Κάθε γλώσσα έχει πια το δικό της εκνευριστικό ChatGPT κλισέ.
Στα αγγλικά, οι χρήστες έχουν μάθει να αναγνωρίζουν τα σημάδια: τις μεγάλες παύλες, τις φράσεις τύπου «δεν είναι αυτό, είναι εκείνο», την υπερβολική ευγένεια, τις μικρές λεκτικές εμμονές που κάνουν ένα κείμενο να μυρίζει τεχνητή νοημοσύνη πριν ακόμη φτάσεις στη δεύτερη παράγραφο.
Στα κινεζικά το μεγάλο meme είναι μια φράση που το ChatGPT φαίνεται να αγαπά υπερβολικά: 我会稳稳地接住你. Κυριολεκτικά σημαίνει «θα σε πιάσω σταθερά», αλλά στην πράξη ακούγεται περισσότερο σαν «θα σε κρατήσω με ασφάλεια» ή «θα σε πιάσω αν πέσεις».
Και εκεί ακριβώς αρχίζει το αστείο.
Για τους φυσικούς ομιλητές της κινεζικής, η φράση δεν ακούγεται απειλητική. Δεν σημαίνει «θα σε κυνηγήσω». Ακούγεται μάλλον υπερβολικά τρυφερή, αφύσικα υποστηρικτική, σχεδόν σαν ψυχοθεραπευτικό σλόγκαν που εμφανίζεται σε λάθος στιγμή. Ένα chatbot που δεν απαντά απλώς στο αίτημά σου, αλλά μοιάζει έτοιμο να σε σώσει συναισθηματικά από την άβυσσο.
Γι’ αυτό και έγινε meme.
Στο κινεζικό διαδίκτυο, η φράση κυκλοφορεί πλέον ως αστείο για τον τρόπο με τον οποίο τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα μιμούνται την ανθρώπινη τρυφερότητα χωρίς πάντα να καταλαβαίνουν πότε χρειάζεται. Ένα meme δείχνει το ChatGPT σαν φουσκωτό στρώμα διάσωσης, έτοιμο να πιάσει τους χρήστες την ώρα που πέφτουν.
Η φράση ενέπνευσε ακόμη και ένα πρωταπριλιάτικο open-source project από τον 20χρονο developer Ζενγκ Φανγιού από την Τσονγκτσίνγκ. Το εργαλείο ονομάστηκε Jiezhu, δηλαδή «πιάνω» ή «κρατάω», ακριβώς από τη φράση που έχει γίνει συνώνυμη με την κινεζική αμηχανία γύρω από τα chatbots.
Το φαινόμενο δεν είναι απλώς αστείο. Δείχνει κάτι βαθύτερο για τον τρόπο με τον οποίο η τεχνητή νοημοσύνη γράφει σε γλώσσες που δεν είναι αγγλικά. Τα μεγάλα μοντέλα εκπαιδεύονται κυρίως σε αγγλόφωνο υλικό και αυτό φαίνεται ακόμη και όταν μπορούν να απαντούν άνετα στα κινεζικά. Η σύνταξη, οι περιττές διαβεβαιώσεις και η υπερβολική ευγένεια συχνά μοιάζουν σαν αγγλικό κείμενο που φόρεσε κινεζικά ρούχα.
Υπάρχει και το θέμα της κολακείας. Τα chatbots έχουν μάθει να ακούγονται υποστηρικτικά, ευγενικά, καθησυχαστικά. Μόνο που μια φράση όπως το «I’ve got you» στα αγγλικά μπορεί να ακούγεται απλή και χαλαρή, ενώ η αντίστοιχη απόδοση στα κινεζικά βγαίνει βαριά, γλυκερή, σχεδόν σαν θεραπευτική ατάκα που ξέφυγε από συνεδρία και μπήκε σε απάντηση για μαθηματικά ή image prompt.
Οι ειδικοί το συνδέουν και με το λεγόμενο mode collapse: τη στιγμή που ένα μοντέλο κολλάει σε μια φράση ή σε έναν τρόπο απάντησης που κάποτε επιβραβεύτηκε ως «καλός», αλλά από την υπερβολική χρήση γίνεται αφόρητος. Αυτό που μία φορά ακούγεται ζεστό, δέκα φορές αργότερα αρχίζει να ακούγεται σαν μηχανικό χάδι.
Το ενδιαφέρον είναι ότι οι Κινέζοι χρήστες δεν κοροϊδεύουν απλώς το ChatGPT για μια κακή μετάφραση. Αναγνωρίζουν ένα νέο είδος γλωσσικής αδεξιότητας: την πρόζα της τεχνητής νοημοσύνης. Όπως παλιότερα μπορούσες συχνά να καταλάβεις πότε ένα βιβλίο ήταν μεταφρασμένο, τώρα αρχίζεις να καταλαβαίνεις πότε μια πρόταση έχει γραφτεί από μοντέλο.
Και το φαινόμενο φαίνεται να εξαπλώνεται. Σύμφωνα με το Futurism, χρήστες στην Κίνα έχουν αρχίσει να βλέπουν παρόμοιες φράσεις όχι μόνο στο ChatGPT, αλλά και σε άλλα μοντέλα, όπως το Claude και το DeepSeek. Κανείς δεν ξέρει ακόμη αν αυτό συμβαίνει επειδή τα μοντέλα εκπαιδεύονται σε παρόμοιο υλικό ή επειδή μαθαίνουν, άμεσα ή έμμεσα, το ένα από το άλλο.
Το αποτέλεσμα είναι σχεδόν κωμικό: η τεχνητή νοημοσύνη, που υποτίθεται ότι θα μιλά όλο και πιο φυσικά, καταλήγει να δημιουργεί νέα παγκόσμια κλισέ. Στα αγγλικά, οι χρήστες κουράζονται από τις παύλες και τις έτοιμες αντιθέσεις. Στα κινεζικά, από ένα chatbot που θέλει διαρκώς να τους κρατήσει με ασφάλεια.
Ίσως αυτό να είναι το επόμενο στάδιο της ψηφιακής γλώσσας: όχι απλώς να μαθαίνουμε πώς μιλά η τεχνητή νοημοσύνη, αλλά να αναγνωρίζουμε πότε προσπαθεί υπερβολικά να μας παρηγορήσει.
με στοιχεία από Futurism
