλα ονόματα του Χόλιγουντ και της δημιουργικής βιομηχανίας, ανάμεσά τους ο Τζορτζ Κλούνεϊ, η Μέριλ Στριπ, η Βαϊόλα Ντέιβις, ο Τομ Χανκς, ο Χαβιέρ Μπαρδέμ, η Έλεν Μίρεν, η Έμα Τόμσον, η Κρίστεν Στιούαρτ και ο Στίβεν Σόντερμπεργκ. Την πρωτοβουλία στηρίζουν επίσης οργανισμοί όπως η Creative Artists Agency και η Music Artists Coalition.
Το RSL Human Consent Standard αναμένεται να λειτουργήσει ως δωρεάν δημόσιο μητρώο από τον Ιούνιο. Εκεί, οι χρήστες θα μπορούν να επιβεβαιώνουν την ταυτότητά τους και να ορίζουν τους όρους με τους οποίους επιτρέπουν ή απαγορεύουν τη χρήση της εικόνας, της φωνής, του έργου, των χαρακτήρων, των σχεδίων ή των εμπορικών τους σημάτων από AI συστήματα.
Η ιδέα βασίζεται στο Really Simple Licensing Standard, ένα προηγούμενο σύστημα που έδινε σε ιστοσελίδες τρόπο να δηλώνουν πώς μπορούν τα AI εργαλεία να αξιοποιούν το περιεχόμενό τους. Η νέα εκδοχή πηγαίνει πιο πέρα. Δεν αφορά μόνο ένα συγκεκριμένο site ή ένα μεμονωμένο link, αλλά το ίδιο το έργο, την ταυτότητα, την ομοιότητα, τον χαρακτήρα ή το brand ενός ανθρώπου, όπου κι αν εμφανίζονται στο διαδίκτυο.
Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο. Μέχρι σήμερα, ένας δημιουργός μπορεί να βλέπει το έργο του να χρησιμοποιείται για εκπαίδευση AI, ένας ηθοποιός μπορεί να δει το πρόσωπο ή τη φωνή του να μιμείται από ένα σύστημα και ένας μουσικός μπορεί να ακούσει κάτι που μοιάζει με το ύφος του χωρίς να έχει δώσει ποτέ άδεια. Το RSL Media προσπαθεί να δημιουργήσει έναν πρακτικό τρόπο ώστε αυτή η άδεια ή η άρνηση να είναι ορατή και στις μηχανές.
Η Μπλάνσετ δήλωσε ότι οι τεχνολογίες AI επεκτείνονται ραγδαία, ουσιαστικά χωρίς έλεγχο και χωρίς ρύθμιση, τονίζοντας ότι η συναίνεση πρέπει να μπαίνει πρώτη. Για την ηθοποιό, το RSL Media δεν αφορά μόνο διάσημους ανθρώπους που έχουν δικηγόρους και δημόσιο βήμα, αλλά οποιονδήποτε θέλει να έχει λόγο στο πώς χρησιμοποιείται η εικόνα, η ταυτότητα ή η δουλειά του.
Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο όπου η σύγκρουση ανάμεσα στην τεχνητή νοημοσύνη και τους δημιουργούς γίνεται όλο και πιο έντονη. Ηθοποιοί, μουσικοί, συγγραφείς και καλλιτέχνες καταγγέλλουν ότι έργα, φωνές και εικόνες χρησιμοποιούνται για εκπαίδευση ή παραγωγή AI περιεχομένου χωρίς άδεια, αποζημίωση ή ξεκάθαρη συναίνεση.
Το Human Consent Standard, πάντως, δεν είναι νόμος και δεν εγγυάται από μόνο του προστασία. Η αποτελεσματικότητά του θα εξαρτηθεί από το αν θα το αναγνωρίσουν εταιρείες AI, πλατφόρμες, studios, agencies και νομοθέτες. Είναι, όμως, μια προσπάθεια να δοθεί πρακτική μορφή σε κάτι που μέχρι τώρα παραμένει θολό: το δικαίωμα ενός ανθρώπου να λέει καθαρά τι επιτρέπει στις μηχανές να κάνουν με το πρόσωπο, τη φωνή και το έργο του.
Στην ουσία, η Μπλάνσετ και οι υποστηρικτές του RSL Media ζητούν η συναίνεση να μη μείνει μόνο μια νομική λέξη. Θέλουν να γίνει μέρος της τεχνικής γλώσσας του διαδικτύου. Ένα σήμα που τα AI συστήματα θα μπορούν να αναγνωρίζουν πριν χρησιμοποιήσουν κάτι που ανήκει σε άνθρωπο.
Με στοιχεία από Variety και The Verge.